ผลกระทบของระบบสนับสนุนการตัดสินใจทางคลินิก (CDSS) ต่อการกำกับการใช้ยา Meropenem และ Tigecycline ในโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ

บทคัดย่อ

ความเป็นมาและวัตถุประสงค์ ปัญหาเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพ (AMR) เป็นวิกฤตที่ส่งผลกระทบต่อผลลัพธ์การรักษาและภาระค่าใช้จ่าย โดยเฉพาะการใช้ยาควบคุมพิเศษ เช่น Meropenem และ Tigecycline การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลกระทบของระบบสนับสนุนการตัดสินใจทางคลินิกด้วยคอมพิวเตอร์ (CDSS) ต่อความเหมาะสมในการสั่งใช้ยา ปริมาณการใช้ยา และประสิทธิภาพในการกำกับการใช้ยาต้านจุลชีพ (AMS)

วิธีการวิจัย การศึกษาเชิงกึ่งทดลองก่อนและหลัง (Quasi-experimental study) เปรียบเทียบข้อมูล 12 เดือนก่อนใช้ระบบ (มกราคม – ธันวาคม 2565) และ 6 เดือนหลังเริ่มใช้ระบบ (มกราคม – มิถุนายน 2566) ณ โรงพยาบาลระดับตติยภูมิขนาด 1,188 เตียง เครื่องมือที่ใช้คือระบบ CDSS ที่บูรณาการเข้ากับระบบสารสนเทศโรงพยาบาล วิเคราะห์ข้อมูลความเหมาะสมในการสั่งใช้ยา ปริมาณการใช้ยา (DDD / 100 patient-days) ด้วยสถิติ Interrupted Time Series (ITS) และอัตราการยอมรับคำแนะนำจากระบบ ผลลัพธ์ทางคลินิกเบื้องต้น ได้แก่ อาการทางคลินิกดีระหว่างการรักษา เช่น อุณหภูมิร่างกายอยู่ในเกณฑ์ปกติ ภาวะไหลเวียนโลหิตคงที่ หรือไม่มีความจำเป็นต้องปรับเพิ่มหรือเปลี่ยนยาต้านจุลชีพเนื่องจากอาการแย่ลง

ผลการวิจัย หลังการนำระบบ CDSS มาใช้ พบว่าอัตราความเหมาะสมในการสั่งใช้ยาเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญจากร้อยละ 56.33 เป็นร้อยละ 94.08 และข้อมูลในใบขอใช้ยามีความครบถ้วน
ร้อยละ 100 ปริมาณการใช้ยา Tigecycline มีแนวโน้มลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.0067) โดยลดลง -512.545 DDD / 100 patient-days ต่อเดือน ในขณะที่ภาระงานการแทรกแซงซ้ำซ้อนของทีม AMS ลดลงจากร้อยละ 43.67 เหลือเพียงร้อยละ 5.92 นอกจากนี้ แพทย์ให้การยอมรับคำแนะนำจากระบบและเภสัชกรสูงถึงร้อยละ 100 นอกจากนี้ ผู้ป่วยในกลุ่มหลังใช้ระบบ CDSS มีอาการทางคลินิกดีขึ้นตามนิยามที่กำหนดร้อยละ 54.10

สรุปและข้อเสนอแนะ ระบบ CDSS เป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการส่งเสริมการใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุผล ช่วยลดปริมาณการใช้ยาและภาระงานของบุคลากรโดยไม่กระทบต่อผลลัพธ์ทางคลินิก ควรมีการขยายผลการใช้งานไปยังยากลุ่มควบคุมอื่น ๆ และพัฒนาระบบยาให้มีการใช้สมเหตุผลแบบเรียลไทม์ในโรงพยาบาลระดับต่าง ๆ ต่อไป