การพัฒนาหุ่นจำลองจากน้ำยางพาราธรรมชาติสำหรับฝึกทักษะการทำคลอดปกติ และการทำคลอดรกเสมือนจริง

บทคัดย่อ

ความเป็นมาและวัตถุประสงค์ การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมนี้ เพื่อพัฒนานวัตกรรมหุ่นจำลองจากน้ำยางพาราธรรมชาติสำหรับฝึกทักษะการทำคลอดปกติ และการทำคลอดรกเสมือนจริง

วิธีการวิจัย มี 3 ระยะ ดังนี้ ระยะที่ 1 ศึกษาปัญหาและความต้องการหุ่นจำลองฝึกทักษะการทำคลอดปกติ และการทำคลอดรกเสมือนจริง จากการสนทนากลุ่มกับอาจารย์พยาบาล คณะกรรมการห้องปฏิบัติการพยาบาล เจ้าหน้าที่ให้บริการห้องปฏิบัติการพยาบาล จำนวน 6 คน และนักศึกษา
พยาบาลศาสตร์ชั้นปีที่ 4 จำนวน 6 คน ระยะที่ 2 การออกแบบและพัฒนาหุ่นจำลอง มี 3 ขั้นตอน คือ
1) สร้างหุ่นจำลองจากน้ำยางพาราธรรมชาติ 2) นำหุ่นจำลองไปประเมินคุณภาพโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน 3) นำหุ่นจำลองไปทดลองใช้ กับพยาบาลวิชาชีพแผนกห้องคลอด จำนวน 30 คน ระยะที่ 3 ศึกษาประสิทธิผลหุ่นจำลอง โดยเปรียบเทียบค่าคะแนนเฉลี่ยการฝึกทักษะการทำคลอดรกระหว่างหุ่นจำลองกับหุ่นเดิม กลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาพยาบาลศาสตร์ ชั้นปีที่ 4 จำนวน 46 คน เครื่องมือการวิจัย คือ 1) แบบสอบถามกึ่งโครงสร้าง 2) แบบประเมินคุณภาพหุ่นจำลอง 3) แบบประเมินทักษะการทำคลอดรกเสมือนจริง 4) แบบประเมินความพึงพอใจในการใช้หุ่นจำลอง ได้ค่าดัชนีความตรงตามเนื้อหา เท่ากับ 0.92, 1 และ0.9 ตามลำดับ และได้ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.91, 0.86 และ 0.79 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัย หุ่นจำลองมีลักษณะเป็นหุ่นหญิงครึ่งตัวสำหรับทำคลอด และชุดอุปกรณ์ทำคลอดรกเสมือนจริง หุ่นจำลองรก  และหุ่นจำลองทารกเพศชาย นำหุ่นไปทดลองใช้โดยพยาบาลวิชาชีพ พบว่า คุณภาพของหุ่นจำลองโดยรวมอยู่ในระดับดีมาก (M = 4.75, S.D. = .34) และเมื่อนำหุ่นไปทดสอบประสิทธิผลพบว่า นักศึกษาพยาบาลมีคะแนนเฉลี่ยการฝึกทักษะการทำคลอดรกกับหุ่นจำลองผ่านเกณฑ์ (M = 5.87, S.D. = .34) ซึ่งมีคะแนนเฉลี่ยสูงกว่า หุ่นเดิม (M = 0.26, S.D. = .44) อย่างนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) และนักศึกษาพยาบาลมีความพึงพอใจในการใช้หุ่นจำลอง โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (M =  4.70, S.D. = .20)

สรุปและข้อเสนอแนะ หุ่นจำลองที่พัฒนาขึ้นมีรูปแบบการใช้งานที่ง่ายและสะดวก สามารถฝึกทักษะการทำคลอดทารก และการทำคลอดรกได้เสมือนจริง ช่วยส่งเสริมประสบการณ์การเรียนรู้และการฝึกปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ควรพัฒนาหุ่นจำลองในส่วนของการทำคลอดรกให้สามารถผลักดันรกเสมือนการคลอดจริงตามธรรมชาติ