ผลของแอปพลิเคชัน PNU Salt Talking ร่วมกับโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพในการบริโภคเกลือโซเดียมและความดันโลหิต ของผู้ใหญ่โรคความดันโลหิตสูง จังหวัดนราธิวาส

บทคัดย่อ

ความเป็นมาและวัตถุประสงค์ กลยุทธ์สำคัญในการควบคุมโรคความดันโลหิตสูงคือการจำกัดปริมาณเกลือโซเดียม การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความรอบรู้ด้านสุขภาพ และความดันโลหิตในผู้ใหญ่โรคความดันโลหิตสูงจังหวัดนราธิวาสก่อนและหลังการใช้แอปพลิเคชัน PNU Salt Talking ร่วมกับโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในการบริโภคเกลือโซเดียม ระหว่างกลุ่มเปรียบเทียบกับกลุ่มทดลอง และภายในกลุ่มทดลอง

วิธีการวิจัย การศึกษากึ่งทดลองแบบมีกลุ่มเปรียบเทียบ จำนวน 97 คน (กลุ่มเปรียบเทียบ 47 คน และกลุ่มทดลอง 50 คน) กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ใหญ่ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงชนิดไม่ทราบสาเหตุเครื่องมือการวิจัย ประกอบด้วย แอปพลิเคชัน PNU Salt Talking โปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในการบริโภคเกลือโซเดียม แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพในการบริโภคเกลือโซเดียม และแบบบันทึกระดับความดันโลหิต ที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพจากผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 3 ท่าน ในการพิจารณาความตรงเชิงเนื้อหา และทดลองใช้จริงจนผ่านเกณฑ์ความเที่ยงที่ยอมรับได้ จากนั้นดำเนินการทดลองและเก็บข้อมูลกับกลุ่มตัวอย่างอย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 8 สัปดาห์ และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติทดสอบที และสถิติวิเคราะห์ความแปรปรวนร่วมแบบวัดซ้ำ

ผลการวิจัย 1) คะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพในการบริโภคเกลือโซเดียมโดยรวมระหว่างกลุ่มเปรียบเทียบและกลุ่มทดลองภายหลังใช้แอปพลิเคชันร่วมกับโปรแกรมฯ มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = -2.373, df = 95, p < .05) สำหรับกลุ่มทดลองพบว่า หลังใช้แอปพลิเคชันร่วมกับโปรแกรมฯ คะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพในการบริโภคเกลือโซเดียมเพิ่มสูงขึ้นแตกต่างจากก่อนทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 6.279, df = 49, p < .01) และ 2) การเปลี่ยนแปลงระดับความดันโลหิต เมื่อควบคุมค่าความดันโลหิตก่อนการทดลอง พบว่า ภาพรวมของความดันโลหิตซิสโตลิกและไดแอสโตลิกระหว่างกลุ่มเปรียบเทียบและกลุ่มทดลองไม่แตกต่างกัน (F(1, 93) = 0.036,
p = .850, partial η² < .001 และ F(1, 93) = 0.000, p = .995, partial η² < .001 ตามลำดับ) เมื่อพิจารณาโดยไม่แยกกลุ่ม พบว่า เวลาไม่มีอิทธิพลหลักอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติต่อระดับความดันโลหิตซิสโตลิกและไดแอสโตลิก (F(2.742, 255.011) = 1.462, p = .228, partial η² = .015 และ F(2.922, 271.750) = 0.265, p = .846, partial η² = .003 ตามลำดับ) และไม่พบปฏิสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างเวลากับกลุ่มต่อระดับความดันโลหิตซิสโตลิกและไดแอสโตลิก (F(2.742, 255.011) = 0.818, p = .475, partial η² = .009 และ F(2.922, 271.750) = 0.803, p = .490, partial η² = .009 ตามลำดับ)

สรุปผลและข้อเสนอแนะ แอปพลิเคชัน PNU Salt Talking ร่วมกับโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในการบริโภคเกลือโซเดียม พยาบาลสามารถนำไปใช้เป็นเครื่องมือในการสอนและให้คำแนะนำเกี่ยวกับการปฏิบัติตนในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ตลอดจนผู้รับบริการสามารถใช้ติดตามเฝ้าระวังการบริโภคเกลือโซเดียมและควบคุมความดันโลหิตด้วยตนเอง