กายวิภาคศาสตร์ของรากสามสิบ

Main Article Content

เพชรตะวัน จันทร์ขอนแก่น
พัชราวดี วัฒนวิกย์กิจ
โสภณ บุญมีวิเศษ

บทคัดย่อ

การศึกษากายวิภาคศาสตร์ของรากสามสิบ (Asparagus racemosus Willd.) โดยศึกษาโครงสร้างภายในของรากสามสิบจากมหาวิทยาลัยรามคำแหง สาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ 4 พื้นที่ คือ สาขาฯ จังหวัดกาญจนบุรี, สาขาฯ จังหวัดสุรินทร์, สาขาฯ จังหวัดนครพนม และสาขาฯ จังหวัดแพร่ ทั้งตัดตามขวาง และตามยาว ของส่วนต่างๆ คือ ราก ลำต้น และใบ ด้วยวิธีเทคนิคทางพาราฟิน พบว่า ลักษณะภายในส่วนต่างๆ ที่ศึกษาของรากสามสิบมีความคล้ายคลึงกัน มีบางส่วนที่แตกต่างกันดังนี้ราก ปลายสุดของรากมีหมวกราก (root cap) ประกอบด้วยเซลล์พาเรงคิมา (parenchyma) ที่ได้จากการแบ่งตัวของเนื้อเยื่อเจริญส่วนปลาย (apical meristem) เซลล์มีรูปร่างไม่แน่นอน รากอ่อน มีเนื้อเยื่อชั้นผิว (epidermis) ห่อหุ้มอยู่ส่วนนอกสุดของรากถัดเข้ามาเป็นเนื้อเยื่อคอร์เทกซ์ (cortex) ไซเลม (xylem) เป็นแบบเอกซ์อาร์กไซเลม (exarch xylem) แต่ละพื้นที่การศึกษามีความแตกต่างกันเล็กน้อย คือ การสะสมสารของผิวชั้นนอก สารสะสมของ คอร์เทกซ์ ความหนาของเอนโดเดอร์มิส ขนาดของเซลล์เวสเซล และพื้นที่ของไส้ใน (pith) ลำต้น ปลายยอดพบเนื้อเยื่อเจริญส่วนปลาย (apical meristem) ที่ประกอบด้วย ทูนิกา (tunica) 2-4 ชั้น และคอร์ปัส (corpus) 5-7 ชั้น ลำต้นที่มีการเจริญในระยะปฐมภูมิประกอบด้วยผิวชั้นนอก ที่มีระยางค์ (trichome) หลายแบบ เนื้อเยื่อชั้นในมีกลุ่มของเนื้อเยื่อลำเลียงเป็นแบบ atactostele มีไส้ในแคบ ลำต้นที่อายุมากขึ้น เซลล์พาเรงคิมาจะเปลี่ยนเป็นเซลล์ที่มีผนังหนาหรือ sclerotic parenchyma ทุกพื้นที่การศึกษา มีลักษณะที่แตกต่างกัน คือ สารสะสมของผิวชั้นนอก สารสะสมของคอร์เทกซ์ ขนาดของเซลล์เวสเซล และพื้นที่ของไส้ในใบ เมื่อตัดตามขวางพบเป็นรูปสามเหลี่ยมมีผิวชั้นนอกทั้ง 3 ด้านด้านละ 1 ชั้น ชั้นมีโซฟิลล์ (mesophyll) ประกอบด้วยแพลิเซดพาเรงคิมา (palisade parenchyma) และสปองจีพาเรงคิมา (spongy parenchyma) บางเซลล์สะสมผลึกรูปดาว (druse) บางเซลล์มีคลอโรพลาสต์ มีไซเลมอยู่ทางด้านไกลแกน และโฟลเอ็มอยู่ตรงกลาง ส่วนของใบมีความแตกต่างกันเล็กน้อย คือ ขนาดของมัดท่อลำเลียง ความหนาของชั้นมีโซฟิลล์ และจำนวนปากใบที่มีมากน้อยต่างกัน การศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าลักษณะกายวิภาคศาสตร์ของรากสามสิบแต่ละพื้นที่มีความคล้ายคลึงกันมากโดยมีความแตกต่างกันเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
จันทร์ขอนแก่น เ., วัฒนวิกย์กิจ พ., & บุญมีวิเศษ โ. (2019). กายวิภาคศาสตร์ของรากสามสิบ. วารสารวิจัยรามคำแหง ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 22(1), 1–10. สืบค้น จาก https://li01.tci-thaijo.org/index.php/rusci/article/view/217005
ประเภทบทความ
Articles

เอกสารอ้างอิง

กนกพร อะทะวงษา. 2558. สมุนไพรวัยทอง. กรุงเทพมหานคร. สำนักงานข้อมูลสมุนไพร, คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
กรมอุตุนิยมวิทยาสำนักพัฒนาอุตุนิยมวิทยาศูนย์ภูมิอากาศ. 2556. รายงานเดือนพฤศจิกายน. กาญจนบุรี, สุรินทร์, นครพนม และแพร่.
นิจศิริ เรืองรังษี และธวัชชัย มังคละคุปต์. 2547. หนังสือสมุนไพรไทย เล่ม 1. กรุงเทพมหานคร. บี เฮลท์ตี้.
ธวัช ดอนสกุล. 2534. ไมโครเทคนิค. กรุงเทพมหานคร. ภาควิชาชีววิทยา, คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
Ahmad, P., Hussain, A., Wahab, S., Ansari, A. A., Singh, S., Mishra, C. and Ahmad, S. 2017.
Pharmacognostical and Phytochemical evaluation of root of Asparagus racemosus Willd. J. drug delivery and therapeutics. Vol. 7(6): 76-80.
Ali, S.I. and Khan, S.W. 2009. Asparagaceae In Flora of Pakistan (Eds.) Ali, S. I. and M. Qaiser, Inst. Plant Conser., Univ. Karachi, Karachi and Missouri Bot. Press, Missouri Bot. Garden, St. Louis, Missouri, USA, 217: 1-24.
Bezona, N., Hensley, D., Yogi, J., Tavares, J., Rauch, F., Iwata, R., Kellison, M. and Wong, M. 1996. Salt and wind tolerance of landscape plants for Hawaii. In Stant Information Series, 19.
Goyal, R. K., Singh, J. and Lal, H. 2003. Asparagus racemosus- an update. Indian J. Med Sci. 57(9): 408-414.
Johansen, D. A.1940. Plant Microtechnique. McGraw-Hill Book Co., New York.
Kaikade, R. S. and Ingole, S. N. 2015. Study of Anatomical Biomarkers for the Standardization of
Asparagus racemosus Willd. (Liliaceae). Int. J. Res Stud Biosci. Vol. 3(1): 180-185.
Kawale, M., Ankoliya, S., Saravanan, R., Dhanani, T and Manivel, P. 2014. Pharmacognostical and Physicochemical analysis of Asparagus adscendens Buch. Ham. ex Roxb. (Shwetamusali). J. Pharmacogn Phytochem. Vol. 3: 131-139.
Nawaz, T., Hameed, M., UnNisa, W., SajidAqeel Ahmad, M., Younis, A. and Kanwal, H. 2012. Comparative anatomy of root and stem of some native and exotic Asparagus L. species. Pak. J. Bot. Special Issue March, 44: 153-158.
Prabakaran, D., Vadivu, R. and Jayshree, N. 2015. Pharmacognostical Standardization of leaves of Asparagus racemosus Willd. Int. J. Multidiscip. res. dev. Vol. 2: 332-335.
Shrestha, R., Shakya, A. and Shrestha, K. K. 2016. Phytochemical screening and pharmacognotical study on four Asparagus species (Asparagaceae) of Nepal. International Journal of Phytopharmacology. 7(4): 202-208.