การเปรียบเทียบวัสดุเพาะในการผลิตหัวเชื้อและก้อนเชื้อขยายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเจริญของเห็ดเยื่อไผ่ (Dictyophora indusiata)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
เห็ดเยื่อไผ่ (Dictyophora indusiata) เป็นเห็ดเศรษฐกิจที่นิยมบริโภคเพื่อบำรุงสุขภาพ แต่มีข้อจำกัดด้านการผลิตเนื่องจากใช้เวลานานในการผลิตหัวเชื้อและก้อนเชื้อ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบวัสดุหัวเชื้อจากเมล็ดธัญพืช 4 ชนิด ได้แก่ ข้าวฟ่าง ข้าวเปลือก ข้าวโพด และถั่วเขียว และสูตรก้อนเชื้อขี้เลื่อย 3 สูตร เพื่อลดระยะเวลาการขยายหัวเชื้อ การทดลองแบ่งเป็น 2 ส่วน ได้แก่ (1) การผลิตหัวเชื้อจากเมล็ดธัญพืช โดยใช้แผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ 5 ซ้ำ บ่มที่ 28 องศาเซลเซียส ประเมินการเจริญหลัง 40 วัน และ (2) การผลิตก้อนเชื้อขี้เลื่อยในโรงเรือน โดยใช้แผนการทดลองแบบบล็อกสุ่มสมบูรณ์ 3 ซ้ำ วัดการเจริญของเส้นใยรายสัปดาห์ 7 สัปดาห์ ผลการทดลองพบว่า ข้าวฟ่างเป็นวัสดุที่เหมาะสมที่สุด โดยเส้นใยเจริญเฉลี่ย 92.90 เปอร์เซ็นต์ แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ (p≤0.01) สูตรที่ 1 (ขี้เลื่อย ปูนขาว ดีเกลือ ภูไมท์ กากน้ำตาล รำละเอียด) และสูตรที่ 2 (เปลี่ยนกากน้ำตาลเป็นแป้งข้าวเจ้า) ให้ผลดีที่สุด โดยเส้นใยเจริญเต็มก้อนขนาด 16 เซ็นติเมตร ภายใน 7 สัปดาห์ (49 วัน) โดยไม่แตกต่างกันทางสถิติ (p>0.01) ส่วนสูตรที่ 3 (ขี้เลื่อย ปูนขาว ดีเกลือ ภูไมท์ กระถินป่น ส่าเหล้า และรำละเอียด) ให้ผลต่ำกว่า (13.63 เซ็นติเมตร) ผลการศึกษานี้สนับสนุนการใช้ข้าวฟ่างและสูตรก้อนเชื้อขี้เลื่อยที่เหมาะสม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตหัวเชื้อและลดระยะเวลาการเพาะเลี้ยงเห็ดเยื่อไผ่
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เจ้าของลิขสิทธิ์ (สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์) ผู้เขียน ตกลงว่าการทำสำเนาบทความหรือส่วนใดส่วนหนึ่งของบทความดังกล่าวในรูปแบบสิ่งพิมพ์หรืออิเล็กทรอนิกส์ตามที่ได้รับอนุญาต จะต้องระบุประกาศลิขสิทธิ์ตามที่กำหนดไว้ในวารสาร พร้อมทั้งอ้างอิงข้อมูลฉบับสมบูรณ์ของบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารที่จัดทำโดย สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ อย่างครบถ้วนทุกครั้ง
เอกสารอ้างอิง
Yang, N., D. Wang, X. Li, H. Li, S. Luo, K. Zhang and P. Luo. 2024. The fungi of Dictyophora genus and its by-products: Recent progress towards the development of novel food formulations. Food Bioscience 60: 104126.
Chen, M.M. 2000. Cultivation techniques for Dictyophora, Polyporus umbellata and Coprinus comatus. In: Van Griensven, L.J.L.D. (ed.). Science and Cultivation of Edible Fungi. Balkema, Rotterdam. pp. 543–549.
Deng, C., H.T. Fu, L.P. Teng, Z. Hu, X.F. Xu, J.H. Chen and T. Ren. 2013. Anti-tumor activity of the regenerated triple-helical polysaccharide from Dictyophora indusiata. International Journal of Biological Macromolecules 61: 453–458.
Kanwal, S., S. Aliya and Y. Xin. 2020. Anti-obesity effect of Dictyophora indusiata mushroom polysaccharide (DIP) in high-fat-diet-induced obesity via regulating inflammatory cascades and intestinal microbiome. Frontiers in Endocrinology 11: 558874.
Lin, C.Q., H. Zhang, L.J. Chen, Y. Fang and J.C. Chen. 2021. Immunoregulatory function of Dictyophora echinovolvata spore polysaccharides in immunocompromised mice induced by cyclophosphamide. Open Life Sciences 16(1): 620–629.
Nazir, Y., P. Linsaenkart, C. Khantham, T. Chaitep, P. Jantrawut, C. Chittasupho, P. Rachtanapun, K. Jantanasakulwong, Y. Phimolsiripol, S.R. Sommano, J. Tocharus, S. Mingmalairak, A. Wongsa, C. Arjin, K. Sringarm, H. Berrada, F.J. Barba and W. Ruksiriwanich. 2021. High-efficiency in vitro wound healing of Dictyophora indusiata extracts via anti-inflammatory and collagen-stimulating (MMP-2 inhibition) mechanisms. Journal of Fungi 7(12): 1100.
Kawagishi, H., D. Ishiyama, H. Mori, H. Sakamoto, Y. Ishiguro, S. Furukawa and J. Li. 1997. Dictyophorines A and B, two stimulators of NGF-synthesis from the mushroom Dictyophora indusiata. Phytochemistry 45(6): 1203–1205.
Wang, L., Z.Z. Zhang, Z. Zeng, Y. Lin, B. Xiong, B. Zheng, Y. Zhang and L. Pan. 2024. Structural characterization of polysaccharide from an edible fungus Dictyophora indusiata and the remodel function of gut microbiota in inflammatory mice. Carbohydrate Polymers 351: 123141.
สุวลักษณ์ ชัยชูโชติ. 2558. โครงการวิจัยที่ 1: วิจัยและพัฒนาเห็ดเศรษฐกิจสายพันธุ์ใหม่. 12-221. ใน: รายงานชุดโครงการวิจัยและพัฒนาเห็ด 2558 กรมวิชาการเกษตร.
สำนักงานเกษตรและสหกรณ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี. 2565. แหล่งข้อมูล: https://www.opsmoac.go.th/suratthani-article_prov-preview-441191791809 สืบค้นเมื่อ 2 ธันวาคม 2567
Royse, D.J. and C.C. Bahler. 1986. Effects of genotype, spawn run time, and substrate formulation on biological efficiency of shiitake. Applied and Environmental Microbiology 52(6): 1425–1427.
อภิชญา วัฒนกุลขจร. 2560. ลักษณะจุลชีพในกากเหล้าจากการผลิตเหล้าข้าวและผลต่อความปลอดภัยของอาหารสัตว์. วารสารวิทยาศาสตร์การเกษตรไทย. 50(3): 45–52.
Muswati, C., K. Simango, L. Tapfumaneyi, M. Mutetwa and W. Ngezimana. 2021. The effects of different substrate combinations on growth and yield of oyster mushroom (Pleurotus ostreatus). International Journal of Agronomy 2021: 1–10.
Zubairi, S.I., N.A.S.M. Zabidi, Z.Z. Azman, S.N.D.M. Kamaruddin, Z.M. Kasim, A.M. Lazim, Z. Nurzahim and M.S.M. Jamil. 2022. Pleurotus ostreatus cultivation: physico-chemical characteristics of a robust pre-blocks oyster mushroom substrate with absorptive starch binders. Sains Malaysiana 51(2): 329–343.
Josephat, O., C. Onyeke and N. Chiejina. 2020. Evaluation of some organic substrates for the growth and yield of oyster mushroom Pleurotus ostreatus (Jacq. Fr.) Kumm in southeast Nigeria. Deleted Journal 18(1): 1085–1093.
