ผลลัพธ์ทางคลินิกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับระดับฮีโมโกลบิลเอวันซีของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลห้วยกะปิ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการเปลี่ยนแปลงผลลัพธ์ทางคลินิกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการควบคุมระดับฮีโมโกลบินเอวันซีของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลห้วยกะปิ จังหวัดชลบุรี การศึกษาเป็นเชิงวิเคราะห์แบบย้อนหลัง (a retrospective analytical study) โดยใช้ข้อมูลการขึ้นทะเบียนรักษา ระหว่าง 1 มกราคม พ.ศ. 2566 ถึง 28 กุมภาพันธ์ 2568 ที่มีประวัติเข้ารับการรักษาอย่างน้อย 2 ครั้ง ผลลัพธ์หลักคือระดับเฮโมโกลบินเอวันซี (HbA1c) การวิเคราะห์ผลลัพธ์หลักใช้สถิติ Pair t-test เปรียบเทียบค่าเฉลี่ย HbA1c ระหว่างสองช่วงเวลา และใช้ Univariable Logistic Regression วิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการควบคุม HbA1c ตามเป้าหมาย ผลการศึกษาในผู้ป่วย จำนวน 194 ราย ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 74.2) อายุเฉลี่ย 66 ปี การติดตามผลระหว่างปี 2566 ถึง 2568 พบว่าระดับ HbA1c เฉลี่ยเดิมคือ 7.9+1.8 % และหลังคือ 7.8+1.8 % ตามลำดับ ซึ่งไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อประเมินการควบคุมตามเป้าหมายของ HbA1c < 6.5% พบว่าเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 21.1 ในปี 2566 เป็นร้อยละ 27.3 ในปี 2568 (OR 1.4, 95% CI 0.88-2.24, p=0.156) ปัจจัยที่มีผลต่อการควบคุม HbA1c ให้ได้ตามเป้าหมาย พบว่าผู้ป่วยที่ได้รับยาลดระดับน้ำตาลในเลือดอย่างน้อย 2 ชนิด มีโอกาสควบคุมได้ตามเป้าหมายมากกว่าผู้ที่ได้รับยาเพียง 1 ชนิด 2.1 เท่า (OR 2.1, 95% CI 1.031-4.115, p=0.041) สรุปหลังการติดตาม 2 ปี ไม่พบการเปลี่ยนแปลงของทั้งระดับค่าเฉลี่ย HbA1c และสัดส่วนผู้ป่วยที่ควบคุมได้ตามเป้าหมาย โดยสัดส่วนผู้ป่วยที่ควบคุมได้ยังอยู่ในระดับต่ำ จำเป็นต้องพัฒนาคุณภาพการดูแลผู้ป่วย ระบบติดตามและปรับแผนการรักษาอย่างต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มอัตราการควบคุมระดับ HbA1c ได้ตามเป้าหมาย
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เจ้าของลิขสิทธิ์ (สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์) ผู้เขียน ตกลงว่าการทำสำเนาบทความหรือส่วนใดส่วนหนึ่งของบทความดังกล่าวในรูปแบบสิ่งพิมพ์หรืออิเล็กทรอนิกส์ตามที่ได้รับอนุญาต จะต้องระบุประกาศลิขสิทธิ์ตามที่กำหนดไว้ในวารสาร พร้อมทั้งอ้างอิงข้อมูลฉบับสมบูรณ์ของบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารที่จัดทำโดย สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ อย่างครบถ้วนทุกครั้ง
เอกสารอ้างอิง
International Diabetes Federation. IDF diabetes atlas. International Diabetes Federation [Internet]. 2025 [cited 2025 April 25]. Available from: https://diabetesatlas.org/resources/idf-diabetes-atlas-2025
Aekplakorn, W., Chariyalertsak, S., Bumrerraj, S., Assanangkornchai, S., Taneepanichskul, S., Neelapaichit N., Ongphiphadhanakul, B., Nitiyanant, W., Patanavanich, R. Diabetes trends and determinants among Thai adults from 2004 to 2020. Scientific reports. 2025; 15(1): 31620. https://doi.org/10.1038/s41598-025-17619-5
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2566. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: บริษัท ศรีเมืองการพิมพ์. 2566. 259.
สมหมาย จันทร์เรือง. รพ.สต. ทางเลือกหรือทางหลักของระบบสุขภาพไทย. หนังสือพิมพ์มติชน 7 กรกฎาคม 2558. คอลัมน์ที่ 1. https://www.hfocus.org/content/2015/07/10346
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. แนวทางการดำเนินงาน NCD ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.). [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 20 มกราคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://shorturl.asia/hStIm
อุษณีย์ บุญเมือง, เยาวลักษณ์ อ่ำรำไพ, ชูเกียรติ เพียรชนะ. คุณภาพการดูแลรักษาผู้ป่วยเบาหวานในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล เครือข่ายบริการโรงพยาบาลพระจอมเกล้าจังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิชาการ Veridian E-Journal, Silpakorn University สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์และศิลปะ. 2560; 10(2): 1990-2008. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Veridian-E-Journal/article/view/102475
สุทธิดา คำมะภา, กิตติภูมิ ภิญโย. สถานการณ์การดูแลผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ ตำบลนาดี อำเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2565; 15(2): 1-15. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RDHSJ/article/view/255707
หทัยรัตน์ กันหาชิน, เพชรไสว ลิ้มตระกูล. การพัฒนาการดูแลผู้ป่วยเบาหวานในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลแห่งหนึ่ง อำเภอพิบูลย์รักษ์ จังหวัดอุดรธานี. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 2563; 38(3): 186-195. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/244403
Matthew C. Riddle, William T. Cefalu, Philip H. Evans, Hertzel C. Gerstein, Michael A. Nauck, William K. Oh, Amy E. Rothberg, Carel W. le Roux, Francesco Rubino, Philip Schauer, Roy Taylor, Douglas Twenefour; Consensus Report: Definition and Interpretation of Remission in Type 2 Diabetes. Diabetes Care. 2021; 44(10): 2438-2444. https://doi.org/10.2337/dci21-0034
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการดำเนินงาน การดูแลผู้ป่วยเบาหวานให้เข้าสู่ระยะสงบ [อินเตอร์เน็ต]. 2566 (เข้าถึงเมื่อ 21 มกราคม 2568). เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1517720240105042138.pdf
Siddiquea, B.N., Magliano, D.J., Chowdhury, H.A., Chowdhury, M.R.K., Afroz, A., Shah, S.S., Billah, B. Glycaemic control and its related factors among people with type 2 diabetes in low- and middle-income countries: a systematic review and meta-analysis. 2025; 6: 1-21. https://6:1695235.doi:10.3389/fcdhc.2025.1695235
Devkota, BP. Medscape creatinine reference range [Internet]. 2025 [cited 2026 July 4]. Available from: https://emedicine.medscape.com/article/2054342-overview?form=fpf
Zhao X, An X, Yang C, Sun W, Ji H, Lian F. The crucial role and mechanism of insulin resistance in metabolic disease. 2023; 14: 1-24. https://doi.org/10.3389/fendo.2023.1149239
จิมาพร เกตุหิรัญ, สุทธีพร มูลศาสตร์, สมนึก สกุลหงส์โสภณ. ประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตเพื่อนำไปสู่เบาหวานระยะสงบ สำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี. 2569; 9(1): 35-51. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/pck/article/view/282311
กรรณิการณ์ ตฤณวุฒิพงษ์, ธวัชชัย คำป้อง, ศรีไพร พลดื้อ, วิภาพร ภูสง่า, สุภาวดี ประทาน, ปรีญานงค์ ดงหาษ์. การพัฒนาและประเมินผลรูปแบบการจัดบริการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมแบบเข้มข้นในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โดยกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม พื้นที่นำร่องเขตสุขภาพที่ 7. วารสารสำนักงานป้องและควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น. 2569; 33(1): 144-157. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jdpc7kk/article/view/287021
Lean, M.E.J., Leslie, W.S., Barnes, A.C., Brosnahan, N., Tom, G., McCombie, L., Peters, c., Zhyzhneuskaya, S., Al-Mrabeh, A., Hollingsworth, KG., Rodrigues, A.M., Rehackova, L., Adamson, A.J., Sniehotta, F.F., Mathers, J.C., Ross, H.M., Ross, H.M., McIlvenna, Y., Welsh, P., Kean, .S, Ford, I., McConnachie, A., Messow, C.M., Satta,r N., Taylor, R. Durability of a primary care-led weight-management intervention for remission of type 2 diabetes: 2-year results of the DiRECT open-label, cluster-randomised trial. The Lancet Diabetes & Endocrinology. 2019; 7(5): 344-355. https://doi:10.1016/S2213-8587(19)30068-3
Naqvi, S., Naveed, S., Ali, Z., Ahmad, S. M., Asadullah Khan, R., Raj, H., Shariff, S., Rupareliya, C., Zahra, F., Khan, S. Correlation between Glycated Hemoglobin and Triglyceride Level in Type 2 Diabetes Mellitus. Cureus. 2017; 9(6): e1347. https://doi.org/10.7759/cureus.1347
McTaggart, F., Jones, P. Effects of statins on high-density lipoproteins: a potential contribution to cardiovascular benefit. Cardiovascular drugs and therapy. 2008; 22(4): 321-338. https://doi.org/10.1007/s10557-008-6113-z
Yanai, H., Tada, N. Which Nutritional Factors Are Good for HDL. Journal of clinical medicine research. 2018; 10(12): 936-939. https://doi.org/10.14740/jocmr3646
Mousavi, S., Greenberg D.T., Ndjaboué R., Greiver M., Dresche,r O., Chipenda Dansokho, S.C., Boutin, D., Chouinard, J.M., Dostie, S., Fenton, R., Greenberg, M., McGavock, J.. Najam, A., Rekik, M., Weisz, T., Willison, D.J., Durand, A., Witteman, H.O. The Influence of Age, Sex, and Socioeconomic Status on Glycemic Control Among People With Type 1 and Type 2 Diabetes in Canada: Patient-Led Longitudinal Retrospective Cross-sectional Study With Multiple Time Points of Measurement. J Med Internet Res Diabetes. 2023; 8: e35682. https://Doi:10.2196/35682
กัลยา กุระนา, นภาพร ศรีเนตร, อาทิตยา สุมาศวรรนา. พฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวาน ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลขั้นไดใหญ่ อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร. วารสารวิชาการเฉลิมกาญจนา. 2563: 7(2): 1-14. https://cnu.ac.th/journal/JournalPDF/7_2_07.pdf
สมาคมโรคความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย. แนวทางการรัักษาโรคความดัันโลหิตสููงในเวชปฏิบัติทั่่วไป พ.ศ. 2567. พิมพ์ครั้งที่ 1. เชียงใหม่: โรงพิมพ์ทริค ธิงค์. 2567. 282.
Wang, K., Hu, J., Luo, T., Wang, Y., Yang, S., Qing, H., Cheng, Q., Li, Q. Effects of Angiotensin-Converting Enzyme Inhibitors and Angiotensin II Receptor Blockers on All-Cause Mortality and Renal Outcomes in Patients with Diabetes and Albuminuria: a Systematic Review and Meta-Analysis. Kidney & blood pressure research. 2018; 43(3): 768-779. https://doi.org/10.1159/000489913
Büttner, F., Barbosa, C.V., Lang, H., Tian, Z., Melk, A., Schmidt, B.M.W. Treatment of diabetic kidney disease. A network meta-analysis. PLoS One. 2023; 18(11): e0293183. https://doi:10.1371/journal.pone.0293183
กองนโยบายแห่งชาติด้านยา. ประกาศคณะกรรมการพัฒนาระบบยาแหล่งชาติ เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2569 ลงวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2569. 2569 [เข้าถึงเมื่อ 4 กรกฎาคม 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://ndi.fda.moph.go.th/ndi_news_detail/index/414
American Diabetes Association Professional Practice Committee for Diabetes*; 10. Cardiovascular Disease and Risk Management: Standards of Care in Diabetes—2026. Diabetes Care. 2026; 49 (Supplement_1): S216-S245. https://doi.org/10.2337/dc26-S010
McNeil, J.J., Wolfe, R., Woods, R.L., Tonkin, A.M., Donnan, G.A., Nelson, M.R., Reid, C.M., Lockery, J.E., Kirpach, B., Storey, E., Shah, R.C., Williamson, J.D., Margolis, K.L., Ernst, M.E., Abhayaratna, W.P., Stocks, N., Fitzgerald, S.M., Orchard, S.G., Trevaks, R.E., Beilin, L.J., Johnston, C.I., Ryan, J., Radziszewska, B., Jelinek, M., Malik, M., Eaton, C.B., Brauer, D., Cloud, G., Wood, E.M., Mahady, S.E., Satterfield, S., Grimm, R., Murray, A.M. ASPREE Investigator Group. Effect of aspirin on cardiovascular events and bleeding in the healthy elderly. The New England journal of medicine. 2018; 379(16): 1509-1518. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1805819
Bujang, M. A., Sa'at, N., Sidik, T. M. I. T. A. B., Joo, L. C. Sample Size Guidelines for Logistic Regression from Observational Studies with Large Population: Emphasis on the Accuracy Between Statistics and Parameters Based on Real Life Clinical Data. The Malaysian journal of medical sciences: MJMS. 2018; 25(4): 122-130. https://DOI:10.21315/mjms2018.25.4.12
Stratton, I. M., Adler, A. I., Neil, H. A., Matthews, D. R., Manley, S. E., Cull, C. A., Hadden, D., Turner, R. C., Holman, R. R. Association of glycaemia with macrovascular and microvascular complications of type 2 diabetes (UKPDS 35): prospective observational study. BMJ (Clinical research ed.). 2000; 321(7258): 405-412. https://doi.org/10.1136/bmj.321.7258.405
