ความท้าทายในการออกแบบระบบประเมินผลการปฏิบัติงานภาครัฐ: บทวิเคราะห์ประเด็นปัญหา UX/UI และผลกระทบต่อบุคลากร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้วิเคราะห์ปัญหา UX/UI ของระบบประเมินผลการปฏิบัติงานดิจิทัลในสถาบันอุดมศึกษาภาครัฐโดยอาศัยกรอบแนวคิด Nielsen's Usability Heuristics และทฤษฎี User-Centered Design (UCD) ผลการศึกษาพบปัญหาหลัก 4 ประการ ได้แก่ (1) UI ซับซ้อนไม่สอดคล้องกับหลัก Usability ก่อความสับสนในการใช้งาน (2) ข้อมูลซ้ำซ้อนจากการขาดการเชื่อมโยงระบบ (3) ขาดความยืดหยุ่นในการเข้าถึง (4) ขาดกระบวนการรับฟังผู้ใช้ ส่งผลให้ภาระงานเพิ่มขึ้น 2-3 เท่า ความเครียดสูง และการยอมรับระบบต่ำ การศึกษาเสนอแนวทางแก้ไขโดยยึดหลัก Human-Centered Design เริ่มจากการทำความเข้าใจผู้ใช้ Co-design และ Usability Testing เสนอแนะระยะสั้นปรับปรุง UI และเพิ่มระบบ Feedback ระยะกลางพัฒนาการเชื่อมโยงข้อมูลและความยืดหยุ่น ระยะยาวพัฒนาศักยภาพทีมผู้พัฒนาและสร้างความสำคัญต่อประสบการณ์ผู้ใช้เพื่อบรรลุเป้าหมายการเพิ่มประสิทธิภาพอย่างแท้จริง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ PBRU Science Journal
เอกสารอ้างอิง
ราชกิจจานุเบกษา. พระราชบัญญัติการบริหารงานและการให้บริการภาครัฐผ่านระบบดิจิทัล พ.ศ. 2562 [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [เข้าถึงเมื่อ 21 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ratchakitcha.soc.go.th/documents/17081915.pdf
สำนักงานคณะกรรมการธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. Government e-Service ยกระดับขีดความสามารถภาครัฐ เพื่อให้บริการประชาชน [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 21 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.etda.or.th/th/Useful-Resource/Digital-Service/The-Power-and-Development-of-Government-e-Services.aspx
ไทยพับลิกา. ลักลั่น ซ้ำซ้อน ย้อนแย้ง: ทรัพยากรที่สูญเปล่าในการจัดทำโครงการภาครัฐ. [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 25 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://thaipublica.org/2021/06/pitikhun-nilthanom-17/
Cotactic. User Experience คืออะไร ทำไมต้องให้มืออาชีพออกแบบ [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 21 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cotactic.com/blog/user-experience/
Palo-it. ความแตกต่างของ UX/UI ที่ร่วมสร้างประสบการณ์ที่ดีในการใช้งาน [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 25 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.palo-it.com/th/blog/what-is-ux-and-ui
Sennalabs. User-Centric Design คืออะไร? สำคัญกับ UX/UI อย่างไร [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 25 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://sennalabs.com/blog/what-is-user-centric-design-and-how-is-it-important-for-ux-ui
Interaction Design Foundation. Bad Design vs. Good Design: 5 Examples We Can Learn From [Internet]. 2024 [cite 2025 Nov 25]. Available from: https://www.interaction-design.org/literature/article/bad-design-vs-good-design
Born to Dev. มารู้จัก Usability Heuristic แนวทางเช็คว่าแอปเรามีประสิทธิภาพดี ๆ [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 20 ธ.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.borntodev.com/2022/12/08/usability-heuristic/
Nielsen J. How I Developed the 10 Usability Heuristics. Jakob Nielsen on UX. [Internet]. 2024 [cite 2025 Nov 25]. Available from: https://jakobnielsenphd.substack.com/p/usability-heuristics-history
Exvention Co., Ltd. 10 Usability หนึ่งในศาสตร์การออกแบบ UX/UI ขั้นเทพ [อินเทอร์เน็ต]. 26 ธ.ค. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 25 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://exvention.co.th/10-usability-principles/
ศูนย์อำนวยการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล. การประเมินผลการปฏิบัติราชการของข้าราชการ [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 20 ธ.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://thai-mecc.go.th/wp-content/uploads/2023/04/การประเมินผลการปฏิบัติราชการของข้าราชการ.pdf
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน สำนักอำนวยการกระทรวงมหาดไทย. คู่มือการประเมินผลการปฏิบัติราชการ ผู้บริหารของส่วนราชการ. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน กระทรวงศึกษาธิการ; 2565.
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. คู่มือพนักงานใหม่ มธ. สายสนับสนุนวิชาการ. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2568.
ธรินด์ เลิศสุขีเกษม. การปรับตัวขององค์การภาครัฐสู่รัฐบาลดิจิทัล: ศึกษากรณีการปรับตัวของกระทรวงการต่างประเทศสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลตามกรอบของแผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2563–2565. สารนิพนธ์หลักสูตรปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์. กรุงเทพฯ: คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2565.
Boztepe S, Linde P, Smedberg A. Design making its way to the city hall: tensions in design capacity building in the public sector. In: International Association of Societies of Design Research Congress 2023. [Internet]. 2023 [cite 2025 Dec 20]. Available from: https://dl.designresearchsociety.org/cgi/viewcontent.cgi?article=1183&context=iasdr
กลุ่มพัฒนาระบบบริหาร กรมหม่อนไหม. คู่มือการประเมินสถานะของหน่วยงานภาครัฐในการเป็นระบบราชการ 4.0. [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 25 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://qsds.go.th/newopdc/wp-content/uploads/sites/7/2025/03/PMQA2568newcompressed.pdf
โทรคมนาคมแห่งชาติ. Gov Cloud 2025 กับภารกิจเปลี่ยนภาครัฐไทยให้ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 21 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ntplc.co.th/news/detail/gov-cloud-2025-and-gdcc-open-data
Kaewanuchit C, Sawangdee Y. A path model of job stress using Thai Job Content Questionnaire (Thai-JCQ) among Thai immigrant employees. J Public Health Soc Dev 2016;6:15-28.
Eagle Hill Consulting. Running on empty: why burnout at work is surging among government employees. [Internet]. 2025 [cite 2025 Nov 25]. Available from: https://www.eaglehillconsulting.com/insights/government-employees-burnout/
ธนานันต์ นุ่มแสง, ธนิตา ตันตระรุ่งโรจน์. การทดสอบความเที่ยงตรงและความเชื่อมั่นของแบบประเมินกลยุทธ์ในการรับมือกับความเครียดแบบสั้นฉบับภาษาไทย. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย 2561;63:189-98.
Maslach C, Schaufeli WB, Leiter MP. Job burnout. Annu Rev Psychol [Internet]. 2001 [cite 2025 Nov 25]. Available from: https://www.annualreviews.org/content/journals/10.1146/annurev.psych.52.1.397
Itthiphatwong S. Labor productivity-wage gap: impacts and risks to Thai economy [Internet]. 2025 [cite 2025 Nov 25]. Available from: https://www.krungsri.com/en/research/research-intelligence/productivity-2025
Nature. Hybrid working from home improves retention without damaging productivity. Nature [Internet]. 2024 [cite 2025 Nov 21]. Available from: https://www.nature.com/articles/s41586-024-07500-2
รชฎ จันทร์น้อย, อัจฉรา เด่นเจริญโสภณ. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการยอมรับเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อใช้ในการปฏิบัติงาน. วารสารการวิจัยและพัฒนา 2560;15:23-35.
ธนิตา เจริญรัตน์, พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์. ปัจจัยที่ส่งผลต่อการยอมรับเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในระบบราชการไทย: กรณีศึกษากระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. วารสารการบริหารภาครัฐ 2566;16:145-68.
Brooke J. SUS: a retrospective. J Usability Stud 2013;8:29-40.
Islam MM. The power of user-centric design: enhancing digital experiences [Internet]. 2023 [cite 2025 Nov 21]. Available from: https://medium.com/design-bootcamp/the-power-of-user-centric-design-enhancing-digital-experiences-64ad09c254e7
Tzimourta KD. Human centered design and development in digital health: approaches, challenges, and emerging trends. Cureus 2025;17:e85897.
OpenKey. Mobile key & wallet access for hotels [Internet]. 2025 [cite 2025 Dec 20]. Available from: https://www.openkey.co/
?utm_source=chatgpt.com
RADIN Dynamics. AI powered CRM for manufacturing [Internet]. 2025 [cite 2025 Dec 20]. Available from: https://radindynamics.com/the-crm-implementation-crisis-50-fail-due-to-poor-user-adoption/
