สถานการณ์ปัจจุบันและศักยภาพการผลิตมันสำปะหลังของไทย

บทคัดย่อ

มันสำปะหลังเป็นพืชที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจพืชหนึ่งของประเทศไทย เป็นพืชของเกษตรกรรายย่อยซึ่งปลูกในดินที่มีขนาดเล็ก ผลผลิตที่ได้เมื่อแปรรูปแล้วส่วนใหญ่ทำเป็นมันอัดเม็ดส่งไปจำหน่ายที่สหภาพยุโรป การผลิตมันสำปะหลังเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ นับตั้งแต่ปี 2513 เป็นต้นมา และมีการขยายตัวสูงสุด ในช่วงปี 2530 แล้วค่อย ๆ ลดลงในช่วงปี 2540 ผลผลิตโดยเฉลี่ยของทั้งประเทศทรงตัวอยู่ที่ 2.3 ตัน/ไร่ (14.5 ตัน/เฮคตาร์) ซึ่งสูงกว่าผลผลิตเฉลี่ยของโลกแต่ยังคงต่ำอยู่เมื่อเทียบกับศักยภาพของพืชชนิดนี้ ในขณะที่สหภาพยุโรปให้โควต้านำเข้ามันอัดเม็ดอยู่อย่างนี้เป็นผลทางจิตวิทยา ทำให้เกษตรกรปลูกมันสำปะหลังมากขึ้น รัฐบาลจึงมีนโยบายที่จะลดพื้นที่ปลูกมันสำปะหลังลง ปัญหาการผลิตมันสำปะหลังก็คือ ราคามันสำปะหลังต่ำมาก ไม่เป็นเครื่องจูงใจให้เกษตรกรบำรุงรักษาดินโดยการใส่ปุ๋ย ดินที่เหมาะสมในการปลูกมันสำปะหลังคือ ดินร่วนทราย จึงมีการชะล้างพังทะลายของดินสูง ปัญหาสุดท้ายคือฐานพันธุกรรมของพืชนี้ในประเทศไทยมีแคบมากจำเป็นต้องเสาะหาเพื่อปรับปรุงพันธุ์มันสำปะหลังให้มีผลผลิตสูงขึ้น โชคดีที่ไทยได้รับความช่วยเหลือจากศูนย์เกษตรเขตร้อนนานาชาติ (CIAT) ซึ่งส่งเชื้อพันธุกรรมมาให้ ทำให้ขณะนี้ไทยสามารถปรับปรุงพันธุ์มันสำปะหลัง ให้มีผลผลิตและเปอร์เซ็นต์แป้งสูงยิ่งขึ้นเรื่อย ๆ