ผลของการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินต่อการชะล้างพังทลายของดิน บริเวณลุ่มน้ำสาขายมตอนบน

Main Article Content

ปัทมา เผื่อแผ่
สมนิมิตร พุกงาม
วีนัส ต่วนเครือ

บทคัดย่อ

การศึกษาผลของการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินต่อการชะล้างพังทลายของดิน บริเวณลุ่มน้ำสาขายมตอนบน มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2550 ถึง 2561 และประยุกต์แบบจำลอง Dyna-CLUE ในการคาดการณ์การใช้ที่ดินในอนาคต โดยมีเงื่อนไขการขยายตัวของพื้นที่เกษตรกรรมเพิ่มขึ้นร้อยละ 3 ในพื้นที่ป่ารอสภาพฟื้นฟูและพื้นที่เบ็ดเตล็ดของพื้นที่ลุ่มน้ำ รวมทั้งจำลองสถานการณ์การใช้ที่ดินให้เหมาะสมกับชั้นคุณภาพลุ่มน้ำที่ 1 และ 2 โดยใช้โปรแกรมทางด้านระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ และสมการการสูญเสียดินสากล (USLE) ในการประเมินการชะล้างพังทลายของดินจากรูปแบบการใช้ที่ดินที่แตกต่างกัน ผลการศึกษาพบว่า พื้นที่ป่าลดลงมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 6.62 และในขณะที่พื้นที่เกษตรกรรมเพิ่มขึ้นร้อยละ 7.13 ของพื้นที่ทั้งหมด ผลของการคาดการณ์การใช้ที่ดินในอนาคตพบว่า พื้นที่ป่ารอสภาพฟื้นฟูลดลงและพื้นที่เกษตรกรรมเพิ่มขึ้น  จากการจำลองสถานการณ์การใช้ที่ดินให้เหมาะสมกับชั้นคุณภาพลุ่มน้ำที่ 1 และ 2 ทำให้มีพื้นที่ป่าไม้ผลัดใบสมบูรณ์เพิ่มขึ้นร้อยละ 3.89 ของพื้นที่ทั้งหมด สำหรับการประเมินการชะล้างพังทลายของดินจากรูปแบบการใช้ที่ดินที่แตกต่างกัน พบว่า การใช้ที่ดินให้เหมาะสมกับชั้นคุณภาพลุ่มน้ำที่ 1 และ 2 พร้อมกับมีมาตรการอนุรักษ์ดินและน้ำรูปแบบ Terracing สามารถลดการชะล้างพังทลายของดินได้มากถึงร้อยละ 54.77 เมื่อเปรียบเทียบกับไม่มีมาตรการอนุรักษ์ดินและน้ำ


คำสำคัญ: การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน การชะล้างพังทลายของดิน ลุ่มน้ำสาขายมตอนบน

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

บท
นิพนธ์ต้นฉบับ