ความหลากชนิดของพรรณไม้ในพื้นที่หน่วยจัดการต้นน้ำน้ำเลียบ อำเภอทุ่งช้าง จังหวัดน่าน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การฟื้นฟูป่าไม้ในพื้นที่หน่วยจัดการต้นน้ำน้ำเลียบ ส่งผลให้ในปัจจุบันมีความหลากชนิดของพรรณไม้ ซึ่งทำให้ป่ามีการฟื้นตัวอย่างต่อเนื่อง การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจและศึกษาจำแนกความหลากชนิดของพรรณไม้ในพื้นที่หน่วยจัดการต้นน้ำน้ำเลียบ ตำบลทุ่งช้าง อำเภอทุ่งช้าง จังหวัดน่าน ดำเนินการวิจัยด้วยการวางแปลงตามแนวเส้น ตามชั้นระดับความสูงเหนือน้ำทะเล เก็บข้อมูลพรรณพืชมาวิเคราะห์ ค่าดัชนีความสำคัญทางนิเวศวิทยา (IVI) และค่าดัชนีความหลากชนิดของ Shannon-Wiener Index (H') เพื่อแสดงชนิดไม้เด่นและระดับของความหลากชนิด ตามลำดับ ผลการศึกษา พบพรรณไม้ทั้งหมด 93 ชนิด 82 สกุล 59 วงศ์ ในพื้นที่ศึกษา โดยชนิดไม้ในชั้นอายุไม้ต้น ที่มีค่าดัชนีความสำคัญทางนิเวศวิทยา สูงสุด 3 ลำดับแรก ได้แก่ ประดู่ (Pterocarpus macrocarpus) เต็ง (Shorea obtusa) และ เก็ดแดง (Dalbergia dongnaiensis) ชั้นอายุไม้รุ่น (sapling) 3 ลำดับแรก ได้แก่ ปลายสาน (Eurya acuminata) เปล้าใหญ่ (Croton persimilis) และ ปอตองแตบ (Macaranga denticulata) ชั้นอายุกล้าไม้ (seedling) 3 ลำดับแรก ได้แก่ เปล้าใหญ่ ปลายสาน และ ก่อหยุม (Castanopsis argyrophylla) พืชพื้นล่าง (undergrowth) 3 ลำดับแรก ได้แก่ กูดก้อง (Lygodium polystachyum) สาบเสือ (Chromolaena odorata) และ เครือมันนก (Dioscorea birmanica) ไม้ไผ่ (Bamboo) ได้แก่ ไผ่ไร่ (Gigantochloa albociliata) และไผ่บง (Bambusa nutans) โดยค่าดัชนีความหลากชนิดเท่ากับ 3.53, 2.57, 2.73, 2.35 และ 0.47 ตามลำดับ สำหรับชนิดไม้ในชั้นอายุไม้ต้น ไม้รุ่น กล้าไม้ พืชพื้นล่างและไม้ไผ่ซึ่งผลการศึกษาในครั้งนี้ แสดงให้เห็นว่ากิจกรรมในการฟื้นฟูป่าสามารถทำให้พรรณไม้มีการทดแทนและมีความหลากชนิดของไม้ในชั้นอายุไม้ต้นสูงขึ้น ตรงกันข้ามกับชนิดไม้ในชั้นอายุไม้รุ่น และกล้าไม้ ที่ได้รับผลกระทบจากไฟป่า และการเลี้ยงสัตว์ที่ปล่อยเข้าไปหากินในพื้นที่ป่า ทำให้กล้าไม้และลูกไม้ส่วนใหญ่ไม่สามารถอยู่รอดได้ ดังนั้น ข้อมูลจากผลการศึกษาในครั้งนี้ จึงเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการนำไปใช้บริหารจัดการฟื้นฟูป่าไม้ โดยใช้กฎระเบียบของชุมชนเพื่อร่วมสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ลุ่มน้ำตอนบน ที่สอดคล้องกับนโยบายของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพรรณพืช ซึ่งไม่เพียงแต่เป็นการบริหารจัดการพื้นที่อนุรักษ์แบบบูรณาการเท่านั้น แต่ยังเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการบริหารจัดการพื้นที่ของหน่วยจัดการต้นน้ำน้ำเลียบได้อย่างเหมาะสมต่อไป
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ขอรับรองว่า ต้นฉบับที่เสนอมานี้ยังไม่เคยได้รับการตีพิมพ์และไม่ได้อยู่ในระหว่างกระบวนการพิจารณาตีพิมพ์ลงในวารสารหรือสิ่งตีพิมพ์อื่นใด ข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ยอมรับหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการพิจารณาต้นฉบับ ทั้งยินยอมให้กองบรรณาธิการมีสิทธิ์พิจารณาและตรวจแก้ต้นฉบับได้ตามที่เห็นสมควร พร้อมนี้ขอมอบลิขสิทธิ์ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ให้แก่วารสารวนศาสตร์ คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรณีมีการฟ้องร้องเรื่องการละเมิดลิขสิทธิ์เกี่ยวกับภาพ กราฟ ข้อความส่วนใดส่วนหนึ่ง หรือ ข้อคิดเห็นที่ปรากฏในผลงาน ให้เป็นความรับผิดชอบของข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) แต่เพียงฝ่ายเดียว และหากข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ประสงค์ถอนบทความในระหว่างกระบวนการพิจารณาของทางวารสาร ข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ยินดีรับผิดชอบค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่เกิดขึ้นในกระบวนการพิจารณาบทความนั้น”
เอกสารอ้างอิง
Doi Phu Kha National Park, 2021. Annual Report 2021 of Doi Phu Kha National Park, Nan Province. Protected Areas Regional Office 13 Phrae, Phrae, Thailand. (in Thai)
Kawinpolasa, K., Lattirasuvan, T., Yatapakdee, T., Howpinjai, I. 2023. Forest Structure and Carbon Storage of trees in the Huai Sataeng Watershed Management Unit, Thung Chang District, Nan Province. Thai Journal of Forestry, 42(2):199-213 (in Thai)
Khempet, S., Jongkaewwattana, S. 2021. Loss of forest area in Nan province. Khon Kaen Agriculture Journal, 49(2):312-322 (in Thai)
Kutintara, U. 1999. Ecology Fundamental Basics in Forestry. Department of Forest Biology, Faculty of Forestry, Kasetsart University, Bangkok, Thailand. (in Thai)
Lattirasuvan, T. 2012. Forest Structure and Plants Diversity in Forest of Huai Liab Watershed Management Unit Thung Chang District, Nan Province. Watershed Management Division, Protected Areas Regional Office 13 Phrae, Phrae, Thailand. (in Thai)
Marod, D., Kutin, U. 2009. Forest Ecology. Aksorn Siam, Bangkok, Thailand. (in Thai)
Mueller-Dombois, D., Ellenberg, H. 1974. Aims and Methods of Vegetation. Ecology John Wiley and Sons, New York, 547 p.
Nam Liab Watershed Management Unit. 2023. Annual Report 2023 of Liab Watershed Management Unit Thung Chang District, Nan Province. Watershed Management Division, Protected Areas Regional Office 13 Phrae, Phrae, Thailand. (in Thai)
Pitchdumrong, N., Pumtong, W. 2012. Preparation for natural disaster in the future. Journal of Economic and Social, 49(2): 3-5. (in Thai)
Protected Areas Regional office 15 (Chiang Rai). 2021. Types of Trees Should Be Known Before Planting to Retore Forest Conditions in Protected Areas of Affiliated Agencies Protected Areas Regional Office 15 Chaing Rai. http://dnp15.com/old/new/km/ , 5 February 2023.
Royal Forest Department (RFD). 2022. Executive Summary of the Project to Prepare Information on the Condition of Forest Areas in the Year 2022. https://forestinfo.forest.go.th/Content.aspx?id=1, 27 January 2023.
Sengbuntan, B., Diloksumpun, P., Diloksumpun, S. 2023. Species Diversity and Carbon Storage in Biomass of Tree and Sapling in the Ban Nong Kwang Community Forest, Uttaradit Province. Thai Journal of Forestry, 42(2):155-168 (in Thai)
Shannon, C.E., Weiner, W. 1949. The Mathematical Theory of Communication. University of Illinois Press, Urbana, Illinois, USA.
Techa, S. 2005. Forest Structure, Composition and Utilization in Khun Samun Watershed: a Case Study of Kasai and Labaoya Villages, Nan Province. M.S. Thesis, Maejo University. Chiang Mai, Thailand. (in Thai)
Thiemtaisong, W. 2017. The Edible Wildplants and Wildlife Conservation at Hauikhwak Royal Initiative Forest Development Project, Bokluea District, Nan Province. M.S. Thesis, Maejo University. Chiang Mai, Thailand. (in Thai)
