การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมและการระบุพันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารีกลุ่มใบลายโดยใช้ลำดับนิวคลีโอไทด์ ของยีน rbcL และ matK
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
กล้วยไม้รองเท้านารีเป็นกล้วยไม้ที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจของไทย ปัจจุบันการจำแนกและการระบุพันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารีมีความสำคัญ แต่การจำแนกและการระบุพันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารีด้วยลักษณะสัณฐานทำได้ยาก อีกทั้งกล้วยไม้รองเท้านารีเป็นกล้วยไม้ที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ งานวิจัยนี้ได้ศึกษาความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมและการระบุพันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารี กลุ่มใบลาย 22 พันธุ์ ด้วยลำดับนิวคลีโอไทด์ตำแหน่งจำเพาะของยีน rbcL และ matK โดยใช้ไพรเมอร์สากลเพิ่มปริมาณชิ้นดีเอ็นเอของยีน rbcL และ matK ด้วยปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรส แล้วตรวจสอบลำดับนิวคลีโอไทด์ และเปรียบเทียบลำดับนิวคลีโอไทด์ด้วยโปรแกรม ClustalW2 จากนั้นสร้างแผนภูมิความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมด้วยโปรแกรม MEGA7 พบว่าแผนภูมิความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมที่ได้จากยีน rbcL และ matK มีประสิทธิภาพในการจำแนกกล้วยไม้รองเท้านารีต่ำ จึงนำลำดับนิวคลีโอไทด์ของทั้ง 2 ยีน มาวิเคราะห์ร่วมกัน พบว่าประสิทธิภาพในการจำแนกกล้วยไม้รองเท้านารีเพิ่มขึ้น โดยการวิเคระห์ลำดับนิวคลีโอไทด์หลายบริเวณร่วมกัน จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการจำแนกกล้วยไม้รองเท้านารีให้ดียิ่งขึ้น
คำสำคัญ : กล้วยไม้รองเท้านารี; การจำแนก; ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรม; ลำดับนิวคลีโอไทด์
Article Details
เอกสารอ้างอิง
[2] วิชรุจญ์ ทองคำ, ณัฐา โพธาภรณ์ และฉันทลักษณ์ ติยายน. 2558. ความสามารถในการผสมข้ามสกุลย่อยของกล้วยไม้รองเท้านารีบางชนิด, ว.เกษตร 3: 241-249.
[3] กรมวิชาการเกษตร, 2518, คู่มือจำแนกพืชอนุรักษ์ตาม พ.ร.บ., หน้า ข-จ, กระทรวงเกษตรและสหกรณ์, กรุงเทพฯ.
[4] CBOL Plant working Group, 2009, A DNA barcode for land plants, Proc. Natl. Acad. Sci. USA. 106: 12794-12797.
[5] นฤมล ธนานันต์, เกียรติชัย แซ่ไต่ และธีระชัย ธนานันต์, 2557, การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของกล้วยไม้สิงโตกลอกตาหมู่สิงโตสยามโดยใช้ลาดับนิวคลีโอไทด์ของยีนจำเพาะ, ว. วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 23: 523-530.
[6] Wolfe, A.D. and de Pamphilis, C.W., 2016, The effect of relaxed functional constraints on the photosynthetic gene rbcL in photosynthetic and nonphotosynthetic parasitic plants, Mol. Biol. Evol. 15: 1243-1258.
[7] Hilu, K.W., Borsch, T., Muller, K., Soltis, D.E., Soltis, P.S., Savolainen, V., Chase, M.W., Powell, M.P., Alice, L.A., Evans, R., Saquet, H., Neinhuis, C., Slotta, T.A.B., Rohwer, J.G., Campbell, C.S. and Chatrou, L.W., 2003, Angiosperm phylogeny based matK sequence information, Am. J. Bot. 90: 1758-1776.
[8] Selvaraj, D., Sarma, R.K. and Sathishkumar, R., 2008, Phylogenetic analysis of chloroplast matK genefrom Zingiberaceae for plant DNA barcoding, Bioinformation 3: 24-27.
[9] Guo, Y.Y., Huang, L.Q., Liu, H.J. and Wang, X.Q., 2016, Promise and challenge of DNA barcoding in Venus Slipper (Paphiopedilum), PLoS One, 11: 1-13.
[10] นฤมล ธนานันต์, จาตุรงค์ สัมฤทธิ์ และธีระชัย ธนานันต์, 2557, การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของข้าวมีสีโดยใช้ลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน rbcL และ rpoC1, ว.วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 22: 674-682.
[11] จินต์ ทองสม, ภัทรพร คุ้มภัย, ธีระชัย ธนานันต์ และนฤมล ธนานันต์, 2558, การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของกล้วยไม้สกุลแวนด้าหมู่เข็มโดยใช้ลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน rbcL และชิ้นดีเอ็นเอที่อยู่ระหว่างยีน trnH กับ psbA, ว.วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 23: 994-1005.
[12] นฤมล ธนานันต์, ฐิติพร โท้มโสภา และธีระชัย ธนานันต์, 2558, การจำแนกพันธุ์และการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของกล้วยไม้สกุลหวายกลุ่มเอื้องสายโดยใช้ลาดับนิวคลีโอไทด์ของยีน matK และ rpoC1, ว.วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 23: 1-10.
[13] ธีระชัย ธนานันต์, จุฑาทิพย์ พันธ์รูปท้าว และนฤมล ธนานันต์, 2560, การประเมินความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมและการระบุพันธุ์กล้วยไม้สกุลหวาย หมู่ไนโกรเฮอร์ซูเธ และลูกผสมด้วยลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน matK และ rbcL, ว.วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 25: 579-590.
[14] Doyle, J.J., and Doyle, J.L., 1987, A rapid DNA isolation procedure for small quantities of fresh leaf tissue, Phytochem. Bull. 19: 11-15.
[15] นฤมล ธนานันต์, วิภาวรรณ ประสิทธิ์ และธีระชัย ธนานันต์, 2555, การจำแนกข้าวสายพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 และสายพันธุ์ปรับปรุงจากสายพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 ด้วยเทคนิคแฮตอาร์เอพีดี, Thai J. Sci. Technol. 1: 169-179.
[16] Sambrook, J., Fritsch, E.F. and Maniatis, T., 1989, Molecular Cloning: A Laboratory Manual, 2nd Ed., Cold Spring Harbor
Laboratory, New York.
[17] Parveen, I., Singh, H.K., Raguvanshi, S., Pradhan, U.C. and Babbar, S.B., 2012, DNA barcoding of endangered Indian Paphiopedilum species, Mol. Ecol. Resour 12: 82-90.
[18] Kress, W.J., Wurdack, K.J., Zimmer, E.A., Weigt, L.A. and Janzen, D.H., 2005, Use of DNA barcodes to identify flowering plants, Proc. Nat. Acad. Sci. USA. 102: 8369-8374.
[19] Gielly, L. and Taberlet, P., 1994, The use of chloroplast DNA to resolve plant phylogenies: Noncoding versus rbcL sequences, Mol. Biol. Evol. 5: 769-777.
[20] Fazekas, A.J., Burgess, K.S., Kesanakurti, P.R., Graham, S.W., Newmaster, S.G., Husband,B.C., Percy, D.M., Hajibabaei, M. and Barrett, S.C.H., 2008, Multiple multilocus DNA barcodes from the plastid genome discriminate plantspecies equally well, PLoS One 3: e2802.
[21] Chemisquy, M.A. and Morrone, O., 2012, Molecular phylogeny of Gavilea (Chloraeinae: Orchidaceae) using plastid and nuclear markers, Mol. Phylogenet. Evol. 62: 889-897.