การผลิตลูกชิ้นปลาเสริมเจลบุกและสมุนไพร

Main Article Content

ศุภิสรา พิสุทธิโกศล
พัชรพร จิรแพศยสุข
วรางคณา สมพงษ์

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ


งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อปรับปรุงเนื้อสัมผัสของผลิตภัณฑ์ลูกชิ้นปลาจากซูริมิปลาฤาษี (Mulloidichthys martinicus) เกรด A โดยเติมเอนไซม์ทรานส์กลูตามิเนส (MTGase) ร่วมกับเจลบุก และเพื่อปรับปรุงกลิ่นรสให้เป็นที่ยอมรับของผู้บริโภคโดยเติมผงสมุนไพร 3 ชนิด คือ ข่า ตะไคร้ และใบมะกรูด (1 : 1 : 1 โดยน้ำหนัก) ซึ่งทำโดยการเติม MTGase ร้อยละ 0.18  ร่วมกับเจลบุก ร้อยละ 3 โดยน้ำหนักเนื้อปลา เปรียบเทียบกับสูตรควบคุม และแปรปริมาณผงสมุนไพร 3 ระดับ ได้แก่ ร้อยละ 0, 2 หรือ 4 โดยน้ำหนักเนื้อปลา พบว่าการเติม MTGase ร่วมกับเจลบุก ทำให้ค่าความแข็งแรงของเจล ค่าลักษณะเนื้อสัมผัสด้าน hardness, springiness, cohesiveness และ chewiness มากกว่าสูตรควบคุมที่ไม่ได้เติม MTGase ร่วมกับเจลบุก แต่มีค่าร้อยละการสูญเสียน้ำหนักน้อยกว่าสูตรควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) การเติมสมุนไพรในปริมาณที่เพิ่มขึ้นในสูตรที่เติม MTGase ร่วมกับเจลบุก ทำให้ค่าความแข็งแรงของเจล springiness และ cohesiveness ลดลง แต่ค่า hardness และค่าร้อยละการสูญเสียน้ำหนักเพิ่มขึ้น จากผลการทดสอบทางประสาทสัมผัส พบว่าลูกชิ้นที่เติม MTGase ร่วมกับเจลบุก และสมุนไพรร้อยละ 2 ได้รับคะแนนความชอบด้านลักษณะปรากฏ และสี ไม่แตกต่างจากสูตรควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ (p > 0.05) แต่คะแนนความชอบด้านกลิ่นรส เนื้อสัมผัส และความชอบโดยรวมมากกว่าสูตรควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) และพบโครงสร้างระดับจุลภาคที่อัดตัวกันแน่น มีช่องว่างภายในโครงสร้าง ตาข่ายโปรตีนที่มีขนาดเล็กลง เมื่อเทียบกับสูตรควบคุม จากการศึกษาองค์ประกอบทางเคมีของผลิตภัณฑ์ พบว่าลูกชิ้นที่เติม MTGase ร่วมกับเจลบุก และสมุนไพรร้อยละ 2 มีปริมาณความชื้น ไขมัน โปรตีน และคาร์โบไฮเดรตไม่แตกต่างจากสูตรควบคุม (p > 0.05) แต่มีปริมาณเถ้า และเส้นใยมากกว่าสูตรควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) 


คำสำคัญ : ลูกชิ้นปลา; ซูริมิปลาฤาษี; เจลบุก; เอนไซม์ทรานส์กลูตามิเนส; สมุนไพร

Article Details

ประเภทบทความ
Biological Sciences
ประวัติผู้แต่ง

ศุภิสรา พิสุทธิโกศล

สาขาวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ตำบลคลองหนึ่ง อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี 12120

พัชรพร จิรแพศยสุข

สาขาวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ตำบลคลองหนึ่ง อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี 12120

วรางคณา สมพงษ์

สาขาวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ตำบลคลองหนึ่ง อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี 12120

เอกสารอ้างอิง

[1] จักรี ทองเรือง, 2544, ซูริมิ (Surimi), สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ, 338 น.
[2] Park, J.W., 1994, Functional protein additives in surimi gels, J. Food Sci. 59: 525-527.
[3] Zhang, T., Xue, Y., Li, Z., Wang, Y. and Xue, C., 2015, Effects of deacetylation of konjac glucomannan on Alaska Pollock surimi gels subjected to high-temperature (120 ºC) treatment, Food Hydrocoll. 43: 125-131.
[4] Yokoyama, K., Nio, N. and Kikuchi, Y., 2004, Properties and applications of microbial transglutaminase, Appl. Microbiol. Biotechnol. 64: 447-454.
[5] Tye, R.J., 1991, Konjac flour: Properties and applications, Food Technol. 45(3): 82-92.
[6] Zhang, H., Yoshimura, M., Nishinari, K., Williams, M.A.K., Foster, T.J. and Norton, I.T., 2001, Gelation behaviour of konjac glucomannan with different molecular weights, Biopolymers 59: 38-50.
[7] Fujiwara, S., Hirota, T., Nakazato, H., Muzutani, T. and Mitsuoka, T., 1991, Effect of konjac mannan on intestinal microbial metabolism in mice bearing human flora and in conventional F344 rats, Food Chem. Toxicol. 29: 601-606.
[8] Levrat-Verny, M.A., Behr, S., Mustad, V., Rémésy, C. and Demigné, C., 2000, Low levels of viscous hydrocolloids lower plasma cholesterol in rats primarily by impairing cholesterol absorption, J. Nutr. 130: 243-248.
[9] Lu, X.J., Chen, X,M., Fu, D.X., Cong, W. and Ouyang, F., 2002, Effect of Amorphophallus konjac oligosaccharides on STZ-induced diabetes model of isolated islets, Life Sci. 72: 711-719.
[10] นพัต จันทรวิสูตร และเจษฎา เด่นดวงบริพันธ์, 2547, การยับยั้งการเจริญของเชื้อราจากข่าที่ผสมในเค้ก, ว.วิจัยวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย 1: 19-34.
[11] ศิริลดา ไกรลมสม, 2558, การพัฒนาผลิตภัณฑ์ไส้กรอกกะเพราไก่ลดไขมันโดยใช้แป้งบุกร่วมกันแซนแทนกัม, ว.เกษตร 1: 77-87.
[12] ภัทิรา สุดเลิศ และวรางคณา สมพงษ์, 2557, การใช้สารสกัดจากสาหร่ายโพรงในผลิตภัณฑ์เจล ลูกชิ้นปลา, ว.วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 22(1): 67-78.
[13] สิริการ หนูสิงห์, 2557, สมบัติทางเคมีกายภาพของกัมจากเมล็ดมะขามและการใช้ปรับปรุงเนื้อสัมผัสของผลิตภัณฑ์ลูกชิ้นปลา, วิทยานิพนธ์ปริญญาโท มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ปทุมธานี, 107 น.
[14] AOAC, 2005, Official method of analysis, 16th Ed., Association of Official Chemists, Washington, D.C.
[15] สุทธวัฒน์ เบญจกุล, 2549, ซูริมิ : วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเนื้อปลาบด, พิมพ์ครั้งที่ 1, สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์, กรุงเทพฯ, 327 น.
[16] Yongsawatdigul, J. and Piyadhamma-viboon, P., 2005, Effect of microbial transglutaminase on autolysis and gelation of lizardfish surimi, J. Sci. Food Agric. 85: 1453-1460.
[17] Cardoso, C., Mendes, R., Vaz-Pires, P. and Nunes, M.L., 2009, Effect of dietary fibre and MTGase on the quality of mackerel surimi gels, J. Sci. Food Agric. 89: 1648-1658.
[18] Debusca, A., Tahergorabi, R., Beamer, S.K., Partington, S. and Jaczynski, J., 2013, Interactions of dietary fibre and omega-3-rich oil with protein in surimi gels developed with salt substitute, Food Chem. 141: 201-208.