ผลของอาหารเพาะเลี้ยงต่อการเจริญเติบโตของสปอร์เฟินชายผ้าสีดาเขากวางตั้ง (Platycerium ridleyi) ในสภาพปลอดเชื้อ

Main Article Content

เยาวพา จิระเกียรติกุล
ภาณุมาศ ฤทธิไชย
พรชัย หาระโคตร
บุญญฤทธิ์ นิลวรณ์
เจิมอรุณ อุทัยแจ่มศรีผล

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ


เฟินชายผ้าสีดาเขากวางตั้ง (Platycerium ridleyi Christ) มีลักษณะสวยงาม และนิยมปลูกเป็นไม้ประดับ ไม่สามารถขยายพันธุ์ด้วยการแยกหน่อ การเพาะสปอร์ในสภาพปลอดเชื้อจะสามารถขยายพันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว ดังนั้นในการทดลองนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของอาหารสูตร ½ MS (Murashige & Skoog) และ MS ที่เติม 0, 0.2 และ 0.5 mg/l BA (6-benzylaminopurine) ต่อการเจริญเติบโตในระยะแกมีโทไฟต์ (gametophyte) ของสปอร์ในเฟินชายผ้าสีดาเขากวางตั้งเมื่อเพาะเลี้ยงในสภาพปลอดเชื้อ จากการทดลองพบว่าความมีชีวิตของสปอร์ที่มีสีเขียวซึ่งบรรจุในอับสปอร์มีค่าสูง 76.81±15.41 ถึง 85.00±6.56 % หลังเพาะเลี้ยงนาน 8 สัปดาห์ บนอาหารสูตร ½ MS และ MS ที่ไม่เติมสารควบคุมการเจริญเติบโต (PGRs), ½ MS ที่เติม 0.2 mg/l BA และ MS ที่เติม 0.5 mg/l BA สปอร์ของเฟินชนิดนี้เริ่มพัฒนาเป็นโพรแทลลัสเมื่อเพาะเลี้ยงบนอาหารนาน 6 สัปดาห์ โดยโพรแทลลัสเจริญเติบโตได้ดีบนอาหารสูตร ½ MS ที่ไม่เติม PGRs ซึ่งโพรแทลลัสที่พัฒนาบนอาหารสูตรดังกล่าวมีการพัฒนาของไรซอยด์หลังเพาะเลี้ยงนาน 24 สัปดาห์ 


คำสำคัญ : เฟิน; ชายผ้าสีดาเขากวางตั้ง; สปอร์; โพรแทลลัส; สูตรอาหาร MS

Article Details

ประเภทบทความ
Biological Sciences
ประวัติผู้แต่ง

เยาวพา จิระเกียรติกุล

สาขาวิชาเทคโนโลยีการเกษตร คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ตำบลคลองหนึ่ง อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี 12120

ภาณุมาศ ฤทธิไชย

สาขาวิชาเทคโนโลยีการเกษตร คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ตำบลคลองหนึ่ง อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี 12120

พรชัย หาระโคตร

สาขาวิชาเทคโนโลยีการเกษตร คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ตำบลคลองหนึ่ง อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี 12120

บุญญฤทธิ์ นิลวรณ์

สาขาวิชาเทคโนโลยีการเกษตร คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ตำบลคลองหนึ่ง อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี 12120

เจิมอรุณ อุทัยแจ่มศรีผล

สาขาวิชาเทคโนโลยีการเกษตร คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ตำบลคลองหนึ่ง อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี 12120

เอกสารอ้างอิง

[1] ภัทรา แสงดานุช, 2559, Platycerium เฟินชายผ้าสีดา, พิมพ์ครั้งที่ 1, บริษัทจรัลสนิทวงศ์การพิมพ์, กรุงเทพฯ, 111 น.
[2] ปิยเกษตร สุขสถาน และจารุพันธุ์ ทองแถม, 2554, บัญชีรายการทรัพย์สินชีวภาพเฟิน, พิมพ์ครั้งที่ 1, สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ, กรุงเทพฯ, 523 น.
[3] ประยงค์ คงนคร, 2557, การเจริญและพัฒนาของสปอร์เฟินมหาสดำโดยการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ, ว.แก่นเกษตร 42: 609-614.
[4] Baskaran, X.R., Jeyachandran, R. and Melghias, G., 2014, In vitro spore germination and gametophytic growth development of a critically endangered fern Pteris tripartita Sw., Afr. J. Biotechnol. 13: 2350-2358.
[5] Cox, J., Bhatia, P. and Ashwath, N., 2003, In vitro spore germination of the fern Schizaea dichotoma, Sci. Hort. 97: 369-378.
[6] Willyams, D. and Daws, M.I., 2014, Mass propagation of Austral Bracken Fern (Pteridium esculentum) sporophytes from in vitro gametophyte cultures, S. Afr. J. Bot. 91: 6-8.
[7] นัฐชัย แย้มพิกุลสกุล, 2551, การขยายโคลนเฟินชายผ้าสีดาเขากวางตั้ง (Platycerium ridleyi) ในสภาพปลอดเชื้อ, วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
[8] Baskaran, X.R., Geo, V.A.V., Rajan, K. and Jeyachandran, R., 2015, Apogamous sporophyte development through spore reproduction of South Asia’s critically endangered fern: Pteris tripartita Sw., Asia Pac. J. Reprod. 4: 135-139.
[9] อดิศักดิ์ การพึ่งตน สุจิรดา สอนพูด และปิยเกษตร สุขสถาน, 2556, ผลของสารควบคุมการเจริญเติบโตต่อการเพาะเลี้ยงเฟิน Cyathea contaminans (Wall.ex.Hook.) cople และ Cyathea apinnlosa Wall.ex.Hook ในสภาพปลอดเชื้อ, รายงานประจำปี 2556, องค์การสวนพฤกษศาสตร์กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, 11 น.