การเปลี่ยนแปลงทางสัณฐานและสรีรวิทยาภายใต้สภาวะร่มเงาและตำแหน่งคู่ใบของใบกาแฟโรบัสต้า
Article Sidebar
เผยแพร่แล้ว:
ก.ค. 24, 2019
คำสำคัญ:
ความเข้มแสง การตอบสนองทางสรีรวิทยา การปรับตัวทางฟีโนไทป์ การควบคุมทรงพุ่ม สวนไม้ผลผสมผสาน
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
ปัจจัยทางสภาพแวดล้อมในสวนไม้ผลแบบผสมผสานสามารถส่งผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของต้นกาแฟโรบัสต้า เพื่อประเมินผลของสภาวะร่มเงาต่อการเปลี่ยนแปลงลักษณะใบในต้นกาแฟโรบัสต้า จึงศึกษาโดยใช้ต้นกาแฟโรบัสต้าที่ปลูกภายใต้สภาวะแสงที่ต่างกัน 2 สภาพ บันทึกข้อมูลโดยสุ่มตัวอย่างใบระยะเพสลาดตั้งแต่ใบคู่แรกของปลายกิ่ง จากคู่ใบตำแหน่งที่ 1, 3 และ 5 ในแต่ละกิ่ง ผลการทดลองพบว่าสภาวะร่มเงาส่งผลให้ต้นกาแฟโรบัสต้ามีการพัฒนาของขนาดปากใบ น้ำหนักใบจำเพาะ ค่าอัตราการสังเคราะห์ด้วยแสง และประสิทธิภาพการใช้น้ำต่ำกว่าสภาวะกลางแจ้ง ขณะเดียวกันมีความแตกต่างทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญระหว่างตำแหน่งของคู่ใบที่ 1 กับคู่ใบที่ 3 และ 5 โดยเฉพาะค่าพื้นที่ใบ พื้นที่ใบจำเพาะ และน้ำหนักใบจำเพาะที่มีค่าต่ำในคู่ใบที่ 1 เช่นเดียวกับขนาดของปากใบ (ความกว้างและความยาวของปากใบ) และการตอบสนองทางสรีรวิทยาของใบ (อัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงและประสิทธิภาพการใช้น้ำ) ที่มีค่าสูงสุดในสภาพกลางแจ้งและมีพัฒนาการของใบในตำแหน่งคู่ที่ 3 และ 5 การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าสภาพแสงและตำแหน่งของใบมีความสัมพันธ์ต่อลักษณะสัณฐานและสรีรวิทยาของใบกาแฟโรบัสต้า ซึ่งสามารถนำไปใช้ควบคุมลักษณะทรงพุ่มที่เหมาะสมของต้นกาแฟโรบัสต้า โดยเฉพาะในระบบสวนไม้ผลแบบผสมผสานทางภาคใต้
คำสำคัญ : ความเข้มแสง; การตอบสนองทางสรีรวิทยา; การปรับตัวทางฟีโนไทป์; การควบคุมทรงพุ่ม; สวนไม้ผลผสมผสาน
Article Details
ประเภทบทความ
Biological Sciences
เอกสารอ้างอิง
[1] คลังข้อมูลสารสนเทศระดับภูมิภาค (ภาคใต้), 2560, ประวัติกาแฟและกาแฟในประเทศไทย, แหล่งที่มา : http://www.arda.or.th/kasetinfo/south/coffee/history, 5 เมษายน 2560.
[2] กรมวิชาการเกษตร, 2560, กาแฟโรบัสต้าพันธุ์แนะนำของศูนย์วิจัยพืชสวนชุมพร, แหล่งที่มา : http://www.doa.go.th/hrc/chumphon/index.php, 10 เมษายน 2560.
[3] กรมวิชาการเกษตร, 2561, ยุทธศาสตร์กาแฟปี 2560-2564, แหล่งที่มา : http://www.doa.go.th/hort/images/jsn_is_thumbs/images/hort/strategiccoffee.pdf, 12 ธันวาคม 2560.
[4] พงศกร สุธีกาญจโนทัย, ระวี เจียรวิภา, บัญชา สมบูรณ์สุข และชนินทร์ ศิริขันตยกุล, 2560, ผลของการใส่ปุ๋ยเคมีร่วมกับปุ๋ยคอกต่อการเจริญเติบโตของต้นกาแฟโรบัสต้าในสวนยางพารา, ว.พืชศาสตร์สงขลานครินทร์ 4: 25-31.
[5] ระวี เจียรวิภา และชนินทร์ ศิริขันตยกุล, 2558, การปรับตัวลักษณะฟีโนไทป์ของต้นกาแฟโรบัสต้าภายใต้สวนไม้ผลผสมผสาน, ว. วิทย. กษ. 46: 433-436.
[6] สุรีรัตน์ ปัญญาโตนะ, ปานหทัย นพชินวงศ์, เสรี อยู่สถิต และยุพิน กสินเกษมพงษ์, 2555, การคัดเลือกพันธุ์กาแฟโรบัสต้าต่างประเทศ 12 สายต้น, น. 1-13, ใน งานวิจัยกาแฟโรบัสต้า เล่ม 1, ศูนย์วิจัยพืชสวนชุมพร, กรมวิชาการเกษตร, ชุมพร.
[7] Jaramillo-Botero, C., Santos, R.H.S., Martinez, H.E.P., Cecon, P.R. and Fardin, M.P., 2010, Production and vegetative growth of coffee trees under fertilization and shade levels, Sci. agric. (Piracicaba, Braz.) 67: 639-645.
[8] DaMatta, F.M., 2004, Ecophysiological, constraints on the production of shaded and unshaded coffee: a review, Field Crops Res. 86: 99-114.
[9] Morais, H., Medri, M.E., Marur, C.J., Caramori, P.H., Ribeiro, A.M.A. and Gomes, J.C., 2004, Modifications on leaf anatomy of Coffea arabica caused by shade of pigeonpea (Cajanus cajan), Braz. Arch. Biol. Technol. 47: 863-871.
[10] Franks, P.J., Drake, P.L. and Beerling, D.J., 2009, Plasticity in maximum stomatal conductance constrained by negative correlation between stomatal size and density: an analysis using Eucalyptus globulus, Plant Cell Environ. 32: 1737-1748.
[11] Restrepo-Díaz, H., Melgar, J.C. and Lombardini, L., 2010. Ecophysiology of horticultural crops: an overview, Agron. Colomb. 28: 71-79.
[12] Kufa, T. and Burkhardt, J., 2011, Stomatal characteristics in arabica coffee germplasm accessions under contrasting environments at Jimma, Southwestern Ethiopia, Int. J. Botany 7: 63-72.
[13] Sun, J.K., Li, T., Xia, J.B., Tian, J.Y., Lu, Z.H. and Wang, R.T. 2011. Influence of salt stress on ecophysiological parameters of Periploca sepium bunge, Plant Soil Environ. 57:139-144
[14] Guerra-Guimarães, L., Vieira, A., Chaves, I., Pinheiro, C., Queiroz, V., Renaut, J. and Ricardo, C.P., 2014, Effect of greenhouse conditions on the leaf apoplastic proteome of Coffea arabica plants, J. Proteomics 57: 1-12.
[15] Adds, J., Larkcom, E. and Miller, R.N., 1997, The Organism and the Environment (Nelson Advanced Modular Science, 2nd Ed.), Nelson Thornes, Ltd., Cheltenham.
[16] The Pennsylvania State University, 2009, Why do tree leaves have different shapes, Available Source: http://www.psu.edu/de pt/nkbiology/naturetrail/leaves.html, April 5, 2018.
[17] Lake, J.A., Woodward, F.I., and Quick, W.P., 2002, Long-distance CO2 signaling in plants, J. Exp. Bot. 53: 183-193.
[18] Pallardy, S.G. and Kozlowski, T.T., 1979, Frequency and length of stomata of 21 Populus clones, Can. J. Bot. 57: 2019-2523.
[19] Wang, S.G., Jia, S.S., Sun, D.Z., Wang, H.Y., Dong, F.F., Ma, H.X., Jing, R.L. and Ma, G., 2015, Genetic basis of traits related to stomatal conductance in wheat cultivars in response to drought stress, Photosynthetica 53: 299-305.
[20] Pompelli, M.F., Martins, S.C.V., Celin, E.F., Ventrella, M.C. and DaMatta, F.M., 2010, What is the influence of ordinary epidermal cells and stomata on the leaf plasticity of coffee plants grown under full-sun and shady conditions?, Braz. J. Biol. 70: 1083-1088.
[21] Elagoz, V., Hahn, S.S. and Manning, W.J., 2006, Acquired changes in stomatal characteristics in response to ozone during plant growth and leaf development of bush beans (Phaseolus vulgaris L.) indicate phenotypic plasticity, Environ. Pollut. 140: 395-405.
[22] Petrova, Y., 2012, The effect of light intensity on the stomatal density of lavender, Lavandula angustifolia, Young Sci. J. 12: 89-93.
[23] Adams, W.W.III., 1988, Photosynthetic Acclimation and Photoinhibition of Terrestrial and Epiphytic CAM Tissue Growing in Full Sunlight and Deep Shade, pp. 123-134, In Evans, J.R., Caemmerer, S. and Adams, W.W.III. (Eds.), Ecology of Photosynthesis in Sun and Shade, CSIRO Australia, Melbourne.
[24] Kumar, D. and Tieszen, L.L., 1980, Photosynthesis in Coffea arabica, I. effects of light and temperature, Expl. Agric. 16: 13-19.
[25] Koike, T., Kitao, M., Maruyama, Y., Mori, S. and Lei, T.T., 2000, Leaf morphology and photosynthetic adjustments among deciduous broad-leaved trees within the vertical canopy profile, Tree Physiol. 21: 951-958.
[26] Constable, G.A. and Ranson, H.M., 1980, Effect of leaf position, expansion and age on photosynthesis, transpiration and water use of cotton, Aust. J. Plant Physiol. 7: 89-100.
[27] Araus, J.L., Amaro, T., Zuhair, Y. and Nachit, M.M., 1997, Effect of leaf structure and water status on carbon isotope discrimination in field-grown durum wheat, Plant Cell Environ. 20: 1484-1494.
[2] กรมวิชาการเกษตร, 2560, กาแฟโรบัสต้าพันธุ์แนะนำของศูนย์วิจัยพืชสวนชุมพร, แหล่งที่มา : http://www.doa.go.th/hrc/chumphon/index.php, 10 เมษายน 2560.
[3] กรมวิชาการเกษตร, 2561, ยุทธศาสตร์กาแฟปี 2560-2564, แหล่งที่มา : http://www.doa.go.th/hort/images/jsn_is_thumbs/images/hort/strategiccoffee.pdf, 12 ธันวาคม 2560.
[4] พงศกร สุธีกาญจโนทัย, ระวี เจียรวิภา, บัญชา สมบูรณ์สุข และชนินทร์ ศิริขันตยกุล, 2560, ผลของการใส่ปุ๋ยเคมีร่วมกับปุ๋ยคอกต่อการเจริญเติบโตของต้นกาแฟโรบัสต้าในสวนยางพารา, ว.พืชศาสตร์สงขลานครินทร์ 4: 25-31.
[5] ระวี เจียรวิภา และชนินทร์ ศิริขันตยกุล, 2558, การปรับตัวลักษณะฟีโนไทป์ของต้นกาแฟโรบัสต้าภายใต้สวนไม้ผลผสมผสาน, ว. วิทย. กษ. 46: 433-436.
[6] สุรีรัตน์ ปัญญาโตนะ, ปานหทัย นพชินวงศ์, เสรี อยู่สถิต และยุพิน กสินเกษมพงษ์, 2555, การคัดเลือกพันธุ์กาแฟโรบัสต้าต่างประเทศ 12 สายต้น, น. 1-13, ใน งานวิจัยกาแฟโรบัสต้า เล่ม 1, ศูนย์วิจัยพืชสวนชุมพร, กรมวิชาการเกษตร, ชุมพร.
[7] Jaramillo-Botero, C., Santos, R.H.S., Martinez, H.E.P., Cecon, P.R. and Fardin, M.P., 2010, Production and vegetative growth of coffee trees under fertilization and shade levels, Sci. agric. (Piracicaba, Braz.) 67: 639-645.
[8] DaMatta, F.M., 2004, Ecophysiological, constraints on the production of shaded and unshaded coffee: a review, Field Crops Res. 86: 99-114.
[9] Morais, H., Medri, M.E., Marur, C.J., Caramori, P.H., Ribeiro, A.M.A. and Gomes, J.C., 2004, Modifications on leaf anatomy of Coffea arabica caused by shade of pigeonpea (Cajanus cajan), Braz. Arch. Biol. Technol. 47: 863-871.
[10] Franks, P.J., Drake, P.L. and Beerling, D.J., 2009, Plasticity in maximum stomatal conductance constrained by negative correlation between stomatal size and density: an analysis using Eucalyptus globulus, Plant Cell Environ. 32: 1737-1748.
[11] Restrepo-Díaz, H., Melgar, J.C. and Lombardini, L., 2010. Ecophysiology of horticultural crops: an overview, Agron. Colomb. 28: 71-79.
[12] Kufa, T. and Burkhardt, J., 2011, Stomatal characteristics in arabica coffee germplasm accessions under contrasting environments at Jimma, Southwestern Ethiopia, Int. J. Botany 7: 63-72.
[13] Sun, J.K., Li, T., Xia, J.B., Tian, J.Y., Lu, Z.H. and Wang, R.T. 2011. Influence of salt stress on ecophysiological parameters of Periploca sepium bunge, Plant Soil Environ. 57:139-144
[14] Guerra-Guimarães, L., Vieira, A., Chaves, I., Pinheiro, C., Queiroz, V., Renaut, J. and Ricardo, C.P., 2014, Effect of greenhouse conditions on the leaf apoplastic proteome of Coffea arabica plants, J. Proteomics 57: 1-12.
[15] Adds, J., Larkcom, E. and Miller, R.N., 1997, The Organism and the Environment (Nelson Advanced Modular Science, 2nd Ed.), Nelson Thornes, Ltd., Cheltenham.
[16] The Pennsylvania State University, 2009, Why do tree leaves have different shapes, Available Source: http://www.psu.edu/de pt/nkbiology/naturetrail/leaves.html, April 5, 2018.
[17] Lake, J.A., Woodward, F.I., and Quick, W.P., 2002, Long-distance CO2 signaling in plants, J. Exp. Bot. 53: 183-193.
[18] Pallardy, S.G. and Kozlowski, T.T., 1979, Frequency and length of stomata of 21 Populus clones, Can. J. Bot. 57: 2019-2523.
[19] Wang, S.G., Jia, S.S., Sun, D.Z., Wang, H.Y., Dong, F.F., Ma, H.X., Jing, R.L. and Ma, G., 2015, Genetic basis of traits related to stomatal conductance in wheat cultivars in response to drought stress, Photosynthetica 53: 299-305.
[20] Pompelli, M.F., Martins, S.C.V., Celin, E.F., Ventrella, M.C. and DaMatta, F.M., 2010, What is the influence of ordinary epidermal cells and stomata on the leaf plasticity of coffee plants grown under full-sun and shady conditions?, Braz. J. Biol. 70: 1083-1088.
[21] Elagoz, V., Hahn, S.S. and Manning, W.J., 2006, Acquired changes in stomatal characteristics in response to ozone during plant growth and leaf development of bush beans (Phaseolus vulgaris L.) indicate phenotypic plasticity, Environ. Pollut. 140: 395-405.
[22] Petrova, Y., 2012, The effect of light intensity on the stomatal density of lavender, Lavandula angustifolia, Young Sci. J. 12: 89-93.
[23] Adams, W.W.III., 1988, Photosynthetic Acclimation and Photoinhibition of Terrestrial and Epiphytic CAM Tissue Growing in Full Sunlight and Deep Shade, pp. 123-134, In Evans, J.R., Caemmerer, S. and Adams, W.W.III. (Eds.), Ecology of Photosynthesis in Sun and Shade, CSIRO Australia, Melbourne.
[24] Kumar, D. and Tieszen, L.L., 1980, Photosynthesis in Coffea arabica, I. effects of light and temperature, Expl. Agric. 16: 13-19.
[25] Koike, T., Kitao, M., Maruyama, Y., Mori, S. and Lei, T.T., 2000, Leaf morphology and photosynthetic adjustments among deciduous broad-leaved trees within the vertical canopy profile, Tree Physiol. 21: 951-958.
[26] Constable, G.A. and Ranson, H.M., 1980, Effect of leaf position, expansion and age on photosynthesis, transpiration and water use of cotton, Aust. J. Plant Physiol. 7: 89-100.
[27] Araus, J.L., Amaro, T., Zuhair, Y. and Nachit, M.M., 1997, Effect of leaf structure and water status on carbon isotope discrimination in field-grown durum wheat, Plant Cell Environ. 20: 1484-1494.
