ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และศักยภาพทางพฤกษเคมีของกล้วยไม้สกุลกุหลาบ (Aerides) ในสภาพปลูกและธรรมชาติ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความเป็นมาและวัตถุประสงค์: กล้วยไม้สกุลกุหลาบ (Aerides Lour.) เป็นกลุ่มพืชวงศ์กล้วยไม้ที่มีความงดงามและมีศักยภาพทางเภสัชกรรม อย่างไรก็ตาม ข้อมูลด้านองค์ประกอบทางพฤกษเคมียังมีอยู่อย่างจำกัด โดยเฉพาะอย่างยิ่งการศึกษาภายใต้สภาพแวดล้อมที่ควบคุมได้ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และองค์ประกอบสารพฤกษเคมีในกล้วยไม้สกุลกุหลาบสี่ชนิด เพื่อประเมินศักยภาพของแต่ละชนิดในการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ในอุตสาหกรรมเภสัชกรรมและการเกษตร
วิธีดำเนินการวิจัย: กล้วยไม้ 4 ชนิด ได้แก่ กุหลาบเหลืองโคราช (Aerides houlletiana) กุหลาบกระบี่ (Aerides krabiensis) กุหลาบกระเป๋าปิด (Aerides odorata) และกุหลาบแม่เมย(Aerides rosea) จำนวน 400 ต้น (ชนิดละ 100 ต้น) ได้รับการคัดเลือกจากแหล่งธรรมชาติและสวนเกษตรกรในประเทศไทย และนำมาปลูกในโรงเรือนที่ควบคุมสภาพแวดล้อม ณ จังหวัดปทุมธานี ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ (น้ำหนักต้นและจำนวนใบ) ถูกวิเคราะห์ด้วย One-way ANOVA และเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยด้วย Pairwise t-tests with Bonferroni Correction สำหรับการวิเคราะห์สารพฤกษเคมีจากใบ ใช้วิธี High-Performance Liquid Chromatography (HPLC)
ผลการวิจัย: พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่างชนิดของกล้วยไม้ โดยกุหลาบแม่เมยมีน้ำหนักต้นในเดือนที่ 20 (416.43 ± 88.84 กรัม) และจำนวนใบในเดือนที่ 10 สูงที่สุด (19.82 ± 4.97 ใบ) ขณะที่ กุหลาบกระบี่แสดงน้ำหนักต่ำสุด (77.61 ± 10.59 กรัม ในเดือนที่ 20) ด้านองค์ประกอบทางพฤกษเคมี กุหลาบกระเป๋าปิดมีปริมาณ coelonin (0.0013% w/w), 6-methoxycoelonin (0.0119% w/w) และ imbricatin (0.0378% w/w) สูงที่สุด
สรุป: ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า กุหลาบกระเป๋าปิดมีศักยภาพโดดเด่นในฐานะแหล่งผลิตสารพฤกษเคมีทุติยภูมิที่มีฤทธิ์ต้านการอักเสบและอนุมูลอิสระ ข้อมูลลักษณะการเจริญเติบโตยังสนับสนุนศักยภาพในการปลูกเลี้ยงเชิงพาณิชย์ การค้นพบนี้ช่วยเติมเต็มช่องว่างองค์ความรู้ด้านพฤกษเคมีในกล้วยไม้ไทย และสามารถต่อยอดสู่การใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนในอุตสาหกรรมเภสัชกรรมและเกษตรชีวภาพ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Akter, M., M.K. Huda and M.M. Hoque. 2018. Investigation of secondary metabolites of nine medicinally important orchids of Bangladesh. J. Pharmacogn. Phytochem. 7(5): 602–606.
American Orchid Society. 2024. Orchid Care. Available Source: https://www.aos.org/orchid-care. January 9, 2024.
Cakova, V., A. Urbain, C. Antheaume, N. Rimlinger, P. Wehrung, F. Bonté and A. Lobstein. 2015. Identification of phenanthrene derivatives in Aerides rosea (Orchidaceae) using the combined systems HPLC–ESI–HRMS/MS and HPLC–DAD–MS–SPE–UV–NMR. Phytochem. Anal. 26(1): 34–39. https://doi.org/10.1002/pca.2533.
Chuakul, W. 2002. Ethnomedical used of Thai Orchidadeous plants. Mahidol University Journal of Pharmaceutical Science. 29(3–4): 41–45.
Department of Agricultural Extension. 2014. Orchids Nursery GAP for Gardener. 1st edition. The Agricultural Cooperative Federation of Thailand, Ltd., Nonthaburi, Thailand. 32 pp. (in Thai)
Department of National Parks, Wildlife and Plant Conservation. 2017. Threatened Plants in Thailand. Bangkok, Thailand. 224 pp. (in Thai)
Jan, R., S. Asaf, M. Numan, Lubna and K.M. Kim. 2021. Plant secondary metabolite biosynthesis and transcriptional regulation in response to biotic and abiotic stress conditions. Agronomy. 11(5): 968. https://doi.org/10.3390/agronomy11050968.
Jiang, F., M. Li, H. Wang, B. Ding, C. Zhang, Z. Ding, X. Yu and G. Lv. 2019. Coelonin, an anti-inflammation active component of Bletilla striata and its potential mechanism. Int. J. Mol. Sci. 20(18): 4422. https://doi.org/10.3390/ijms20184422.
Liu, Q., L. Liu, J. Zhou, H.D. Shin, R.R. Chen, C. Madzak, J. Li, G. Du and J. Chen. 2013. Biosynthesis of homoeriodictyol from eriodictyol by flavone 3′-O-methyltransferase from recombinant Yarrowia lioplytica: Heterologous expression, biochemical characterization, and optimal transformation. J. Biotechnol. 167(4): 472–478. https://doi.org/10.1016/j.jbiotec.2013.07.025.
Ormerod, P., H. Kurzweil and S. Watthana. 2021. Annotated list of Orchidaceae for Myanmar. Phytotaxa 481(1): 1–262. https://doi.org/10.11646/phytotaxa.481.1.1.
Punpreuk, Y., S. Muangkaew, C. Komarwut, P. Kongsuwan and S. Sacharti. 2023. Comparison of growth and medicinal herb pharmaceuticals of Chanhaboon yellow rattan orchids (Dendrobium friedericksianum Rchb. F.) planted at different locations. Agricultural Sci. J. 54(2): 153–164. (in Thai)
Thaithong, O. 2016. Thai Orchids. 12th edition. Home and Garden, Amarin Printing and Publishing, Bangkok, Thailand. 461 pp. (in Thai)
Thant, M.T., B. Sritularak, N. Chatsumpun, W. Mekboonsonglarp, Y. Punpreuk and K. Likihitwitayawuid. 2021. Three novel biphenanthrene derivatives and a new phenylpropanoid ester from Aerides multiflora and their α-glucosidase inhibitory activity. Plants. 10(2): 385. https://www.mdpi.com/2223-7747/10/2/385.
Vasas, A. 2022. Phenanthrenes from Orchidaceae and their biological activities, pp. 533–572. In J.M. Mérillon and H. Kodja, eds. Orchids: Phytochemistry, Biology and Horticulture Fundamentals and Applications. Springer Nature, Switzerland.
