การส่งเสริมการจัดระบบการเกษตรที่เหมาะสมในเขตจัดระบบน้ำ เพื่อเกษตรกรรม อ.ป่าพะยอม จ.พัทลุง

บทคัดย่อ

การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) สภาพสังคม เศรษฐกิจและสภาพการผลิตของเกษตรกร 2) ระบบการเกษตรทางเลือกที่เหมาะสม และ 3) การส่งเสริมการวิเคราะห์โมเดลธุรกิจตามระบบการเกษตรที่เหมาะสมประชากรได้แก่ 1) เกษตรกรในพื้นที่เขตจัดระบบน้ำเพื่อเกษตรกรรม 567 คนกำหนดกลุ่มตัวอย่าง (โดยใช้สูตรทาโร่ยามาเน่) ที่ระดับความคลาดเคลื่อนร้อยละ 0.10 ได้กลุ่มตัวอย่าง 85 คนสุ่มตัวอย่างแบบง่าย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์เกี่ยวกับบริบทการจัดการทางการเกษตรวิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติเชิงพรรณนา 2) ผู้ให้ข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับระบบการเกษตรทางเลือกและการวิเคราะห์โมเดลธุรกิจได้แก่ เกษตรกร 10 คน ผู้ประกอบการเกษตร 10 คน นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรระดับอำเภอ 1 คน นักวิชาการทางการเกษตรในมหาวิทยาลัย 7 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่มวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า 1) เกษตรกรมีขนาดพื้นที่ผลิตข้าวเฉลี่ย 9.30 ไร่มีรายได้เฉลี่ย 1,160.76 บาทต่อไร่ 2) ระบบการเกษตรทางเลือกที่เหมาะสมได้แก่ระบบการผลิตข้าวอย่างเดียวและระบบการผลิตข้าวร่วมกับกิจกรรมเกษตรอื่นๆได้แก่ การผลิตข้าวร่วมกับการผลิตผัก ผึ้งโพรงและไก่คอล่อน 3) การส่งเสริมการวิเคราะห์โมเดลธุรกิจพบว่าโมเดลธุรกิจข้าวเปลือกเน้นเพื่อการบริโภคในครัวเรือนเป็นหลัก การตลาดต้องให้ความสำคัญกับมาตรฐานการผลิต โมเดลธุรกิจผักเน้นเพื่อลดค่าใช้จ่ายในครัวเรือน การตลาดควรเริ่มจากตลาดในชุมชน โมเดลธุรกิจผึ้งโพรงจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับเงินลงทุนในการซื้ออุปกรณ์ต่างๆในการเลี้ยง การตลาดควรพัฒนาบรรจุภัณฑ์และฉลากบรรจุน้ำผึ้ง โมเดลธุรกิจไก่คอล่อนควรเริ่มต้นการตลาดจากตลาดชุมชนส่วนการผลิตควรส่งเสริมให้มีการเลี้ยงเป็นอาชีพเสริม