ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการรับนมต่อภาวะที่ไม่สามารถทนต่อการรับนมและ การเปลี่ยนแปลงของน้ำหนักตัวของทารกเกิดก่อนกำหนด

ผู้แต่ง

  • กัลยกร กันธิยะ สาขาการพยาบาลเด็ก คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • Jutamas chotibang สาขาการพยาบาลเด็ก คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • Nethong Namprom สาขาการพยาบาลเด็ก คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

การเปลี่ยนแปลงน้ำหนักตัว, ทารกเกิดก่อนกำหนด, โปรแกรมส่งเสริมการรับนม, ภาวะที่ไม่สามารถทนต่อการรับนม

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบจำนวนทารกเกิดก่อนกำหนดที่มีภาวะที่ไม่สามารถทนต่อการรับนมระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม และเปรียบเทียบจำนวนทารกเกิดก่อนกำหนดที่น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มตัวอย่างคือทารกเกิดก่อนกำหนดที่มีอายุครรภ์ 28-36+6 สัปดาห์ ที่รับการรักษาในหอผู้ป่วยหนักทารกแรกเกิดของโรงพยาบาลระดับตติยภูมิในเขตภาคเหนือ โดยคัดเลือกตัวอย่างแบบสุ่มอย่างง่ายตามเกณฑ์การคัดเข้า จำนวน 46 ราย แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 23 รายและกลุ่มควบคุม 23 ราย กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมส่งเสริมการรับนม กลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการดำเนินการวิจัย ได้แก่ โปรแกรมการส่งเสริมการรับนม และเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ 1) แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคลของทารกเกิดก่อนกำหนด 2) แบบประเมินการเกิดภาวะที่ไม่สามารถทนต่อการรับนม มีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 0.90 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 1 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติทดสอบทีชนิดสองกลุ่มที่เป็นอิสระต่อกัน และสถิติไคสแควร์

ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองไม่มีทารกที่มีอาการของภาวะไม่สามารถทนต่อการรับนม ขณะที่กลุ่มควบคุมมีทารกที่มีอาการของภาวะไม่สามารถทนต่อการรับนมซึ่งแสดงว่า กลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมมีอัตราการเกิดภาวะไม่สามารถทนต่อการรับนมต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p< .001) และจำนวนทารกเกิดก่อนกำหนดในกลุ่มทดลองมีการเพิ่มขึ้นของน้ำหนักตัวมากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) โดยกลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยของการเปลี่ยนแปลงของน้ำหนัก 11.87 (S.D. = 3.69) และกลุ่มควบคุมมีค่าเฉลี่ยของการเปลี่ยนแปลงน้ำหนัก 6.06 (S.D. = 12.47) ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าโปรแกรมส่งเสริมการรับนมมีส่วนช่วยในการป้องกันการเกิดภาวะไม่สามารถทนต่อการรับนม และส่งเสริมการเพิ่มขึ้นของน้ำหนักตัวในทารกเกิดก่อนกำหนดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

Albraik RK, Shatla E, Abdulla YM, Ahmed EH. Neonatal feeding intolerance and its characteristics: a descriptive study. Cureus. 2022;14(9):e29291. doi:10.7759/cureus.29291.

Çamur Z, Erdogan C. The effect of breast milk temperature on feeding intolerance in tube-fed preterm infants: a randomized controlled study. J Neonatal Nurs. 2022;29(4):675-80. doi:10.1016/j.jnn.2022.12.004.

Department of Medical Services. Clinical practice guideline for the prevention of preterm labor in Thailand. Ministry of Public Health; 2023. Available from: https://www.dms.go.th. (In Thai)

Diego MA, Field T, Hernandez-Reif M, Deeds O, Ascencio A, Begert G. Preterm infant massage elicits consistent increases in vagal activity and gastric motility that are associated with greater weight gain. Acta Paediatr. 2007;96:1588-91. doi:10.1111/j.1651-2227.2007.00476.x.

Elmoneim MA, Mohamed HA, Awad A, El-Hawary A, Salem N, El Helaly R, et al. Effect of tactile/kinesthetic massage therapy on growth and body composition of preterm infants. Eur J Pediatr. 2021;180(1):207-15. doi:10.1007/s00431-020-03738-w.

Fanaro S. Feeding intolerance in the preterm infant. Early Hum Dev. 2013;89 Suppl:S13-20.

Fatma A, Abo Zaid DE, Hassan RA. Effect of abdominal massage on feeding intolerance and weight of preterm neonates. Egypt J Health Care. 2022;13(4):1725-36. doi:10.21608/ejhc.2022.284291.

Field T, Diego M, Hernandez-Reif M. Preterm infant massage therapy research: a review. Infant Behav Dev. 2010;33(2):115-24. doi:10.1016/j.infbeh.2009.12.004.

Field T, Diego M, Hernandez-Reif M, J NI, Kumar AM, Schanberg S, et al. Insulin and insulin-like growth factor 1 (IGF-1) increased in preterm neonates. J Dev Behav Pediatr. 2008;29(6):463-6. doi:10.1097/DBP.0b013e3181856d3d.

Gonzalez AP, Vasquez-Mendoza G, García-Vela A, Guzmán-Ramirez A, Salazar-Torres M, Romero-Gutierrez G. Weight gain in preterm infants following parent-administered vimala massage: a randomized controlled trial. J Perinatol. 2009;26(4):247-52. doi:10.1055/s-0028-1103151.

Janjira J, Jutamas C, Patcharee W. Effect of abdominal massage on feeding intolerance condition in preterm infant. J Nurs Health Sci. 2024;18(1):113-22. (In Thai)

Mohamed FZ, Ahmed ES. Efficacy of abdominal massage on feeding intolerance of preterm neonates. Am J Nurs Res. 2018;6(6):371-9. doi:10.12691/ajnr-6-6-4.

Mora J, Phanthaametharuth B, Wattanasit P. Effect of positioning on gastric residual volume in preterm infants. Songklanagarind J Nurs. 2017;37(4):35-46. (In Thai)

Morgan J, Bombell S, McGuire W. Early trophic feeding versus enteral fasting for very preterm or very low birth weight infants. Cochrane Database Syst Rev. 2013;3:CD000504. doi:10.1002/14651858.CD000504.pub3.

Murray SS, McKinney ES. Foundations of maternal-newborn and women's health nursing. 5th ed. Saunders; 2010.

Nitikul H. Effect of feeding position during and after tube feeding on sucking ability in low birth weight preterm infants. Thai J Nurs Council. 2014;29(4):32-44. (In Thai)

Ortigoza EB. Feeding intolerance. Early Hum Dev. 2022;171:105601. doi:10.1016/j.earlhumdev.2022.105601.

Phengpaen K, Siriboonpipattana P. Nursing care for preterm infants receiving enteral feeding. Reg Health Promot Cent 9 J [Internet]. 2021;15(36):15-30. Available from:

https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RHPC9Journal/article/view/243738. (In Thai)

Pirunnet T. Feeding preterm infants. In: Punnahitananda S, editor. Practice points and updates in neonate care. 1st ed. Active Print; 2019. p. 275-308. (In Thai)

World Health Organization. Survive and thrive: transforming care for every small and sick newborn. Geneva: World Health Organization; 2023. Available

from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241515887.

แผนผังการดำเนินการวิจัย (Flow chart)

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-08-29

รูปแบบการอ้างอิง

1.
กันธิยะ ก, โชติบาง จ, นามพรม เ. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการรับนมต่อภาวะที่ไม่สามารถทนต่อการรับนมและ การเปลี่ยนแปลงของน้ำหนักตัวของทารกเกิดก่อนกำหนด. Health Sci Tech Rev [อินเทอร์เน็ต]. 29 สิงหาคม 2025 [อ้างถึง 20 กันยายน 2026];19(1):97-110. available at: https://li01.tci-thaijo.org/index.php/journalup/article/view/270075

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย