การเปรียบเทียบปริมาณฟีนอลิกและฟลาโวนอยด์รวม และฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดเอทานอลและน้ำมันหอมระเหยจากเปลือกและเมล็ดมะแขว่น

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบปริมาณสารประกอบฟีนอลิก ปริมาณฟลาโวนอยด์รวม และฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดเอทานอล และน้ำมันหอมระเหย จากส่วนเปลือกและเมล็ดมะแขว่น (Zanthoxylum limonella Alston) ซึ่งเป็นสายพันธุ์เฉพาะที่พบได้ในพื้นที่ ตำบลโป่งแยง อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ จากการศึกษาพบว่า สารสกัดเอทานอลจากเปลือกมะแขว่นให้ค่าร้อยละสารสกัดสูงที่สุด ที่ร้อยละ 20.28 และมีปริมาณสารประกอบฟีนอลิกรวมสูงที่สุด ที่ปริมาณ 132.69 mg GAE/g extract ในขณะที่สารสกัดจากเมล็ดมีปริมาณสารประกอบฟลาโวนอยด์รวมสูงกว่าส่วนเปลือก โดยมีปริมาณ 68.91 mg QE/g extract สำหรับการทดสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH โดยใช้วิตามินซีและโทรลอกซ์เป็นสารมาตรฐาน พบว่า สารสกัดเอทานอลจากเปลือกมะแขว่นมีประสิทธิภาพในการยับยั้งอนุมูลอิสระดีที่สุด โดยมีค่า IC₅₀ เท่ากับ 1.48 mg/mL ในขณะที่ วิตามินซีและโทรลอกซ์มีค่า IC₅₀ เท่ากับ 0.00748 และ 0.00954 mg/mL ตามลำดับ ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของมะแขว่นในการนำมาใช้เป็นแหล่งของฟีนอลและสารต้านอนุมูลอิสระเพื่อเป็นแนวทางในการเพิ่มมูลค่าให้กับสมุนไพรพื้นบ้าน และสามารถนำไปต่อยอดเพื่อการพัฒนาผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์ได้ในอนาคต