ปริมาณฟีนอลิกรวม ฟลาโวนอยด์ และสมบัติการต้านอนุมูลอิสระของเห็ดกระด้างที่ได้จากการเพาะเลี้ยงในท้องถิ่นจังหวัดนครพนม

บทคัดย่อ

เห็ดกระด้าง (Lentinus polychrous Lev.) เป็นเห็ดป่ากินได้พบทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย และมีรายงานสำรวจพบในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เห็ดกระด้างมีลักษณะเฉพาะ มีรสชาติดีเป็นที่นิยมนำมาประกอบอาหาร มีคุณค่าทางโภชนาการ ดอกเห็ดกระด้างและเส้นใยเห็ดกระด้างมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ฤทธิ์ต้านมะเร็ง ฤทธิ์ต้านไวรัส ฤทธิ์ต้านการอักเสบ และช่วยปรับภูมิคุ้มกันของร่างกาย กลุ่มเกษตรกรผู้ผลิตเห็ดในพื้นที่จังหวัดนครพนมมีกระบวนการผลิตเห็ดในโรงเรือนรวมถึงจำหน่ายดอกเห็ดและก้อนเห็ดในท้องตลาดเกิดรายได้ตลอดปีในการศึกษานี้ได้วิเคราะห์ปริมาณสารฟีนอลิกรวม ปริมาณฟลาโวนอยด์ ของสารสกัดเห็ดกระด้างที่เพาะเลี้ยงในท้องถิ่นจังหวัดนครพนม จากการสกัดด้วยน้ำที่อุณหภูมิห้อง 60 และ 80 องศาเซลเซียส และสกัดด้วย 75% เอทานอล ในส่วนก้านเห็ดกระด้างและส่วนหมวกเห็ดกระด้าง ผลวิเคราะห์พบว่าสารสกัดเห็ดจากส่วนก้านเห็ดกระด้างและส่วนหมวกเห็ดกระด้างให้ปริมาณสารฟีนอลิกและปริมาณสารฟลาโวนอยด์ต่อกรัมเห็ดแห้ง (DW) ที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) สารสกัดที่สกัดด้วยน้ำที่อุณหภูมิต่างๆ จากทั้งส่วนหมวกเห็ดและส่วนก้านเห็ดให้ปริมาณสารสกัดหยาบสูงกว่าการสกัดด้วยเอทานอล มีค่าปริมาณสารสกัดหยาบอยู่ระหว่าง 57.53 mg crude extract / g DW ถึง 254.80 mg crude extract / g DW เห็ดกระด้างมีปริมาณฟีนอลิกอยู่ระหว่าง 43.34 mg GAE/g crude ถึง 145.29 mg GAE/g crude สารสกัดเห็ดกระด้างจากส่วนหมวกเห็ดที่สกัดด้วยด้วยน้ำอุณหภูมิห้องให้ปริมาณสารฟีนอลิก
รวมต่อกรัมสารสกัดหยาบสูงมากกว่ากรรมวิธีอื่น ปริมาณฟลาโวนอยด์ในเห็ดกระด้างอยู่ระหว่าง 58.37 mg QE/g crude extract ถึง 379.08 mg QE/g crude extract สารสกัดเห็ดกระด้างจากส่วนก้านเห็ดที่สกัดด้วยน้ำอุณหภูมิห้องให้ปริมาณฟลาโวนอยด์ต่อกรัมสารสกัดหยาบสูงมากกว่ากรรมวิธีอื่น การวิเคราะห์ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระพบว่าสารสกัดทั้งส่วนก้านเห็ดและหมวกเห็ดที่สกัดด้วยเอทานอลและน้ำที่อุณหภูมิแตกต่างกันมีค่า IC50 ที่สูงกว่าสารต้านอนุมูลอิสระมาตรฐานอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) จากผลวิเคราะห์ปริมาณฟีนอลิกรวมและปริมาณฟลาโวนอยด์และฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดเห็ดกระด้างนี้ถือเป็นข้อมูลพื้นฐานที่เป็นประโยชน์ในการส่งเสริมกระบวนการผลิตการพัฒนาคุณภาพของเห็ดกระด้างท้องถิ่นจังหวัดนครพนม การวิเคราะห์ค่าทางชีวภาพอื่น ๆ สำหรับการพัฒนาผลิตภัณฑ์เห็ดกระด้างเพื่อสุขภาพต่อไป