ผลของโปรแกรมการเตรียมความพร้อมในการจำหน่ายจากโรงพยาบาลต่อความรู้และการปฏิบัติของผู้ดูแลทารกโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดชนิดไม่เขียว

เพ็ญชยาฌ์ ศรีวรรณตัน; จุฑามาศ โชติบาง; ฐิติมา สุขเลิศตระกูล

ผู้แต่ง

เพ็ญชยาฌ์ ศรีวรรณตัน สาขาการพยาบาลเด็ก คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
จุฑามาศ โชติบาง สาขาการพยาบาลเด็ก คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ฐิติมา สุขเลิศตระกูล สาขาการพยาบาลเด็ก คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

ความพร้อมในการจำหน่าย, ความรู้, การปฏิบัติ, ผู้ดูแล, ทารกโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดชนิดไม่เขียว

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการเตรียมความพร้อม ในการจำหน่ายจากโรงพยาบาลต่อความรู้และการปฏิบัติของผู้ดูแลทารกโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดชนิดไม่เขียว กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้ดูแลทารกโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดชนิดไม่เขียวอายุ 0–1 ปี ที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยหนักทารกแรกเกิดและหอผู้ป่วยสามัญของโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ โรงพยาบาลนครพิงค์ และโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ จำนวน 42 ราย แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 21 ราย โดยสุ่มตัวอย่างแบบสุ่มอย่างง่าย กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการเตรียมความพร้อมในการจำหน่าย ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติไคสแควร์ สถิติฟิชเชอร์ การทดสอบค่าทีการทดสอบแมน –วิทนีย์ ยู และการทดสอบฟรีดแมน

ผลการวิจัยพบว่า หลังได้รับโปรแกรมฯ กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้และการปฏิบัติสูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยคะแนนความรู้เพิ่มจากค่าเฉลี่ย 5.54 (S.D. = 1.414) เป็น 24.13 (S.D. = 1.191) และคะแนนการปฏิบัติเพิ่มจากค่าเฉลี่ย 49.50 (S.D. = 3.799) เป็น 96.83 (S.D. = 3.116) (p < .001) เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุม พบว่ากลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้และการปฏิบัติ ทั้งหลังได้รับโปรแกรมทันทีและ 4 สัปดาห์หลังได้รับโปรแกรมสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าโปรแกรมการเตรียมความพร้อมในการจำหน่ายจากโรงพยาบาลมีประสิทธิภาพในการช่วยให้ผู้ดูแลทารกโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดชนิดไม่เขียวมีความรู้และพฤติกรรม การปฏิบัติที่ดีขึ้น จึงสามารถนำโปรแกรมนี้ไปประยุกต์ใช้ในการวางแผนและเตรียมความพร้อมของผู้ดูแล เพื่อให้ทารกมีสุขภาพแข็งแรง ลดภาวะแทรกซ้อน และพร้อมเข้ารับการผ่าตัดตามแผนการรักษาของแพทย์ได้อย่างเหมาะสม

เอกสารอ้างอิง

Siriboonpipattana P, Pengpan K. Caring for premature infants with enteral feeding. Reg Health Promot Cent 9 J. 2021;15(36):15–30. (in Thai)

Wu W, He J, Shao X. Incidence and mortality trend of congenital heart disease at the global, regional, and national level, 1990–2017. Medicine (Baltimore). 2020;99(23):e20593. doi:10.1097/MD.0000000- 000020593.

Liu Y, Chen S, Zühlke L, Black GC, Choy MK, Li N, et al. Global birth prevalence of congenital heart defects 1970–2017: updated systematic review and meta-analysis of 260 studies. Int J Epidemiol. 2019;48(2):455–63. doi:10.1093/ije/dyz009.

Jaisomkom A, Wangsawat T. Children with congenital heart disease in primary care unit: a continuing care at home (CCaH) program and its effects on motivation, hygiene factors, as well as satisfaction of nurses. Sth Coll Netw J Nurs Public Health. 2022;9(1):310–24. (in Thai)

Intaranarong K, Klunklin P, Namprom N. Health literacy and caring for children with congenital heart disease after cardiac surgery of caregivers. Sth Coll Netw J Nurs Public Health. 2023;10(1):182–95. (in Thai)

Nayeri ND, Roddehghan Z, Mahmoodi F, Mahmoodi P. Being parent of a child with congenital heart disease: what does it mean? A qualitative research. BMC Psychol. 2021;9(1):33. doi:10.1186/s40359- 021-00539-0.

Sumatchaya K, Chotibang J, Niyomkar S. Factors influencing readiness for hospital discharge among mothers of infants with acyanotic congenital heart disease. Nurs J. 2020;47(4):1–14. (in Thai)

Al-Dabbagh H, Al-Hassani A. Barriers to effective discharge planning for parents of children with congenital heart disease: a qualitative study. J Pediatr Nurs. 2023;37(4):382–90. doi:10.1016/j.pedhc.- 2023.01.002.

Tinnuch S, Jirapaet V. The effect of discharge planning program on caregiver’s caring behavior for children with congenital heart disease after heart surgery at home. J R Thai Army Nurses. 2020;21(1) :397–405. (in Thai)

Weiss ME, Johnson NL, Malin S, Jerofke T, Lang C, Sherburne E. Readiness for discharge for parents of hospitalized children. J Pediatr Nurs. 2008;23(4):282–95. doi:10.1016/j.pedn.2008.01.006.

Meleis AI, Sawyer LM, Im EO, Messias DK, Schumacher K. Experiencing transitions: an emerging middle-range theory. Adv Nurs Sci. 2000;23(1):12–28.

Gray JR, Grove SK, Sutherland S. Burns and Grove's the practice of nursing research: appraisal, synthesis, and generation of evidence. 8th ed. St. Louis (MO): Elsevier; 2017.

Gupta KK, Attri JP, Singh A, Kaur H, Kaur G. Basic concepts for sample size calculation: critical step for any clinical trials. Saudi J Anaesth. 2016;10(3):328–31.

Srisatidnarakul B. Research methodology in nursing science. 2nd ed. Bangkok: U&I Inter Media; 2007. (in Thai)

Bloom SB. Human characteristics and school learning. New York (NY): McGraw-Hill; 1976.

Tantishiriwat K, Kittithawornrat W, Pongsiripornkul S. The effect of a discharge planning program combined with video-assisted education on knowledge and caring behaviors among caregivers of infants with acyanotic congenital heart disease. Thai J Cardio-Thorac Nurs. 2022;33(1):145–59. (in Thai)

Phongsiri P. Development of a discharge planning model for caregivers of children with chronic illness using home ventilators: an application of the transitions theory. Thai Red Cross Nurs J. 2022;15(2):190–205. (in Thai)

Alzahrani S, Al-Otaibi MS, Al-Amri SA. The impact of teach-back-based discharge education on parental readiness and readmission rates in pediatric cardiac care: a quasi-experimental study. J Pediatr Nurs. 2024;75(1):112–19.

Pikulngam J, Teerarungsikul N, Sananreangsak S. Effects of a preparation program for mothers during the transition on infant care behaviors and preterm infants' body weight. J Bamrasnaradura Infect Dis Inst. 2024;18(2):69–80. (in Thai)

Apichutboonchock S. Effects of maternal preparation program on self-efficacy to prevent infection in preterm infants before discharge and readmission rates before follow-up appointments. J Health Sci BCNSP. 2022;6(1):59–71. (in Thai)