ชนิดปลาต่างถิ่นในลุ่มแม่น้ำน่านในเขตจังหวัดน่าน

บทคัดย่อ

จากการสำรวจพรรณปลาในแม่น้ำน่านและแม่น้ำสาขาของแม่น้ำน่าน 8 สาขาในเขตจังหวัดน่าน ระหว่าง พ.ศ. 2546 ถึง พ.ศ. 2561 จาก 104 สถานีสำรวจ พบว่าปลาต่างถิ่นที่มีการกระจายพันธุ์อยู่จำนวน 5 อันดับ 6 วงศ์ 9 สกุล 11 ชนิด มี 9 ชนิดที่เป็นปลานำเข้ามาจากต่างประเทศ ได้แก่ ปลาไน 2 ชนิด ปลานวลจันทร์เทศ ปลาดุกเทศ ปลากดเกราะ 2 ชนิด ปลากินยุง ปลาหางนกยูง และ ปลานิล และอีก 3 ชนิดเป็นปลาที่นำเข้ามาจากเขตภูมิศาสตร์อื่นของไทย ได้แก่ ปลาบ้า ปลาทับทิม และ ปลาชะโด ปลาต่างถิ่นที่พบทั้งหมดจัดเป็นปลาต่างถิ่นประเภทรุกรานมี 10 ชนิด ได้แก่ ปลาไน 2 ชนิด ปลาดุกเทศ ปลากดเกราะ 2 ชนิด ปลากินยุง ปลาหางนกยูง ปลานิล ปลานิลแดงและปลาชะโด และเป็นปลาต่างถิ่นประเภทไม่รุกราน 2 ชนิด ได้แก่ ปลานวลจันทร์เทศและปลาบ้า จากการสำรวจพบว่าปลานิลมีการกระจายพันธุ์ได้ทุกแม่น้ำ รองลงมาคือ ปลาดุกเทศ พบใน 7 แม่น้ำ และ ปลาไน พบใน 5 แม่น้ำ โดยปัจจัยที่พบปลาต่างถิ่นในลุ่มแม่น้ำน่านในเขตจังหวัดน่าน เกิดจากความจงใจปล่อยและการหลุดออกมาจากบ่อเลี้ยง สำหรับผลกระทบที่มีต่อปลาท้องถิ่นและสภาพแวดล้อมในลุ่มแม่น้ำน่านในเขตจังหวัดนั้นยังไม่มีผลชัดเจนในระยะยาว แต่ในการสำรวจสามารถเก็บรวบรวมปลาวัยอ่อนและปลาขนาดเล็กของปลาต่างถิ่นได้ แสดงให้เห็นว่าปลาต่างถิ่นทั้งหมดสามารถแพร่ขยายพันธุ์ในแม่น้ำได้ ซึ่งหากปล่อยให้ปลาเหล่านี่มีประชากรมากขึ้นและไม่มีการควบคุมหรือกำจัดออก คาดว่าจะส่งผลคุกคามต่อปลาท้องถิ่นและสภาพแวดล้อมของลุ่มแม่น้ำนานในจังหวัดน่านในอนาคตได้