การประเมินและคัดเลือกพันธุ์มันสำปะหลังที่มีคุณภาพสำหรับการบริโภคที่ดีและผลผลิตสูง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
มันสำปะหลังเป็นพืชอุตสาหกรรมเศรษฐกิจของประเทศไทยที่ใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตแป้ง เอทานอล และพลาสติก ด้วยเหตุที่เป็นพืชหัวที่สะสมแป้งที่รากและมีความทนทานต่อสภาพแล้งได้ดี ส่งผลให้มันสำปะหลังมีศักยภาพเป็นพืชอาหารที่สำคัญในอนาคตที่การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศอาจจะส่งผลให้เกิดการขาดแคลนอาหารได้ ในทวีปแอฟริกาและหลายประเทศในเอเชีย เช่น อินโดนีเซีย นั้นบริโภคมันสำปะหลังเป็นอาหาร ในประเทศไทยนั้นก็มีการนำมันสำปะหลังมาแปรรูปเป็นอาหารและขนม เช่นกัน แต่จำกัดที่พันธุ์ห้านาทีและพันธุ์โกลกเท่านั้น เนื่องจากเป็นพันธุ์ที่มีปริมาณไซยาไนด์ในเนื้อหัวต่ำ (ต่ำกว่า 50 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม) แต่สำหรับมันสำปะหลังพันธุ์การค้าอื่นๆ นั้นจะมีปริมาณไซยาไนด์ในเนื้อหัวสูง (ส่วนมักจะมีสูงกว่า 100 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม) ทำให้เป็นพิษต่อร่างกายอาจจะถึงชีวิตหากบริโภคในปริมาณมาก และมีรสชาติขมไม่น่รับประทาน แต่มันสำปะหลังพันธุ์ห้านาทีและพันธุ์โกลกนั้นจะต้องปลูกในพื้นที่เขตชลประทาน เพื่อให้มีผลผลิตที่สูง ทำให้ไม่สามารถปลูกในพื้นทีอาศัยน้ำฝนให้มีผลผลิตที่สูงได้ ดังนั้นนักปรับปรุงพันธุ์จึงได้ปรับปรุงพันธุ์มันสำปะหลังเพื่อให้มีผลผลิตสูงและมีปริมาณไซยาไนด์ในเนื้อหัวต่ำ ในงานวิจัยนี้เป็นการรวบรวมสายพันธุ์มันสำปะหลังจากหลายโครงการปรับปรุงพันธุ์ จาก โครงการปรับปรุงพันธุ์มันสำปะหลังให้มีไซยาไนด์ในหัวต่ำและมีผลผลิตสูง (ภายใต้การสนับสนุนของ สวทช.) ภาควิชาพืชไร่นา คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จำนวน 2 สายพันธุ์ พันธุ์พิรุณ2, ระยอง2, โกลก, พันธุ์ทดสอบที่มีไซยาไนด์ในใบต่ำอีก 3 สายพันธุ์ คือสายพันธุ์ KUKM 019, KUKM 031และสายพันธุ์ KUKM 045 โดยเปรียบเทียบปริมาณไซยาไนด์กับพันธุ์ห้านาทีซึ่งเป็นพันธุ์ที่นิยมใช้นำมาประกอบอาหารอยู่เดิม และเปรียบเทียบผลผลิตกับพันธุ์เกษตรศาสตร์ 50 ที่เป็นพันธุ์การค้าที่ได้รับความนิยมปลูกทั่วประเทศ ผลการวิจัยพบว่ามันสำปะหลังสายพันธุ์ที่ปรับปรุงพันธุ์เพื่อการให้มีปริมาณไซยาไนด์ที่ต่ำทั้งหมดนั้น แม้ส่วนใหญ่จะให้ผลผลิตสูงกว่ามันสำปะหลังพันธุ์ห้านาที และมีผลผลิตและเปอร์เซ็นต์แป้งใกล้เคียงกับมันสำปะหลังพันธุ์เกษตรศาสตร์ 50 แต่ยังไม่สามารถมีปริมาณไซยาไนด์ที่ต่ำได้ในระดับที่ปลอดภัยเทียบเท่าพันธุ์ห้านาทีตลอดทั้ง 3 อายุการเก็บเกี่ยว ดังนั้นแม้จะมีผลผลิตที่สูงกว่าพันธุ์ห้านาที แต่ยังไม่ควรแนะนำให้เกษตรกรปลูกเพื่อการบริโภค เนื่องจากมีปริมาณไซยาไนด์ที่สูงเกินระดับ 50 ppm หรือกรัมต่อกิโลกรัมน้ำหนักสดของหัว ซึ่งอาจจะเป็นอันตรายต่อผู้นำไปบริโภคได้ โดยเฉพาะพันธุ์พิรุณ 2 นั้นได้รับการแนะนำให้เป็นมันสำปะหลังสำหรับการบริโภค แต่ในงานวิจัยนี้พบว่าพันธุ์พิรุณ 2 มีปริมาณไซยาไนด์ที่เกินกว่า 50 ppm และที่สำคัญเกินกว่า 100 ppm เมื่อเก็บเกี่ยวในเดือนที่ 10 และ 12 ซึ่งระดับไซยาไนด์ที่เกิน 100 ppm นั้นถือว่ามีอันตรายอย่างยิ่งต่อการนำไปบริโภค
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Bradbury, M. G., Egan, S. V., and Bradbury, J. H. (1999). Picrate paper kits for determination of total cyanogens in cassava roots and all forms of cyanogens in cassava products. Journal of the Science of Food and Agriculture 79, 593-601.
Cardoso AP., Mirione E, Ernesto M, Massaza F, Cliff J, Haque MR, Bradbury JH. 2005. Processing of cassava roots to remove cyanogens. Journal of Food Composition and Analysis. 18, 451-460
Nassar NMA, Junior OP, Sousa MV, Ortiz R. 2009. Improving carotenoids and amino-acids in cassava. Recent Pat Nutr&Agr 1: 32-38.
Opas Boonseng. 2008. The World's Second Cassava Seed Bank. Kasikorn Journal, Vol. 81, No. 1. January-February 2008. P. 12-22 (in thai)
Piya Kittipadakul, 2016. Breeding of cassava to increase productivity and starch content for industrial use. National Research Council of Thailand (NRCT), National Research Organization Network (NRCT), Kasetsart University. 17 June 2016. https://oer.learn.in.th/search_detail/result/25823 (in thai)
Sumeth Maskhao, Civilaisirimankararat, Duenpen Wongsorn dan Weerasak Saksirirat.2017. Effect of Cassava Varieties with Different Cyanide Contents on Food Consumption, Growth and Yields of Eri Silkworm in Cool Season. KKU Science Journal Vol. 45 No. 2. 2017 p. 379-391(in thai)
Sunee Chotineeranat. 2006. Process development of cyanide cassava flour from Kasetsart 50 variety and its utilization in food products. Ph.D. (Agro-Industrial Product Development). Kasetsart University. Library Office : Kasetsart University (in thai)
