การเพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บและขนส่งขยะมูลฝอยในเขตเทศบาลนครสงขลา ด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การจัดเก็บขยะมูลฝอยในเขตเมืองมักประสบปัญหาเส้นทางไม่มีประสิทธิภาพ เช่น การเดินรถซ้ำซ้อนและใช้เวลานานเกินความจำเป็น งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพเส้นทางการเก็บขนขยะในเขตเทศบาลนครสงขลา โดยประยุกต์ใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ร่วมกับการวิเคราะห์โครงข่ายและอัลกอริทึม Dijkstra ภายใต้ฟังก์ชันต้นทุนที่บูรณาการตัวแปรเชิงปฏิบัติการ ได้แก่ ระยะทาง เวลา ความเร็ว และระยะเวลาการจอดเก็บขยะ ข้อมูลประกอบด้วยจุดเก็บขยะ 599 จุด และเส้นทาง 10 เส้นทาง โดยพัฒนาโครงข่ายถนนในรูปแบบกราฟแบบมีทิศทาง พร้อมกำหนดข้อจำกัด เช่น ถนนทางเดียว ถนนที่มีเกาะกลาง และข้อจำกัดในการกลับรถ จากนั้นวิเคราะห์เส้นทางต้นทุนต่ำสุดและเปรียบเทียบกับเส้นทางเดิม ผลการศึกษาพบว่า สามารถลดระยะทางรวมจาก 138.743 เป็น 118.629 กิโลเมตร (ลดลงร้อยละ 14.50) และลดระยะเวลารวมจาก 26 ชั่วโมง 35 นาที เป็น 20 ชั่วโมง 28 นาที (ลดลงร้อยละ 23.01) โดยมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) และแสดงให้เห็นว่าเส้นทางที่เหมาะสมเชิงปฏิบัติไม่จำเป็นต้องเป็นเส้นทางที่สั้นที่สุดเชิงเรขาคณิต ความใหม่ของงานวิจัยนี้อยู่ที่การบูรณาการข้อมูลภาคสนามและข้อจำกัดของโครงข่ายจริงเข้ากับแบบจำลอง ทำให้ผลลัพธ์มีความสมจริงและนำไปใช้งานได้จริง อย่างไรก็ตาม แบบจำลองยังจำกัดด้วยข้อมูลจราจรแบบคงที่ ในอนาคตควรพัฒนาโดยใช้ข้อมูลแบบเวลาจริงและแบบจำลองขั้นสูง เช่น VRP หรือ Geo-AI ผลการศึกษาสามารถใช้สนับสนุนการตัดสินใจของหน่วยงานท้องถิ่นในการวางแผนเส้นทางและบริหารจัดการขยะได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Ahmed, S., Ibrahim, R. F., & Hefny, H. A. (2017). GIS-based network analysis for the roads network of the Greater Cairo area. In Proceedings of the International Conference on Applied Research in Computer Science and Engineering (ICAR’17), Lebanon. https://ceur-ws.org/Vol-2144/paper2.pdf
Chaingam, A., & Chaiyakarm, T. (2020). IS-based network analysis for vehicle routing problem management of the jasmine rice transportation route: A case study of Roi Et Province. Thai Journal of Science and Technology, 9(5), 617–629. https://doi.org/10.144 56/tjst.2020.66 [in Thai].
Das, D., Ojha, A. K., Kramsapi, H., Baruah, P. P., & Dutta, M. K. (2019). Road network analysis of Guwahati city using GIS. SN Applied Sciences, 1, 906. https://doi.org/10.1007/s42452-019-0907-4
Das, S., Baral, A., Rafizul, I. M., & Berner, S. (2024). Efficiency enhancement in waste management through GIS-based route optimization. Cleaner Engineering and Technology, 21, 100775. https://doi.org/10.1016/j.clet.2024.100775
Dijkstra, E. W. (1959). A note on two problems in connexion with graphs. Numerische Mathematik, 1, 269–271. https://doi.org/10.1007/BF01386390
Esri. (2016). Algorithms used by the ArcGIS Network Analyst extension. http://desktop.arcgis.com/en/arcmap/10.3/guidebooks/extensions/network-analyst/algorithms-used-by-network-analyst.html
Gagula, A. C., Demata, J. T., & Fortun, I. N. D. (2025). A GIS-based network analysis in finding optimal route on accessing tourist places in Siargao Island, Philippines. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 1489(1), 012065. https://doi.org/10.1088/1755-1315/1489/1/012065
Injoho, U., & Chaiyakarm, T. (2019). A GIS-based network analysis for finding suitable locations for waste receptacle spots in the city-municipality of Nakhon- Nakhon Ratchasima. Thai Journal of Science and Technology, 8(3), 226–237. https://doi.org/10.14456/tjst.2019.32 [in Thai]
Jirakajohnkool, S. (2017). Learning geographic information systems with ArcGIS Desktop 10.5 for Desktop A.P. Graphic Sign & Printing Co., Ltd. [in Thai]
Klawwikarn, P., & Jirakajohnkool, S. (2014). Application of geographic information systems for service area analysis of emergency medical service centers in Loei Province. Thai Journal of Science and Technology, 3(3). https://doi.org/10.14456/tjst.2014.8 [in Thai]
Nicoară, P.-S., & Haidu, I. (2014). A GIS-based network analysis for the identification of shortest route access to emergency medical facilities. Geographia Technica, 9(2), 60–67.
Prameshwori, T., Wangshimenla, J., Surjit, L., & Ramananda, L. (2021). GIS-based route network analysis for tourist places: A case study of Greater Imphal. International Journal of Scientific Research in Science, Engineering and Technology, 8(2), 233–238. https://doi.org/10.32628/IJSRSET218229
Rungrodchatchaval, N., Sriswang, I., & Kongkaew, W. (2016). Application of the vehicle routing problem for solid waste collection: A case study of Prince of Songkla University, Hat Yai Campus. Thai Journal of Operations Research, 4(2), 18–31. [in Thai]
Sirathammathorn, T., Sukitpaneen, M., & Cheewinsiriwat, P. (2017). A GIS-based network analysis for solid waste collection and transportation planning: A case study of Bangkraui Municipality, Nonthaburi Province. Srinakharinwirot Social Sciences Journal, 20, 53–63. [in Thai]
Vijay, R., Gautam, A., Kalamdhad, A., Gupta, A., & Devotta, S. (2008). GIS-based locational analysis of collection bins in municipal solid waste management systems. Journal of Environmental Engineering and Science, 7(1), 39–43. https://doi.org/10.1139/S07-033
