ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับแนวโน้มการฆ่าตัวตายในนักศึกษามหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

บทคัดย่อ

การฆ่าตัวตายในนักศึกษามหาวิทยาลัยเป็นปัญหาสุขภาพจิตที่มีความซับซ้อนและเกี่ยวข้องกับปัจจัยหลายมิติ การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับแนวโน้มการฆ่าตัวตายในนักศึกษามหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากโครงการวิจัยเรื่องภาวะซึมเศร้าของนักศึกษามหาวิทยาลัยเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง ประเทศไทย กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง ปีการศึกษา 2565 จำนวน 1,275 คน ซึ่งโครงการวิจัยต้นฉบับเก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างปี พ.ศ. 2565-2566 และการศึกษาครั้งนี้ดำเนินการระหว่างเดือนเมษายนถึงมิถุนายน พ.ศ. 2569 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือ แบบสอบถามปัจจัยส่วนบุคคล แบบประเมินพฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์และการเล่นเกม แบบคัดกรองภาวะซึมเศร้า และแบบประเมินการฆ่าตัวตาย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Multiple logistic regression นำเสนอผลค่า Adjusted odds ratio (AOR) และช่วงความเชื่อมั่น 95% ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีแนวโน้มการฆ่าตัวตายคิดเป็นร้อยละ 58.82 โดยจำแนกเป็น มีแนวโน้มฆ่าตัวตายปัจจุบันระดับน้อย ปานกลาง และระดับรุนแรง ร้อยละ 50.04, 6.12 และ 2.67 ตามลำดับ ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับแนวโน้มการฆ่าตัวตายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ความสัมพันธ์กับสมาชิกในครอบครัวแบบห่างเหิน ไม่สนิทสนม และไม่ค่อยพูดคุยกัน (AOR=1.95, 95%CI: 1.22-3.14) พฤติกรรมติดเกมระดับคลั่งไคล้ (AOR=1.94, 95%CI: 1.21-3.09) ภาวะซึมเศร้าระดับปานกลาง (AOR=4.70, 95%CI: 2.85-7.74) และระดับรุนแรง (AOR=4.85, 95%CI: 2.22-10.62) สรุป ความสัมพันธ์ในครอบครัวแบบห่างเหิน พฤติกรรมติดเกมระดับคลั่งไคล้ และภาวะซึมเศร้าระดับปานกลางและรุนแรง มีความสัมพันธ์กับแนวโน้มการฆ่าตัวตายในนักศึกษามหาวิทยาลัย ข้อค้นพบนี้สามารถนำไปใช้ประกอบการพัฒนาระบบเฝ้าระวัง คัดกรอง ให้คำปรึกษา และส่งต่อนักศึกษาที่มีความเสี่ยง สำหรับการศึกษาครั้งต่อไป ควรแยกวิเคราะห์แนวโน้มการฆ่าตัวตายตามระดับความรุนแรง เพื่อให้เห็นปัจจัยที่สัมพันธ์กับแต่ละระดับได้ชัดเจนขึ้น