การใช้ประโยชน์และการจัดการไผ่ตง (Dendrocalamus asper) สำหรับใช้ผลิตผืนระนาดทุ้ม
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ความรู้ในการใช้ประโยชน์ไผ่ในการผลิตผืนระนาดทุ้ม และวิเคราะห์แนวทางการจัดการไผ่ตงในป่าชุมชนบ้านคลองสีเสียด ตำบลหินตั้ง อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกและบันทึกเสียงผู้ให้ข้อมูลหลักจำนวน 3 คน ซึ่งคัดเลือกโดยใช้วิธีการแบบ snowball sampling และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ รวมทั้งการวิเคราะห์ปัจจัยแวดล้อมโดยใช้ SWOT analysis และ TOWS matrix
ผลการศึกษาพบว่า ไผ่ตง ที่เป็นพันธุ์ปลูกพื้นเมืองที่ชื่อว่า “ไผ่ตงหม้อ” ซึ่งเป็นไผ่ที่มีคุณลักษณะที่เหมาะสมต่อการผลิตผืนระนาดทุ้ม มีการคัดเลือกและจัดการไผ่ตงโดยพิจารณาช่วงอายุและตำแหน่งของลำไผ่ที่ให้เสียงดี คือ ไผ่ที่มีอายุมากกว่า 5 ปี และไม่มีรอยตำหนิ ความยาวปล้องอยู่ระหว่าง 35.5 เซนติเมตร ถึง 50.8 เซนติเมตร การจัดการไผ่ตงจำแนกได้เป็น 4 ด้าน คือ 1) การคัดเลือกหน่อและการไว้ลำ 2) การปลูกเสริม 3) วิธีการตัดฟัน และ 4) การติดตาม และการบำรุงรักษา ปริมาณการใช้ประโยชน์ไผ่ตงในการผลิตผืนระนาดทุ้มคิดเป็นร้อยละ 10.12 ของการใช้ไผ่ตงทั้งหมด ปัญหาที่พบคือ การปรับเปลี่ยนพื้นที่ที่เคยปลูกไผ่ตงเป็นการปลูกพืชเศรษฐกิจชนิดอื่น สำหรับแนวทางการจัดการไผ่ตง มี 4 แนวทางหลัก ได้แก่ 1) การสร้างความร่วมมือระหว่างผู้ใช้ประโยชน์จากไผ่ตงและหน่วยงานภาครัฐ 2) การอบรมความรู้ด้านวิชาการเพื่อการจัดการผลผลิตจากไผ่ตง 3) การฝึกอบรมการจัดการไผ่ตงเพื่อการผลิตผืนระนาดทุ้ม และ 4) การรณรงค์ให้มีการปลูกไผ่ตงควบคู่กับการปลูกพืชเศรษฐกิจอื่น ๆ
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ขอรับรองว่า ต้นฉบับที่เสนอมานี้ยังไม่เคยได้รับการตีพิมพ์และไม่ได้อยู่ในระหว่างกระบวนการพิจารณาตีพิมพ์ลงในวารสารหรือสิ่งตีพิมพ์อื่นใด ข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ยอมรับหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการพิจารณาต้นฉบับ ทั้งยินยอมให้กองบรรณาธิการมีสิทธิ์พิจารณาและตรวจแก้ต้นฉบับได้ตามที่เห็นสมควร พร้อมนี้ขอมอบลิขสิทธิ์ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ให้แก่วารสารวนศาสตร์ คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรณีมีการฟ้องร้องเรื่องการละเมิดลิขสิทธิ์เกี่ยวกับภาพ กราฟ ข้อความส่วนใดส่วนหนึ่ง หรือ ข้อคิดเห็นที่ปรากฏในผลงาน ให้เป็นความรับผิดชอบของข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) แต่เพียงฝ่ายเดียว และหากข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ประสงค์ถอนบทความในระหว่างกระบวนการพิจารณาของทางวารสาร ข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ยินดีรับผิดชอบค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่เกิดขึ้นในกระบวนการพิจารณาบทความนั้น”
เอกสารอ้างอิง
REFERENCES
Atirattanapunya, W. 1993. Management of Pai Ruak (Thyrsostachys siamensis) plantations for shoot and
stem production. Kasetsart University, Bangkok, Thailand. (in Thai)
Cottingham, J. 2014. Bamboo musical instruments: Some physical and mechanical properties related to
quality. The Journal of the Acoustical Society of America, 136: 2283-2283. doi: 10.1121/1.4900254.
Daram, S. 2019. The analysis of safety factor for bamboo used in construction. Journal of Architecture,
Design and Construction, 1(3): 11-27. (in Thai)
Dechvisit, S. 2001. Bamboo planting, 2nd ed. Kasetsarn. Nonthaburi, Thailand. (in Thai)
Department of Agricultural Extension. 2015. Pai Bong Wan. https://esc.doae.go.th/wp-
content/uploads/2015/02/pai-bug-van.pdf, 2 March 2025. (in Thai)
Khlaimuk, K. 2009. Ayutthaya Piphat Cultural Way 8: Wisdom of the Piphat Musical Instrument Maker.
https://www.gotoknow.org/posts/252502, 2 January 2024. (in Thai)
Khurat, P. 1974. The value of bamboo. http://frc.forest.ku.ac.th, 25 September 2022. (in Thai)
Ministry of Culture. 2022. Phai Kor Luang. http://www.m-culture.in.th/album/, 20 January 2025. (in Thai)
Phuangngam, K. 2002. Strengthening community resilience. n.p. Bangkok, Thailand. (in Thai)
Raorat, K. 2017. 'Bamboo', the diversity of community ways. https://www.hrdi.or.th/Articles/Detail/21, 6
May 2023. (in Thai)
Ruangyim, P. 2019. Process of Making Ranad Thum Keys by Master Cha-Od Boonkhan. M.S. Thesis,
Chulalongkorn University, Bangkok, Thailand. (in Thai)
Sinin, A.E., Hamdan, S., Mohamad Said, K.A., Musib, A.F., Kamarudin, K.A.D., and Hasnan, H.H. 2025.
Acoustic characteristics of bamboo-based guitar–A case study. BioResources, 20(1): 140–154.
Sukansit, S. 2002. Bamboo planting, 2nd ed. Kasetsarn. Nonthaburi, Thailand. (in Thai)
Sungthong, S., Dechathet, T. 2020. Koh Luang bamboo: Worthy of conservation.
https://board.postjung.com/1200338, 26 March 2025. (in Thai)
Thailand Environment Institute. 2021. Analysis of the bamboo value chain in Thailand.
https://tei.or.th/file/library/2021-bamboo_50.pdf, 20 January 2025. (in Thai)
Weihrich, H. 1982. Essentials of Management. Mc Graw- Hil, Singapore.
Yangpattana, P., Thavorn, R. 2014. Bamboo and the way of life of Thai people: Knowledge and local
management practices. Do My Best Company Limited, Bangkok, Thailand. (in Thai)
