ความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะของกอไผ่และการวางไข่ของหนอนไม้ไผ่ (Omphisa fuscidentalis) บริเวณสถานีเกษตรหลวงปางดะ จังหวัดเชียงใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
หนอนไม้ไผ่ หรือหนอนรถด่วน (Omphisa fuscidentalis) เป็นแมลงกินได้ที่มีราคาสูงและคนไทยนิยมรับประทาน หนอนไม้ไผ่สามารถพบได้ในป่าไผ่ธรรมชาติและในสวนไผ่ที่มีสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะของกอไผ่และ การวางไข่ของหนอนไม้ไผ่ได้ทาการศึกษาในแปลงปลูกไผ่เพื่อผลิตหน่อไผ่ขาย และเป็นแหล่งที่พบการกระจายตัวของหนอนไม้ไผ่ คือบริเวณสถานีเกษตรหลวงปางดะ จังหวัดเชียงใหม่ โดยทาการสารวจการวางไข่ของผีเสื้อหนอนไม้ไผ่ในปี พ.ศ. 2565 และสารวจลักษณะของกอไผ่ได้ทาการศึกษา 4 ลักษณะ คือ จานวนหน่อไผ่ จานวนลาไผ่ อัตราส่วนพื้นที่หน้าตัดลาไผ่ต่อพื้นที่กอ และการกระจายตัวของลาไผ่ต่อกอ จากนั้นนาผลการสารวจทั้งหมดมาหาค่าความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะของลาไผ่และการวางไข่ของหนอนไม้ไผ่ ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยด้านลักษณะของลาไผ่ที่มีอิทธิพลต่อการวางไข่ของหนอนไม้ไผ่มากที่สุด ได้แก่ การกระจายตัวของลาไผ่ต่อกอ รองลงมาคือ จานวนหน่อไผ่ต่อกอ และจานวนลาไผ่ต่อกอ ตามลาดับ ส่วนอัตราส่วนพื้นที่หน้าตัดลาไผ่ต่อพื้นที่กอมีอิทธิพลน้อยที่สุด โดยการกระจายตัวของลาไผ่ต่อกอเป็นปัจจัยหลัก เนื่องจากกอไผ่ที่มีขึ้นเรียงชิดกันเอื้อต่อการเป็นแหล่งหลบซ่อนและเกาะอาศัยของตัวเต็มวัย (ผีเสื้อ) ส่งผลให้มีโอกาสวางไข่สูงขึ้น ขณะที่จานวนหน่อไผ่มีผลในลาดับถัดมา เนื่องจากกอที่มีหน่อจานวนมากสามารถเป็นแหล่งอาหารและที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมของหนอนไม้ไผ่ได้ สาหรับจานวนลาไผ่ต่อกอมีผลในระดับรอง เนื่องจากพื้นที่ศึกษามีการจัดการแปลงอย่างเป็นระบบ โดยมีการตัดสางกออย่างสม่าเสมอ ทาให้จานวนลาไผ่ไม่แตกต่างกันมากนัก ส่วนอัตราส่วนพื้นที่หน้าตัดลาไผ่ต่อพื้นที่กอต่อกอมีอิทธิพลน้อยที่สุด ซึ่งอาจเกิดจากความคลาดเคลื่อนของค่าที่ได้จากวิธีการคานวณ ทาให้ไม่สามารถสะท้อนผลกระทบที่ชัดเจนได้
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ขอรับรองว่า ต้นฉบับที่เสนอมานี้ยังไม่เคยได้รับการตีพิมพ์และไม่ได้อยู่ในระหว่างกระบวนการพิจารณาตีพิมพ์ลงในวารสารหรือสิ่งตีพิมพ์อื่นใด ข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ยอมรับหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการพิจารณาต้นฉบับ ทั้งยินยอมให้กองบรรณาธิการมีสิทธิ์พิจารณาและตรวจแก้ต้นฉบับได้ตามที่เห็นสมควร พร้อมนี้ขอมอบลิขสิทธิ์ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ให้แก่วารสารวนศาสตร์ คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรณีมีการฟ้องร้องเรื่องการละเมิดลิขสิทธิ์เกี่ยวกับภาพ กราฟ ข้อความส่วนใดส่วนหนึ่ง หรือ ข้อคิดเห็นที่ปรากฏในผลงาน ให้เป็นความรับผิดชอบของข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) แต่เพียงฝ่ายเดียว และหากข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ประสงค์ถอนบทความในระหว่างกระบวนการพิจารณาของทางวารสาร ข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ยินดีรับผิดชอบค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่เกิดขึ้นในกระบวนการพิจารณาบทความนั้น”
เอกสารอ้างอิง
Aaron T. Dossey, Juan A. Morales-Ramos, M. Guadalupe Rojas. 2016. Insects as Sustainable Food Ingredients. Elsevier Science., New York.
Biossiere, M., Beyessa, M., Atmadja, S. 2019. Guiding principle for sustainable bamboo forest management planning: Benishangul-Gumuz Regional State (BGRS). Rome, FAO. 32pp.
Dachavisit, S. 2001. Bamboo Farm. Kasatsart LTD., PART. Bangkok, Thailand. (in Thai)
Keawnin, W., Wiwatwitaya, D., Sungkaew, S. 2023. Evaluation of the Damage Caused by the Bamboo Caterpilar (Omphisa Fuscidentalis) in Sweet Giant Bamboo (Dendrocalamus latiflorus) a Royal Agricultural Station Pangda, Chiang Mia Province. Thai Journal of Forestry 42(2): 99-112. (in Thai)
Pattanawiboon, R., Phuriyakorn, P., Sathitwiboon, W. 2001. Bamboo in Thailand. Forest Research and Deverlopment Office, Royal Forest Department. Bangkok
Royal Project Foundation. 2021. The Royal Agricultural Station Pang Da. https://royalproject.org/devstation/pangdah, September 5, 2024.
Samoengtai Subdistrict Municipality. 2024. General condition and basic information. https://www.samoengtai.go.th/content/generalinfo, September 5, 2024.
Singtripop, T. 2012. The Miracle of Bamboo Borer Life. Nopburee PRESS co., LTD. Chiang Mai, Thailand. (in Thai)
Singtripop, T., Wanichacheewa, S., Tsuzuki, S., Sakurai, S. 1999. Larval Growth and Diapause in a Tropical Moth, Omphisa fuscidentalis Hampson. Zoological Science, 16(5): 725-733.
Suksard, S., Wiwatwittaya, D. 1998. Marheting of Bamboo Caterpillar (Omphisa sp.). Thai Journal of Forestry, 17: 36-42. (in Thai)
Sungkaew, S., Teerawattananon, A., Jindawong, K. 2014. Bamboo of Thailand, 2nd ed. Amarin Printing and Publishing Public Co., Ltd. Bangkok, Thailand. (in Thai)
Tasen, W., Kanchanluang, R., Na Lampang, S., Suwan, N. 2007 Controlling Measures of Bamboo Shoot Borer. Thai Journal of Forestry, 26: 51-59. (in Thai)
Thounaojam, S., Tourangbam, S., K Mamocha, S. 2022. Nutritive value of bamboo worm Omphisa fuscidentalis (Lepidoptera: Crambidae): An edible insect as protein rich food. The Pharma Innovation Journal. 11(7): 2229-2233.
Wiwatwitaya, D. 1992. Biology of Bamboo caterpillar. In: Proceeding of the Forestry Conference 1992. RDF, Bangkok, Thailand, pp. 99-110. (in thai)
Wiwatwitaya, D. 1995. Ecology of Bamboo caterpillar (Omphisa sp.). In Proceedings of the 33rd Kasetsart University Annual Conference: Animal Science and Veterinary Science. Kasetsart University, Bangkok, Thailand, pp. 59-65. (in thai)
Wiwatwitaya, D. 2023. Guidelines for raising and increasing the productivity of bamboo borers in Thailand. https://www.arda.or.th, 12 January 2026.
Wisetsfinyakon, R., Sornsathapornkul, P., Ketanond, P., Laosakul, S. 2002. Estabilshment and Management of Bamboo Farm. Aksorn Siam LTD., PART. Bangkok, Thailand. (in Thai)
