ผลของ NAA และ BA ต่อการพัฒนาของชิ้นส่วนแววมยุราที่เพาะเลี้ยงต่างกันในสภาพปลอดเชื้อ
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
แววมยุราได้รับความสนใจมากในต่างประเทศ เนื่องจากสามารถทนต่อสภาพแวดล้อมได้หลากหลาย และออกดอกได้ตลอดทั้งปี จึงนิยมนำมาปลูกเป็นไม้กระถางและไม้ประดับแปลง ปัจจุบันมีการศึกษาและพัฒนาแววมยุราเพื่อให้ได้ลักษณะหรือสีใหม่ ๆ โดยการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อเป็นวิธีการขยายพันธุ์ที่สามารถเพิ่มจำนวนต้นพืชได้ในปริมาณมาก แต่ใช้ระยะเวลาน้อย และยังสามารถควบคุมการเข้าทำลายของเชื้อโรคและแมลงศัตรูพืชด้วย การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการชักนำต้นใหม่ของแววมยุราจากชิ้นส่วนที่ต่างกันในสภาพปลอดเชื้อ เพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐานของพืชชนิดนี้ โดยมีปัจจัยที่เกี่ยวข้อง คือ สารควบคุมการเจริญเติบโตพืชกลุ่มออกซินและกลุ่มไซโทไคนิน โดยเพาะเลี้ยงชิ้นส่วนใบเลี้ยง ใบ และปล้องบนอาหารสูตรดัดแปลง (½ MS) ที่มีการเติม NAA 5 ระดับความเข้มข้น และเติม NAA 0.5 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับ BA 5 ระดับความเข้มข้น เพื่อศึกษาการตอบสนองของแต่ละชิ้นส่วนในการเกิดยอด ราก และขนาดของแคลลัส เป็นระยะเวลา 4 สัปดาห์ ในสภาพปลอดเชื้อ พบว่าเมื่อเพาะเลี้ยงบนสูตรอาหาร ½ MS ที่มี NAA 2.0 มิลลิกรัมต่อลิตร ใบเลี้ยง ใบ และปล้อง มีแคลลัสขนาดใหญ่ที่สุด คือ 0.80, 0.92 และ 0.83 เซนติเมตร ตามลำดับ และมีจำนวนรากเฉลี่ยสูงที่สุด คือ 15.83, 14.50 และ 14.75 ราก ตามลำดับ เมื่อเพาะเลี้ยงบนสูตรอาหาร ½ MS ที่มี NAA 0.5 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับ BA 2.0 มิลลิกรัมต่อลิตร พบว่าใบเลี้ยง ใบ และปล้องมีแคลลัสขนาดใหญ่ที่สุด คือ 0.63, 0.66 และ 0.69 เซนติเมตร ตามลำดับ และมีจำนวนยอดเฉลี่ยสูงที่สุด คือ 9.26, 9.41 และ 8.31 ยอด ตามลำดับ
คำสำคัญ : ใบเลี้ยง; ใบ; ปล้อง; การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ
Article Details
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ข้อความที่ปรากฏในแต่ละเรื่องของวารสารเล่มนี้เป็นเพียงความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่มีความเกี่ยวข้องกับคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หรือคณาจารย์ท่านอื่นในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผู้เขียนต้องยืนยันว่าความรับผิดชอบต่อทุกข้อความที่นำเสนอไว้ในบทความของตน หากมีข้อผิดพลาดหรือความไม่ถูกต้องใด ๆ
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการเกษตร, 2546, การเพาะเลี้ยงเนื้อ เยื่อกับงานขยายพันธุ์พืช, กระทรวงเกษตรและสหกรณ์, กรุงเทพฯ.
จิราภรณ์ จิรานภาพันธุ์, 2550, ผลของการฉายรังสีแกมมาแบบเฉียบพลันต่อการกลายพันธุ์ของแววมยุรา, วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
ชวนพิศ แดงสวัสดิ์, 2542, สรีรวิทยาพืช, สำนักพิมพ์พัฒนาการศึกษา กรุงเทพฯ.
ธัญญะ เตชะศีลพิทักษ์, 2545, เขียนเรื่องดอกไม้ไว้อ่านเล่น 3 : จากฟาแลนนอพซิสถึงสแตติส, บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์พับลิซซิ่ง, กรุงเทพฯ
ธัญญะ เตชะศีลพิทักษ์, เฌอมาลย์ วงศ์ชาวจันท์, อภิญญา สาตรา และณัฐพงค์ จันจุฬา, 2559, การชักนำให้เกิดเตตราพลอยด์ในแววมยุราลูกผสมและการเปลี่ยนแปลงลักษณะทางสัณฐานวิทยา, Thai J. Sci. Technol. 5(1): 56-66.
นภดล จรัสสัมฤทธิ์, 2541, ฮอร์โมนและสารควบคุมการเจริญเติบโตของพืช, สำนักพิมพ์รั้วเขียว กรุงเทพฯ.
บุญยืน กิจวิจารณ์, 2547, เทคโนโลยีเบื้องต้นการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช, ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ขอนแก่น.
พรรณเพ็ญ ฉายปรีชา, 2544, พรรณไม้เพื่อการตกแต่ง, บ้านและสวน, กรุงเทพฯ.
วราภรณ์ ภูตะลุน, 2557, เทคโนโลยีเพาะเลี้ยงเนื้อ เยื่อพืชสมุนไพร, บริษัท ขอนแก่นพิมพ์พัฒนา จำกัด, ขอนแก่น.
สมบุญ เตชะภิญญาวัฒน์, 2544, สรีรวิทยาพืช, สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
สมพร ณ นคร, 2546, สารควบคุมการเจริญเติบโตของพืช, แผนกเอกสารการพิมพ์ วิทยาเขตนครศรีธรรมราช สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล, นครศรีธรรมราช.
Australian Government Department of Health, 2008, The Biology of Torenia spp. (Torenia), Department of Health and Ageing, Office of the Gene Technology Regulator, Australia.
Fischer, E., 2004, The Families and Genera of Vascular Plants, Volume VII, Kadereit, J.W. (Ed.), Springer-Verlag, New York.
Kanchanapoom, K., 2009, Micropropation through adventitious shoot regeneration from leaf culture of Torenia fournieri Lind., Songklanakarin J. Sci. Technol. 31(6): 587-590.
Kikuchi, S., Kishii, M., Shimizu, M. and Tsujimoto, H., 2005, Centromere-specific repetitive sequences from Torenia, a model plant for interspecific fertilization and whole-mount FISH of its interspecific hybrid embryos, Cytogen. Genome Res. 109: 228-235.
Moore, T.C., 1979, Biochemistry and Physiology of Plant Hormones, Springer-Verlag, New York, 274 p.
Murashige, T. and Skoog, F., 1962, A revised medium for rapid growth and bioassays with tobacco tissue cultures, Physiol. Plant 15: 473-497.
Pierik, R.L.M, Steegmans, H.H.M, Elias, A.A., Stiekema, O.T.J. and van der Velde, A.J., 1988, Vegetative propagation of Syringa vulgaris L. in vitro, Acta Hort. 226: 195-201.
Tanimoto, S. and Harada, H., 1982, Studies on the initial of adventitious bud differentiation in Torenia stem segments culture in vitro, Biochemie und Physiology der Pflanzen 1982(177): 222-228.
Takeuchi, N., Tanimoto, S. and Harada, H., 1984, Effects of wounding on adventitious bud formation in Torenia stem segments cultured in vitro, J. Exp. Bot. 36: 841-847.