การเปรียบเทียบการขยายตัวของเมืองระหว่างก่อนและหลังการเข้าร่วมโครงการ 12 เมืองต้องห้าม...พลาด โดยใช้ภาพถ่ายแสงไฟช่วงกลางคืนจากดาวเทียม กรณีศึกษาจังหวัดสุพรรณบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิเคราะห์เปรียบเทียบการขยายตัวของเมืองระหว่างก่อนและหลังการเข้าร่วมโครงการ 12 เมืองต้องห้าม...พลาด ของจังหวัดสุพรรณบุรี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) จำแนกพื้นที่เมืองในปี พ.ศ. 2546, 2550, 2558 และ 2561 โดยการนำข้อมูลภาพถ่ายจากดาวเทียม OLS และ VIIRS มาจำแนกค่าการสะท้อนของแสงไฟในเวลากลางคืน กำหนดช่วงเวลาเป็น 20:00-22:00 น. จากนั้นแบ่งระดับความเป็นเมืองด้วยเทคนิคการแบ่งช่วงชั้นแบบ natural breaks เป็น 4 ระดับ คือ ไม่มีความเป็นเมือง ความเป็นเมืองน้อย ความเป็นเมืองปานกลาง และความเป็นเมืองสูง พบว่าในช่วงก่อนการเข้าร่วมโครงการ 12 เมืองต้องห้าม...พลาด การขยายตัวของเมืองจะเพิ่มขึ้นจากปีก่อนหน้าเพียงเล็กน้อย จากพื้นที่เมือง 858.647 ตารางกิโลเมตร เป็น 1,201.81 ตารางกิโลเมตร คิดเป็นร้อยละ 6.40 แต่หลังจากการเข้าร่วมโครงการแล้ว การขยายตัวของเมืองจะเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมากและรวดเร็ว จากพื้นที่เมือง 1,245.44 ตารางกิโลเมตร เป็น 2,612.13 ตารางกิโลเมตร คิดเป็นร้อยละ 25.50 และในทุก ๆ อำเภอมีแนวโน้มการขยายตัวของเมืองเพิ่มขึ้น หลังจากการเข้าร่วมโครงการแล้ว อำเภอที่มีการขยายตัวของเมืองมากที่สุด คือ อำเภอเมืองสุพรรณบุรี และอำเภอเดิมบางนางบวช ซึ่งมีค่าการสะท้อนของแสงไฟอยู่ในช่วง 54-63 และ (2) ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการขยายตัวของเมือง จำนวน 2 ปัจจัย คือ ความหนาแน่นของประชากร การเปลี่ยนแปลงและการเพิ่มขึ้นของแหล่งท่องเที่ยว พบว่าอำเภอที่มีประชากรอาศัยอยู่อย่างหนาแน่นมากที่สุด คือ อำเภอเมืองสุพรรณบุรี และอำเภอศรีประจันต์ โดยเฉพาะอำเภอเมืองสุพรรณบุรีมีประชากรเพิ่มขึ้นมากอย่างต่อเนื่องในทุกปี และจากการออกสำรวจข้อมูลภาคสนามร่วมกับการสัมภาษณ์ พบว่าแหล่งท่องเที่ยวในพื้นที่ศึกษาทั้งหมด 77 แห่ง โดยแบ่งเป็นสร้างและพัฒนาก่อนการเข้าร่วมโครงการ จำนวน 54 แห่ง และสร้างเพิ่มหลังการเข้าร่วมโครงการ จำนวน 23 แห่ง ซึ่งพบว่าหลังการเข้าร่วมโครงการ มีแหล่งท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก กระจุกตัวหนาแน่นในอำเภอเมืองสุพรรณบุรี และตามเส้นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 340 จึงส่งผลให้อำเภอเมืองสุพรรณบุรีมีสิ่งอำนวยความสะดวกในการท่องเที่ยวมากที่สุด ทั้งสิ่งปลูกสร้าง ย่านการค้า รีสอร์ท และโรงแรม ทำให้นักท่องเที่ยวและประชากรในพื้นที่ข้างเคียงเข้ามาอยู่อาศัยในพื้นที่มาก ส่งผลให้มีการขยายตัวเมืองมากที่สุด
Article Details
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ข้อความที่ปรากฏในแต่ละเรื่องของวารสารเล่มนี้เป็นเพียงความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่มีความเกี่ยวข้องกับคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หรือคณาจารย์ท่านอื่นในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผู้เขียนต้องยืนยันว่าความรับผิดชอบต่อทุกข้อความที่นำเสนอไว้ในบทความของตน หากมีข้อผิดพลาดหรือความไม่ถูกต้องใด ๆ
เอกสารอ้างอิง
กรมพัฒนาที่ดิน, 2559, สรุปประเภทการใช้ที่ดิน จังหวัดสุพรรณบุรีปี พ.ศ. 2559, กระทรวงเกษตรและสหกรณ์, กรุงเทพฯ.
ศูนย์ข้อมูลข่าวสารอิเล็กทรอนิกส์ของราชการ, 2562, ประกาศลดหย่อนภาษีท่องเที่ยวเมืองรอง, ข่าวประชาสัมพันธ์, การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย, กรุงเทพฯ.
ชูเกียรติ นุราช, 2560, โครงสร้างของเมืองบริเวณพื้นที่ต่อเนื่องระหว่างกรุงเทพมหานครและจังหวัดสมุทรปราการ, วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ปทุมธานี.
ณัฐพงษ์ พัฒนพงษ์, 2560, มองโครงสร้างเศรษฐกิจบนมิติภูมิสารสนเทศ : ลักษณะเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจไทยจากการศึกษาข้อมูลภาพดาวเทียม DMSP/OLS ในช่วงปี พ.ศ. 2535-2555, การสัมมนาทางวิชาการ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ประจำปี 2560 ครั้งที่ 39, ปทุมธานี.
ธัญญรัตน์ ไชยคราม, 2561, การประยุกต์ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์เพื่อวิเคราะห์เส้นทางการท่องเที่ยว เขตพื้นที่ 12 เมืองต้องห้าม…พลาด ในกลุ่มการท่องเที่ยวภาคกลาง, เผยแพร่บทความวิชาการและบทความวิจัยทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ปทุมธานี.
นิศศา ศิลปเสรฐ, 2560, อุตสาหกรรมการท่องเที่ยว, สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน), 2558, รายงานผลการสำรวจและศึกษาวิจัย Urbanization การขยายตัวของความเป็นเมือง, แหล่งที่มา : https://www.okmd.or.th/okmd-opportunity/urbanization/256, 14 มิถุนายน 2562.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ, 2561, รายงานภาวะสังคมไทยไตรมาสสาม ปี 2561, สำนักนายกรัฐมนตรี, กรุงเทพฯ.
สำนักบริหารการทะเบียน, 2562, รายงานสถิติจำนวนประชากรและบ้านประจำปี พ.ศ. 2561, ส่วนบริหารและพัฒนาเทคโนโลยีการทะเบียน สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง, ปทุมธานี.
สุเพชร จิรขจรกุล, 2560, เรียนรู้ระบบภูมิสารสนเทศด้วยโปรแกรม ArcGIS Desktop 10.5 for Desktop, บริษัท เอ.พี.กราฟิคไซน์และการพิมพ์, กรุงเทพฯ.
อธิวัชร สังข์จันทราพร และอริศรา เจริญปัญญาเนตร, 2561, ความสัมพันธ์ระหว่างการขยายตัวของเมืองจากภาพดาวเทียมแสงไฟช่วงเวลากลางคืนการใช้ที่ดินประเภทเมือง และความหนาแน่นประชากร, ว.วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 26(7): 1094-1106.
Blumenfeld, J., 2019, Bringing Light to the Night: New VIIRS Nighttime Imagery Available through GIBS, New imagery products available through GIBS provide stunning views of Earth at night, Earth Observing System Data and Information System (EOSDIS).
