กายวิภาคศาสตร์เปรียบเทียบก้านใบย่อยของไม้ต้น 6 ชนิด ในสกุล Dalbergia (Fabaceae)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ไม้ต้นหลายชนิดในสกุล Dalbergia เป็นไม้มีค่านิยมทำเป็นเครื่องเรือนและไม้พื้น อย่างไรก็ตาม บางชนิดมีลักษณะสัณฐานวิทยาคล้ายคลึงกัน กรณีนี้ต้องใช้ดอกเป็นลักษณะสำคัญในการจำแนกชนิด แต่ช่วงเวลาออกดอกในรอบปียังเป็นปัญหา เนื่องจากไม่ได้ออกดอกตลอดทั้งปี ซึ่งหากเป็นก้านใบย่อยจะมีความสะดวกในการเก็บมากกว่า งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะกายวิภาคก้านใบย่อยภายใต้กล้องจุลทรรศน์ของไม้ต้นสกุล Dalbergia 6 ชนิด ที่กระจายพันธุ์ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้แก่ เก็ดขาว (Dalbergia glomeriflora) กระพี้เขาควาย (D. cultrata) ขี้มอด (D. lanceolaria var. lakhonensis) ฉนวน (D. nigrescens) ชิงชัน (D. oliveri) และพะยูง (D. cochinchinensis) เพื่อจัดทำเป็นรูปวิธานจำแนกชนิด ผลการศึกษาพบว่าไม้ต้นทั้ง 6 ชนิด มีลักษณะกายวิภาคศาสตร์ก้านใบย่อยบางประการต่างกัน ได้แก่ การปรากฏของรยางค์ผิว สารสะสมสีน้ำตาลหรือสีแดงภายในเซลล์บริเวณคอร์เทกซ์ รูปร่างท่อลำเลียง และความหนาผิวเคลือบคิวทิน ซึ่งลักษณะเหล่านี้สามารถทำเป็นรูปวิธานเพื่อใช้ในการระบุชนิด นอกจากนี้ไม่พบความแตกต่างลักษณะกายวิภาคศาสตร์ในแต่ละตำแหน่งของก้านใบย่อย (โคน กลาง และปลายก้านใบย่อย) ดังนั้นการใช้ลักษณะกายวิภาคศาสตร์ก้านใบย่อยจึงเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือที่เหมาะสมในการจำแนกชนิดไม้ต้นทั้ง 6 ชนิด ในสกุลนี้
Article Details
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ข้อความที่ปรากฏในแต่ละเรื่องของวารสารเล่มนี้เป็นเพียงความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่มีความเกี่ยวข้องกับคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หรือคณาจารย์ท่านอื่นในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผู้เขียนต้องยืนยันว่าความรับผิดชอบต่อทุกข้อความที่นำเสนอไว้ในบทความของตน หากมีข้อผิดพลาดหรือความไม่ถูกต้องใด ๆ
เอกสารอ้างอิง
เบญจวรรณ ชิวปรีชา, 2558, กายวิภาคและสมบัติของเนื้อไม้วงศ์ถั่วบางชนิด, วิทยานิพนธ์ปริญญาเอก, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
เบญจวรรณ ชิวปรีชา, ฉัตรชัย เงินแสงสรวย และประศาสตร์ เกื้อมณี, 2559, กายวิภาคเปรียบเทียบเนื้อไม้พื้นเมืองวงศ์ถั่ว 6 ชนิด ในประเทศไทย, ว.วนศาสตร์ 35(2): 32-40.
ประศาสตร์ เกื้อมณี, 2551, เทคนิคเนื้อเยื่อพืช, สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
สราวุธ สังข์แก้ว, 2562, รุกขวิทยาภาคสนาม, น. 334-345, ใน สราวุธ สังข์แก้ว และอัจฉรา ตีระวัฒนานนท์ (บรรณาธิการ), รุกขวิทยาภาคสนาม (Field Dendrology), มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
Agbaywa, I.O. and Noukwu, B.C., 2004, The value of morpho-anatomical features in the systematic of Cucurbita species in Nigeria, Afr. J. Biotechnol. 3: 541-546.
Bhadane, V.V., 2006, Taxonomic significance of the structure of the rachis, petiole and petiolule in Meliaceae, Bioinfolet 3: 234-239.
Ennos, A.I., Spatz, H.Ch. and Speck, T.T., 2000, The function morphology of the petiole of the banana, Musa tectilis, J. Exp. Bot. 51: 2085-2093.
Gasson, P., Miller, R., Stekel, D.J., Whinder, F. and Ziemińska, K., 2010, Wood identification of Dalbergia nigra (CITES Appendix I) using quantitative wood anatomy, principal components analysis and naïve Bayes classification, Ann. Bot. 105: 45-56.
Heneidak, S. and Shaheen, A.S.M., 2007, Characteristics of the proximal to distal regions of the petioles to identify 15 tree species of Papilionoideae-Fabaceae, Bangladesh J. Plant Taxon.14: 101-115.
Johansen, D.A., 1940, Plant Microtechique, McGraw-Hill Book Company, Inc., London.
Rashida, G.J.N., Venkatarathnakumar, T., Atitha Dhas Aruna, Gowri, R., Parameshwari, R., Shanthi, M. and Raadhika, K., 2012, Pharmacognostic and Preliminary phytochemical evaluation of the leaves of Dalbergia sissoo Roxb., Asian J. Pharm. Clin. Res. 5: 115-119.
Klitgaard, B.B. and Lavin, M., 2005, Tribe Dalbergieae, pp., 307-335, In Lewis, G.P., Schrire, B.D., Lock, M. and Mackinder, B., Legumes of the World, Royal Botanic Gardens, Kew.
Maria, B.G. and Rodriigo, O., 2003, Leaf anatomy of rubber tree clones, Sci. Agric. 60: 709-713.
Neves, M.V.M.D., Araújo, N.D., Oliveira, E.D.J. and Agra, M.D.F., 2016, Leaf and stem anatomy and histochemistry of Dalbergia ecastaphyllum, Pharm. J. 8: 557-564.
Neves, M.V.M.D., Araújo, N.D., Oliveira, E.D.J. and Agra, M.D.F., 2016, Leaf and stem anatomy and histochemistry of Dalbergia ecastaphyllum, Pharm. J. 8: 557-564.
Niyomdham, C., 2002, An account of Dalbergia (Leguminosae-Papilionoideae) in Thailand, Thai For. Bull (Bot.) 30: 124-166.
Niyomdham, C., 2018, Dalbergia, pp. 286-325, In Balslev, H. and Chantaranothai, P. (Eds.), Leguminosae-Papilionoideae, Flora of Thailand Volume 4 Part 3.13, Prachachon Co., Ltd., Bangkok.
Osuoha, V.U.N., Mbagwu, F.N., Inyama, C.N. and Ukpai, K.U., 2015, Systematic characterization of six Citrus species using petiole anatomy, Medicinal & Aromatic Plants S1: 005. Doi: 10.4172/2167-0412.S1-005.
Pardi, M., Hussin, K. and Latiff, A., 1991, Anatomi petiol beberapa spesies daripada family Dipterocarpaceae Malaysia, Prioriti Penyelidikan IRPA 1991: 610-617.
Rabinarayan, A., Switu, J., Harisha, C.R. and Vinay, S., 2018, Pharmacognostical genetic barcoding and phytochemical analysis on leaves of Dalbergia volubilis Roxb. – an extra pharmacopoeial drug of Ayurveda, Int. J. Pharm. Pharm. Sci. 10: 117-124.
Ravaomanalina, B.H., Crivellaro, A. and Schweingruber, F.H., 2017, Dalbergia, pp. 13-51. In Ravaomanalina, B.H., Crivellaro, A., and Schweingruber, F.H. (Eds.), Stem Anatomy of Dalbergia and Diospyros Species from Madagascar, Springer, Cham.
Ruzi, A.R., Hussin, K. and Noraini, T., 2009, Systematic significance of the petiole vascular bundles types in Dipterocarpus Gaertn.F. (Dipterocarpaceae), Malaysian Appl. Biol. 38: 11-16.
Saquaro, A., 2005, Leaf morphology and anatomy of the Ficus plant, Afr. J. Biotechnol. 5: 331-
Shaheen, A.M., 2006, The value of vascular supply of the petiole trace characteristics in the systematic of some species of subfamily: Mimosoideae-Leguminosae, Assuit Univ. J. Bot. 35: 193-213.
Stuessy, F.T., 1990, Plant Taxonomy, pp. 514, The Systematic Evolution of Comparative Data, Columbia University Press, New York.
Talip, N., Cutler, D.F., Puad, A.S.A., Ismail, B.S., Ruzi, A.R. and Ahmad Juhari, A.A., 2017, Diagnostic and systematic significance of petiole anatomy in the identification of Hopea species (Dipterocarpaceae), South Afr. J. Bot. 111: 111-125.
