การถอดบทเรียนและวิเคราะห์การนำ ผลงานวิจัยและนวัตกรรมไปใช้ประโยชน์เชิงพื้นที่

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการนําผลงานวิจัยและนวัตกรรมไปใช้ประโยชน์เชิงพื้นที่ในประเทศไทย โดยมุ่งวิเคราะห์โครงการที่ได้รับการสนับสนุนจากหน่วยบริหารจัดการทุนวิจัยภายใต้แนวคิดการใช้ประโยชน์จากงานวิจัย (Research Utilization) โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ได้แก่ การสนทนากลุ่ม (Focus Group) การวิเคราะห์เอกสารที่เกี่ยวข้อง และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) จากข้อเสนอที่ผ่านการประเมินกลุ่มศึกษามี 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ นักวิจัยจำนวน 18 คนจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และสถาบันอุดมศึกษาหลายแห่ง ผู้ให้ทุนจำนวน 6 คนจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม และสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) ซึ่งทำหน้าที่เป็นหน่วยงานบริหารจัดการทุน และผู้ใช้ประโยชน์จำนวน 9 คนจากหน่วยงานระดับพื้นที่และองค์กรผู้มีส่วนเกี่ยวข้องรวมกลุ่มเป้าหมายทั้งสิ้น 33 คน ผลการวิจัยพบว่านักวิจัยมีบทบาทสำคัญที่สุด โดยเฉพาะความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ความสามารถในการถ่ายทอดองค์ความรู้ และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือในพื้นที่ รองลงมาคือผู้ใช้ประโยชน์ ซึ่งความสำเร็จขึ้นอยู่กับความสอดคล้องของงานวิจัยกับความต้องการในพื้นที่ และการเข้าถึงข้อมูลเชิงวิชาการ ส่วนผู้ให้ทุนมีบทบาทในการสนับสนุนทรัพยากรอย่างต่อเนื่อง พร้อมกลไกการติดตาม และประเมินผลที่มีประสิทธิภาพ นอกจากนี้การสนับสนุนจากภาครัฐ เช่นการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน ถือเป็นปัจจัยเสริมที่เอื้อต่อการนำนวัตกรรมไปใช้ให้เกิดผลลัพธ์เชิงประจักษ์ ประโยชน์ที่จะได้รับจากการวิจัย (Research Contribution) ได้แก่ การพัฒนาและทดสอบกรอบแนวคิดที่ สามารถใช้เป็นเครื่องมือเชิงวิเคราะห์ วางแผน และประเมินผลการใช้ประโยชน์งานวิจัยเชิงพื้นที่ได้อย่างเป็นระบบ อีกทั้งยังเสนอแนวทางส่งเสริมความร่วมมืออย่างมีแบบแผนระหว่างนักวิจัย ผู้ให้ทุน และผู้ใช้ประโยชน์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ประโยชน์จากงานวิจัย ให้เกิดผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคมในระดับพื้นที่อย่างยั่งยืน