การประเมินการเจริญเติบโตและผลผลิตของข้าวตลาดเฉพาะเพื่อปลูกในจังหวัดสงขลา
คำสำคัญ:
ผลผลิตข้าว , องค์ประกอบผลผลิต , ข้าวตลาดเฉพาะบทคัดย่อ
ข้าวตลาดเฉพาะ (Niche market rice) เป็นข้าวที่มีคุณลักษณะพิเศษ มีคุณค่าทางโภชนาการสูง ซึ่งผลิตให้มีคุณภาพตามมาตรฐานสินค้าโดยมีตลาดและผู้บริโภคเฉพาะ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบการเจริญเติบโต องค์ประกอบผลผลิต และผลผลิตของพันธุ์ข้าวในกลุ่มสินค้าข้าวตลาดเฉพาะในแปลงนาเกษตรกร อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา ฤดูนาปี (ตุลาคม พ.ศ. 2565 ถึงมีนาคม พ.ศ. 2566) วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ภายในบล็อค (Randomized Complete Block Design) จำนวน 4 ซ้ำ ปลูกข้าวทั้งหมด 6 พันธุ์ประกอบด้วย ข้าวเหนียวจำนวน 2 พันธุ์ (พันธุ์กข 6 ต้นเตี้ย และพันธุ์ธัญสิริน) และข้าวเจ้าจำนวน 4 พันธุ์ (พันธุ์สังข์หยด พันธุ์กข 43 พันธุ์หอมชลสิทธิ์ และพันธุ์ไรซ์เบอร์รี่) พบว่า ข้าวทั้ง 6 พันธุ์ สามารถเจริญเติบโตและปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมได้ โดยมีผลผลิตแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ (p<0.01) ในกลุ่มข้าวเจ้า พันธุ์หอมชลสิทธิ์ให้ผลผลิตสูงสุด (686.48 กิโลกรัมต่อไร่) รองลงมาพันธุ์ไรซ์เบอร์รี่ (521.23 กิโลกรัมต่อไร่) พันธุ์กข 43 (495.92 กิโลกรัมต่อไร่) ขณะที่พันธุ์สังข์หยดให้ผลผลิตต่ำสุด (362.86 กิโลกรัมต่อไร่) สำหรับกลุ่มข้าวเหนียวพันธุ์ธัญสิรินมีผลผลิต (479.24 กิโลกรัมต่อไร่) สูงกว่าพันธุ์กข 6 ต้นเตี้ย (397.62 กิโลกรัมต่อไร่) ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าสามารถส่งเสริมให้เกษตรกรเลือกปลูกพันธุ์ข้าวในกลุ่มสินค้าข้าวตลาดเฉพาะได้ เพื่อเพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจให้เกษตรกรในพื้นที่จังหวัดสงขลา
เอกสารอ้างอิง
Agusta, H., Santosa, E., Dulbari, D., Guntoro, D., & Zaman, S. (2022). Continuous heavy rainfall and wind velocity during flowering affect rice production. AGRIVITA Journal of Agricultural Science, 44(2), 290-302.
Chomchat, W., & Rungrat, T. (2020). Effects of flash flood on growth and some physiological changes in Thai rice at tillering stage. Naresuan Agriculture Journal, 17(1), 68-76. (In Thai)
Cluster and Program Management Division. (2015). Glutinous rice variety RD6: Dwarf type with resistance to blast disease and bacterial leaf blight. https://waa.inter.nstda or.th/stks/pub/2015/20150921-57Glutinous-Rice-Varieties-6.pdf. (In Thai)
Cluster and Program Management Division. (2016). Hom Chonlasit rice variety tolerant to flash floods. https://waa.inter.nstda.or.th/stks/pub/2016/20160304-rice-hom-chon-la- sit-2.pdf. (In Thai)
Department of Agriculture. (2020). Hom Chonlasit rice variety: Announcement of the Department of Agriculture on the advertisement of the application for issuance of a plant variety certificate under the Plant Variety Act B.E. 2518 (1975). https: //www.doa.go.th/pvp/wp-content/uploads /2020/06/AnnoDOA_Public221.pdf. (In Thai)
Division of Rice Research and Development. (2016, n.d.). RD43. https://newwebs2.ricethailand.go.th/webmain/rkb3/title-index.php-file=content.php&id=122.htm. (In Thai)
Harakotr, P., & Thong-oon, A. (2016). Effects of water management and planting spacing on the growth and yield of purple riceberry rice with the System of Rice Intensification (SRI). Science and Technology Journal, 24(6), 986-997. (In Thai)
Jaikaew, T., & Subanmanee, N. (2021). Chemical and physical properties of functional sandwich spread from Thai red rice. Huachiew Chalermprakiet Science and Technology Journal, 7(1), 43-53. (In Thai)
Kannuch, L. (2021, November 25). Guidelines for rice processing for health and niche markets. [Video] In recorded sessions of the 2021 professional farmer training program, Royal Initiative Coordination Division, Rice Department. https://www. youtube.com/watch?v=3wxDtDqxVYk. (In Thai)
Kasetsart University Research and Development Institute. (2016, August 30). The marvel of Thai rice varieties, expanding value from Thai traditions to the global stage (6) Hom Chonlasit rice: Fragrant off-season rice tolerant to flash flooding. https://www3.rdi.ku.ac.th/?p=27480. (In Thai)
Land Development Department. (2021). Guidelines for promoting appropriate agricultural practices based on the Agri-Map database for Songkhla Province. Ministry of Agriculture and Cooperatives. (In Thai)
Land Development Department. (2023). Land-use plan for the production of high-quality rice, RD43 variety. Department of Land Development, Ministry of Agriculture and Cooperatives. (In Thai)
Li, C. (2023). Climate change impacts on rice production in Japan: a Cobb-Douglas and panel data analysis. Ecological Indicators, 147(110008), 1-12.
Li, R., Li, M., Ashraf, U., Liu, S., & Zhang, J. (2019). Exploring the relationships between yield and yield-related traits for rice varieties released in China from 1978 to 2017. Frontiers in Plant Science, 10(543), 1-12.
Manager Online. (2021, November 25). What types of rice provide nutritional value? Get to know niche market rice varieties: “High-nutrition rice”good for consumers, profitable for farmers, sold at hundreds of baht per kilogram. https://mgronline.com/smes/detail/9640000116931. (In Thai)
Mongon, J., Jantasorn, A., Oupkaew, P., Prom-u-Thai, C., & Rouached, H. (2017). The time of flooding occurrence is critical for yield production in rice and varies in a genotype-dependent manner. Journal of Biological Sciences, 17(2), 58-65.
National Center for Genetic Engineering and Biotechnology & National Science and Technology Development Agency. (2021, December 25). Thanyasirin glutinous rice variety. https://waa.inter.nstda.or.th/stks/pub/nac/2021/agro02-3.pdf. (In Thai)
Office of Agricultural Economics. (2021). Wet-season rice varieties: cultivated area, production, and yield per rai by province for the 2019/20 production year. https://www.oae.go.th/assets/portals/1/fileups/prcaidata/files/type%20rice%2062(1).pdf. (In Thai)
Rice Department & Department of Internal Trade. (2022). Operational plan: Integrated rice production and marketing plan for the 2022/23 production year. Ministry of Agriculture and Cooperatives and Ministry of Commerce. (In Thai)
Rice Department. (2023). Report on the development of the integrated rice production and marketing plan for the 2023/24 production year. Ministry of Agriculture and Cooperatives. (In Thai)
Rice Product Development Division. (2017, January 6). Hom Chonlasit rice. https://brpd.ricethailand. go.th/page/4539. (In Thai)
Rice Trade Administration Division. (2022). In-depth rice information: Americas region. Department of Foreign Trade, Ministry of Commerce. (In Thai)
Rungtumnan, R., Sreewongchai, T., & Sripichitt, P. (2015). Improvement of rice variety for good grain quality as Sang Yod variety and semi-dwarf. In Kasetsart University (Ed.), Proceedings of the 53rd Kasetsart University Annual Conference: plants, animals, veterinary medicine, fisheries and agricultural extension and home economics (pp. 367-372). Kasetsart University. (In Thai)
Soil Resources Survey and Research Division. (2017). Soil series of eastern and southern regions. Soil Survey and Land Resources Research Division, Land Development Department. (In Thai)
Songkhla Provincial Agriculture and Cooperatives Office. (2021). Basic agricultural information: General information of Songkhla Province 2021, revised 2nd/2022. Ministry of Agriculture and Cooperatives. (In Thai)
Sterling, M., Baker, C., Joseph, G., Gillmeier, S., Mohammadi, M. D., Blackburn, G., & Spink, J. (2018). Mitigating yield losses due to lodging of cereal crops. In Uematsu, Y. (Ed.), Proceedings of the International Workshop on Wind-Related Disasters and Mitigation (pp.11-14). Tohoku University, Sendai, Japan.
Suamun, K., Paksee, S., Arpsuwan, A., Chalongsuppunyoo, R., Sam-ang, P., Jannoey, P., & Pinwattana, K. (2019). Determination of antioxidant capacity of Riceberry and Khao Dok Mali 105 cultivars. PSRU Journal of Science and Technology, 4(3), 95-108. (In Thai)
Surapornpiboon, P., Surapornpiboon, P., Budkaw, K., & Jongdee, B. (2018). Comparison of suitable rice cultivars for paddy field conditions in Ban Pa Ouy Farmer Field School, Nan province. Science and Technology Journal, 26(2), 246-252. (In Thai)
Thadamatakul, P., Songsiri, P., & Techasukthavorn, W. (2021). Three rice of Thailand on blood glucose control. Thai JPEN, 29(1), 24-33. (In Thai)
Thai Meteorological Department. (2024a, November 22). Average maximum temperature and maximum wind speed data at Station 568501–Songkhla, Songkhla province during 2022–2023. https://data-service.tmd.go.th/index.php. (In Thai)
Thai Meteorological Department. (2024b, November 22). Monthly total rainfall and number of rainy days at Station 568501–Songkhla, Songkhla province, during 2022–2023. https://data-service.tmd.go.th/index.php. (In Thai)
Thai Meteorological Department. (2024c, February 26). Monthly total rainfall and number of rainy days at Station 568501–Songkhla, Songkhla province during 2012–2024. https://data-service.tmd.go.th/index.php. (In Thai)
Thai Rice Foundation Under Royal Patronage. (2020, January 8). Thai rice strategy to support the marketing of seven rice varieties. https://thairice.org/?p=4583. (In Thai)
Wasusun, A., Wongpiyachon, S., Songchitsomboon, S., Sukviwat, W., Maneenin, P., & Pakkethati, S. (2017). RD43 rice variety: Medium glycemic index rice for niche market. Thai Rice Research Journal, 8(2), 45–53. (In Thai)
Wattanakul, U., Wattanakul, W., & Puengyam, P. (2016). Chemical properties, bioactive compounds in the new and stale brown rice variety Sungyod Phatthalung produced in different season. In Kasetsart University (Ed.), Proceedings of the 54th Kasetsart University Annual Conference: plants, animals, veterinary medicine, fisheries and agricultural extension and home economics (pp. 250-258). Kasetsart University. (In Thai)
Wu, D. H., Chen, C. T., Yang, M. D., Wu, Y. C., Lin, C. Y., Lai, M. H., & Yang, C. Y. (2022). Controlling the lodging risk of rice based on a plant height dynamic model. Botanical Studies, 63(25), 1-12.
Yamsaray, M., Sreewongchai, T., Phumichai, C., & Chalermchaiwat, P. (2023). Yield and nutritional properties of improved red pericarp Thai rice varieties. ScienceAsia, 49(2), 155-160.
Zhen, B., Zhou, X. G., Lu, H. F., & Li, H. Z. (2018). Effect of interaction of high temperature at jointing stage and waterlogging on growth and development of rice. Transactions of the Chinese Society of Agricultural Engineering, 21, 105-111.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารเกษตรศาสตร์และเทคโนโลยี มทร.อีสาน
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารทดสอบระบบ ThaiJo2 ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื่อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการดีพิมพ์ในวารสารทดสอบระบบ ThaiJo2 ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารทดสอบระบบ ThaiJo2 หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่หรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรณ์จากวารสารทดสอบระบบ ThaiJo2 ก่อนเท่านั้น
