ผลของการเสริมสารสีจากการหมักเปลือกทุเรียนด้วยเชื้อรา Monascus sp. ในอาหาร ต่อคุณภาพผลผลิตของกบนา (Hoplobatrachus rugulosus) ที่เลี้ยงในบ่อซีเมนต์
คำสำคัญ:
เชื้อราโมแนสคัส, เปลือกทุเรียน, สารสี, กบนาบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการเสริมสารสีที่ได้จากกระบวนการหมักของเชื้อรา Monascus sp. บนเปลือกทุเรียน (Pigment from Monascus; PM) ในอาหารของกบนา (Hoplobatrachus rugulosus) ที่เลี้ยงในบ่อซีเมนต์ โดยกบนาได้รับอาหารเสริม PM ในระดับที่แตกต่างกัน ได้แก่ ชุดควบคุม (ไม่เสริม PM) และชุดที่เสริม PM ที่ระดับร้อยละ 0.25, 0.50 และ 1.0 เป็นเวลา 12 สัปดาห์ วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (Completely randomized design: CRD) จำนวน 3 ซ้ำ เมื่อสิ้นสุดการทดลองพบว่ากบนาที่ได้รับอาหารเสริม PM ในทุกระดับ มีอัตราการเจริญเติบโต อัตราแลกเนื้อ และอัตราการรอดตาย ไม่แตกต่างทางสถิติ (p>0.05) แต่กบนาที่ได้รับอาหารเสริม PM ที่ระดับร้อยละ 0.25-1.0 มีค่าสีที่วัดได้จากผิวหนัง ได้แก่ ค่าความสว่าง (L*=38.66±1.42-42.52±0.84) ค่าสีแดง (a*=9.45±0.37-11.12±0.47) และค่าสีเหลือง (b*=36.60±0.59-41.57±0.67) และปริมาณแคโรทีนอยด์สะสมในเนื้อ (24.53±1.03-36.24±0.87 ไมโครกรัม/กรัม) สูงกว่าชุดควบคุม (L*=33.66±0.57; a*= 4.56±0.24; b*=20.08±0.21 และปริมาณแคโรทีนอยด์ 16.56±0.52 ไมโครกรัม/กรัม) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) โดยค่าสีของผิวหนังกบนาและปริมาณแคโรทีนอยด์สะสมในเนื้อกบนามีค่าเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติตามระดับการเสริม PM ในอาหาร นอกจากนี้พบว่า หลังจากหยุดให้อาหารที่มีการเสริม PM เป็นเวลา 2 สัปดาห์ ค่าสีของผิวหนังกบไม่แตกต่างทางสถิติกับสัปดาห์สุดท้ายของการเสริม PM (p>0.05) ดังนั้นการเสริมสารสีที่ได้จากการหมักเปลือกทุเรียนด้วย Monascus sp. สามารถเพิ่มความเข้มของสีและปริมาณแคโรทีนอยด์ในเนื้อกบนาได้โดยไม่กระทบต่อการเจริญเติบโตและการรอดตาย
เอกสารอ้างอิง
Agboyibor, C., Kong, W. B., Chen, D., Zhang, A. M., & Niu, S. Q. (2018). Monascus pigments production, composition, bioactivity and its application: A review. Biocatalysis and agricultural biotechnology, 16, 433-447.
AOAC. (2000), Official Methods of Analysis of AOAC International (17th ed.). Maryland, USA.
Arkin, R., & Márquez, R. (2024). The effects of preformed vitamin A and provitamin a carotenoid supplementation on tadpoles of the poison frog Phyllobates vittatus. Zoo Biology, 43(2), 169-177.
Babitha, S., Soccol, C. R., & Pandey, A. (2006). Jackfruit Seed-a novel substrate for the production of Monascus pigments through solid-state fermentation. Food Technology and Biotechnology, 44(4), 465-471.
Bennette, J. W., & Klich, M. (2003). Mycotoxins. Clinical Microbiology Reviews, 16, 497-516.
Brown, M. J. (1997). Durio, a bibliographic review.
Charoenphun, N., Setarnawat, S., & Sai-Ut, S. (2020) Chemical composition and trends in utilization of by-products and wastes from 4 types of tropical fruit processing. Thai Science and Technology Journal, 28(1), 113-128. (In Thai)
Chatterjee, S., Maity, S., Chattopadhyay, P., Sarkar, A., Laskar, S., & Sen, S. K. (2009). Characterization of red pigment from Monascus in submerged culture red pigment from Monascus purpureus. Journal of Applied Sciences Research, 5(12), 2102-2108.
Eadmusik, S. (2014). Utilization of agriculture residues from Monascus fermentation. Khon Kean University Research Journal, 19(1), 92-106. (In Thai)
Endo A, M. K. (1979). A new hypocholesterolemic agent produced by a Monascus species. The Journal of Antibiotics, 32(8), 852-854.
Gao, J. M., Yang, S. X., & Qin, J. C. (2013). Azaphilones: chemistry and biology. Chemical reviews, 113(7), 4755-4811.
James, K. D. (2017). Animal metabolites: from amphibians, reptiles, aves/birds, and invertebrates. In: S. Badal & R. Delgoda (Eds.), Pharmacognosy. Fundamentals, Applications and Strategies (pp. 401-411). Academic Press.
Kanokrung, A. & Watanadilok, R. (2016). Study on carotenoid pigment in 2 species of wild mandarin fish, Synchiropus splendidus and Synchiropus picturatus. Khon Kaen Agriculture Journal, 44, (Suppl. 1), 675-681. (In Thai)
Lommetta, K., Paewchum, S., Koolkalya, S., & Koolkalya, S. (2016). The use of ground dried durian peel and durian seeds instead of broken rice in fish feed formula for Common Carp (Cyprinus carpio Linn.). Rajabhat Rambhai Barni Research Journal, 10(2), 109-117. (In Thai)
Muisee, K., & Janthasit, K. (2021). Study of thermal properties of briquette charcoal from mothing durian shell. Journal of science and technology RMUTSB, 5, 55-62. (In Thai)
Mungmai, L., Kanokwattananon, C., Thakang, S., Nakkrathok, A., Srisuksomwong, P., & Tanamatayarat, P. (2023). Physicochemical properties, antioxidant and anti-tyrosinase activities of Durio zibethinus Murray and value added for cosmetic product formulation. Cosmetics, 10(3), 87.
Nguyen, T. A., & Nguyen, T. N. (2025). Green evolution: advancing epoxy composite materials with durian peel fiber innovation. Trends in Sciences, 22(2), 9099-9099.
Ninlanon, W., Puttame, K., Sawasdikarn, J., Muisee, K., & Srikalong, P. (2021). Development of packaging from durian rind fibers using bleached and unbleached fibers. Journal of Science and Technology Mahasarakham University, 40(6), 422-429. (In Thai)
Pisuttharachai, D., Sangkhonkhet, N., Nalinanon, W., & Lerdsuwan, S. (2025). Effect of Dietary supplementation with Durio zibethinus Murr. cv. Monthong rind on the hematology and innate immune response against Aeromonas hydrophila in red Tilapia (Oreochromis niloticus x Oreochromis mossambicus). ASEAN Journal of Scientific and Technological Reports, 28(1), e255332-e255332.
Polsa, N., Chaweewan, K., Sangwijit, K., Suebsan, S., & Anuntalabhochai, S. (2021). Effect of fermented durian peel by modified bacteria on growth performance and carcass quality of growing-finishing pigs. Khon Kaen Agriculture Journal, 49(6), 1609-1617. (In Thai)
Safari, O., Davoudi-Sefidkohi, F., Paolucci, M., & Noshahri, N. G. (2025). Evaluating the impact of Monascus purpureus pigment
supplementation in the diet on growth performance, fillet color, hemolymph composition, and stress resistance in narrow-clawed crayfish (Pontastacus leptodactylus). Aquaculture International, 33(5), 1-25.
Saueprasearsit, P., Kaewsawing, S., & Thitkrathok, A. (2020). Bio-coal and green fuel production from durian peel. Journal of Science and Technology Mahasarakham University, 39(5), 580-586. (In Thai)
Shepherd, D. (1977). The relationship between pigment production and sporulation in Monascus. Biotechnology and fungal differentiation, (4), 103.
Shi, Y. C., & Pan, T. M. (2011). Beneficial effects of Monascus purpureus NTU 568-fermented products: a review. Applied Microbiology and Biotechnology, 90, 1207-1217.
Silveira, S. T., Daroit, D. J., & Brandelli, A. (2008). Pigment production by Monascus purpureus in grape waste using factorial design. LWT-Food Science and Technology, 41(1), 170-174.
Silveira, S. T., Daroit, D. J., Sant’Anna, V., & Brandelli, A. (2013). Stability modeling of red pigments produced by Monascus purpureus in submerged cultivations with sugarcane bagasse. Food and Bioprocess Technology, 6, 1007-1014.
Srianta, I., Hendrawan, B., Kusumawati, N., & Blanc, P. J. (2012). Study on durian seed as a new substrate for angkak production. International Food Research Journal, 19(3), 941-945.
Suwanposri, A., Charoensuk, K., Kongroi, K., Wetchagool, N., Wetchagool, W., & Thipsrirach, S. (2025). Effect of supplementing red pigment from Monascus sp. fermented native black rice (Maepayathong Dum Rice) on production performance and egg quality in laying hens. International Journal of Agricultural Technology, 21(3), 1197-1210.
Thongprajukaew, K., Kovitvadhi, U., Somsueb, P., & Kovitvadhi, S. (2013). Effects of red monascal rice supplementation on growth, digestive function and oocyte maturation in Siamese fighting fish (Betta splendens Regan, 1910). African Journal of Biotechnology, 12(45), 6400.
Velmurugan, P., Hur, H., Balachandar, V., Kamala-Kannan, S., Lee, K. J., Lee, S. M., Chae, J. C., Shea, P. J., & Oh, B. T. (2011). Monascus pigment production by solid-state fermentation with corn cob substrate. Journal of bioscience and bioengineering, 112(6), 590-594.
Wang, P., Wang, S., Zhu, C., Sun, Y., Yan, Q., & Yi, G. (2024). Monascus purpureus M-32 fermented soybean meal improves the growth, immunity parameters, intestinal morphology, disease resistance, intestinal microbiota and metabolome in Pacific white shrimp (Litopenaeus vannamei). Animal Nutrition, 17, 283-296.
Wang, S. L., Yen, Y. H., Tsiao, W. J., Chang, W. T., & Wang, C. L. (2002). Production of antimicrobial compounds by Monascus purpureus CCRC31499 using shrimp and crab shell powder as a carbon source. Enzyme and Microbial Technology, 31(3), 337-344.
Wong, H. C., & Kochler, P. E. (1981). Production and isolation of an antibiotic from Monascus purpureus and its relationship to pigment production. Journal of Food Science, 46(2), 589-592.
Yongsmith, B., Krairak, S., & Bavavoda, R. (1994). Production of yellow pigments in submerged culture of a mutant of Monascus spp. Journal of fermentation and bioengineering, 78(3), 223-228.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารเกษตรศาสตร์และเทคโนโลยี มทร.อีสาน
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารทดสอบระบบ ThaiJo2 ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื่อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการดีพิมพ์ในวารสารทดสอบระบบ ThaiJo2 ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารทดสอบระบบ ThaiJo2 หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่หรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรณ์จากวารสารทดสอบระบบ ThaiJo2 ก่อนเท่านั้น
