ความรู้ของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวหอมมะลิอุบลราชธานีตามมาตรฐานสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ในจังหวัดอุบลราชธานี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่องความรู้ของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวหอมมะลิอุบลราชธานีตามสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ในจังหวัดอุบลราชธานี มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ลักษณะส่วนบุคคล เศรษฐกิจ และสังคมของเกษตรกร 2) ความรู้ในด้านปลูกข้าวหอมมะลิอุบลราชธานีของเกษตรกร 3) ปัจจัยที่มีผลต่อความรู้ของเกษตรกร 4) ปัญหาและข้อเสนอแนะของเกษตรกรในการปลูกข้าวหอมมะลิอุบลราชธานีตามมาตรฐานสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ ประชากรที่ใช้ในการวิจัย คือ เกษตรกรที่ขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ข้าวหอมมะลิอุบลราชธานี กับเกษตรจังหวัดอุบลราชธานี ในปี พ.ศ. 2566 จำนวน 231 ราย ขนาดกลุ่มตัวอย่างได้ 146 ราย โดยเก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และวิเคราะห์การถดถอยแบบพหุคูณ
ผลการศึกษา พบว่า 1) เกษตรกร ร้อยละ 71.10 เป็นเพศหญิง อายุเฉลี่ย 55.69 ปี จบประถมศึกษา หรือต่ำกว่า (ร้อยละ 43.20) สมรสแล้ว (ร้อยละ 85.60) มีสมาชิกในครัวเรือนเฉลี่ย 4 คน มีรายได้ภาคการเกษตรเฉลี่ย 56,690.41 บาทต่อปี ถือครองที่ดินเอง (ร้อยละ 89.00) พื้นที่ทำการเกษตรเฉลี่ย 14.17 ไร่ ได้รับการฝึกอบรมเฉลี่ย 4 ครั้งต่อปี เข้าพบเจ้าหน้าที่ 4 ครั้งต่อปี ได้รับข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับการปลูกข้าวเฉลี่ย 8.34 ครั้งต่อปี โดยส่วนใหญ่ผ่านทางเจ้าหน้าที่รัฐ และทางผู้นำชุมชน หาความรู้เกี่ยวกับการปลูกข้าวผ่านทางออนไลน์ (ร้อยละ 39.00) 2) เกษตรกรมีความรู้ในการปลูกข้าวหอมมะลิอุบลราชธานีตามมาตรฐานสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์อยู่ในระดับมาก (ร้อยละ 96.60) แสดงให้เห็นถึง การตระหนักรู้และความเข้าใจในหลักเกณฑ์ แนวทางการปฏิบัติ และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับการผลิตข้าวหอมมะลิภายใต้กรอบของสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์อย่างเหมาะสม โดยเฉพาะในด้านการเลือกใช้พันธุ์ การเตรียมแปลง การดูแลรักษาตลอดจนกระบวนการหลังการเก็บเกี่ยว ซึ่งเกษตรกรสามารถนำความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติจริงได้อย่างมีประสิทธิภาพ สะท้อนถึงประสิทธิผลของการถ่ายทอดองค์ความรู้ผ่านช่องทางต่าง ๆ ทั้งจากการอบรม การเข้าร่วมกิจกรรมของหน่วยงานภาครัฐ และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ภายในกลุ่มวิสาหกิจชุมชนหรือกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกข้าวหอมมะลิ ส่งผลให้เกษตรกรมีความสามารถในการปฏิบัติตามมาตรฐานและรักษาคุณภาพของผลผลิตให้สอดคล้องกับเกณฑ์ที่กำหนดอันเป็นพื้นฐานสำคัญในการสร้างมูลค่าเพิ่มและความยั่งยืนในการผลิตข้าวหอมมะลิอุบลราชธานีในระยะยาว 3) ปัจจัยที่มีผลต่อความรู้ของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวหอมมะลิอุบลราชธานีตามสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ คือ สมาชิกในครัวเรือน การได้รับการฝึกอบรม และการเข้าพบเจ้าหน้าที่ อย่างไรก็ตาม เกษตรกรแนะนำให้มีการติดตามและให้คำปรึกษาในขั้นตอนในการปลูกข้าว และช่วยจัดหาเครื่องมืออุปกรณ์ที่ใช้ในการปลูกข้าวของแต่ละกลุ่มให้เพียงพอต่อการใช้สอย นอกจากนี้ เกษตรกรแนะนำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดูแลในเรื่องของการขนส่งข้าวและตลาดที่รองรับในการรับซื้อข้าวหอมมะลิอุบลราชธานี
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Aker, J. C. 2011. Dial “A” for agriculture: A review of information and communication technologies for agricultural extension in developing countries. Agricultural Economics 42(6): 631-647. Available: https://doi.org/10.1111/j.1574-0862.2011.00545.x.
Anderson, J. R. and G. Feder, 2007. Agricultural extension. pp. 2343-2378. In: R. Evenson and P. Pingali (eds.). Handbook of agricultural economics Vol. 3. Elsevier.
Bandura, A. 1997. Self-efficacy: The exercise of control. W.H. Freeman, New York
Becker, G. S. 1964. Human capital: A theoretical and empirical analysis, with special reference to education. University of Chicago Press.
Esan Local Information. 2022. Ubon Ratchathani Jasmine rice geographical indication (GI) of Ubon Ratchathani province. Available: https://www.esanpedia.oar.ubu.ac.th/esaninfo/?p=6102 (February 2, 2025) [in Thai]
FAO. 2016. Farmer field schools: Guidelines for the implementation of the FFS approach in Europe and Central Asia. Food and Agriculture Organization of the United Nations.
Pumchai, K. 2017. Extension of rice seed production by members of Udon Thani Rice Seed Center. Doctoral dissertation, Sukhothai Thammathirat Open University. [in Thai]
Lamwanna, S. and S. Srisuwan. 2019. Opinions of farmers on rice production according to organic rice standards, Huai Thap Than district, Srisaket province. King Mongkut's Agricultural Journal 37(2): 394-404. Available: https://li01.tci-thaijo.org/index.php/agritechjournal/article/view/198001/137864 (February 2, 2025) [in Thai]
Leeuwis, C. and A. Van den Ban. 2004. Communication for rural innovation: Rethinking agricultural extension. Blackwell Science.
Hutanuwatr, N. and N. Hutanuwatr. 2006. Sustainable agricultural systems: Production based on socio-cultural and resources. Kasetsart Journal of Social Sciences 27(2): 278-293. [in Thai]
National Bureau of Agricultural Commodity and Food Standards. 2010. Organic agriculture volume 4: Organic rice (ACFS Standard TAS 9000 Part 4-2010). National Bureau of Agricultural Commodity and Food Standards. Available: https://cabservices.acfs.go.th/Act5/LoadFile?file_id=47 (February 2, 2025) [in Thai]
Pachima, T., C. Withoon and N. Kittisak. 2020. Protection of Thai geographical indications. Journal of Intellectual Property and International Trade Law 5(1): 23-45. [in Thai]
Songsak, P. 2008. Application of SPSS for research data analysis (2nd Edition). Prasan Kanphim Printing House, Kalasin. [in Thai]
Swanson, B. E. and R. Rajalahti. 2010. Strengthening agricultural extension and advisory systems: Procedures for assessing, transforming, and evaluating extension systems. World Bank.
Thitamin, K. 2019. Quality rice seed production of community rice center members in Mueang Suphan Buri district, Suphan Buri province. Doctoral dissertation, Sukhothai Thammathirat Open University. [in Thai]
Ubon Ratchathani Provincial Office. 2023. Ubon Ratchathani provincial development plan 2023-2027. (Revision for fiscal year 2024). Available: https://ubonratchathani.gdcatalog.go.th/dataset/plan_ubon/resource/2cae3d05-17cb-4adf-abcd-379e7cd489bf/download/tinywow_077_62956885.pdf (February 2, 2025) [in Thai]
Yamane, T. 1973. Statistics: An introductory analysis. 3rd Edition. Harper and Row Publishers, New York.
Yooprasert, B. and B. Keowan. 2015. Information acknowledgement and agricultural learning exchange of farmers. Journal of Social Sciences 4(2): 43-54. [in Thai]
