ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความต้องการส่งเสริมการทำเกษตรผสมผสานทดแทนการปลูกข้าวโพด อาหารสัตว์ของเกษตรกรอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่
Main Article Content
บทคัดย่อ
การทำเกษตรผสมผสานเป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการลดพื้นที่ปลูกข้าวโพดอาหารสัตว์ เพื่อบรรเทาปัญหาหมอกควันจากการเผาตอซังข้าวโพดอาหารสัตว์ที่ทวีความรุนแรงในพื้นที่ภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย ดังนั้น การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐาน ความรู้และทัศนคติเกี่ยวกับระบบเกษตรผสมผสาน ความต้องการส่งเสริมการทำเกษตรผสมผสานทดแทนการปลูกข้าวโพดอาหารสัตว์เชิงเดี่ยว และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความต้องการส่งเสริมการทำเกษตรผสมผสานของเกษตรกรในอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ทำการเก็บข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์กับเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดอาหารสัตว์จำนวน 281 ครัวเรือน จาก 8 หมู่บ้าน 4 ตำบล ของอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ โดยเลือกครัวเรือนละ 1 คน ด้วยวิธีแบบเจาะจง (purposive sampling) จากผู้ที่ขึ้นทะเบียนเกษตรกรกับสำนักงานเกษตรอำเภอแม่แจ่ม ในช่วงปี พ.ศ. 2566 - 2567 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณด้วยวิธีแบบปกติ (enter)
ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรส่วนใหญ่เป็นเพศชาย (ร้อยละ 53.38) สำเร็จการศึกษาในระดับประถมศึกษา (ร้อยละ 43.06) อาศัยอยู่ในชุมชนเฉลี่ย 43.42 ปี มีพื้นที่ปลูกข้าวโพดอาหารสัตว์เฉลี่ย 13.44 ไร่ มีรายได้ครัวเรือนเฉลี่ย 114,779.36 บาทต่อปี ส่วนใหญ่ใช้เงินทุนเพื่อการเกษตรจากธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ร้อยละ 39.15) ได้รับข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับเกษตรผสมผสานเฉลี่ย 7.72 ครั้งต่อปี จากสื่อโทรทัศน์ วิทยุ และเสียงตามสายในชุมชน โดยส่วนใหญ่เกษตรกรมีความรู้เกี่ยวกับเกษตรผสมผสานอยู่ในระดับมาก (ร้อยละ 59.80) และมีทัศนคติต่อระบบเกษตรผสมผสานอยู่ในระดับเห็นด้วยมาก (ค่าเฉลี่ย 3.96) ในขณะที่เกษตรกรมีความต้องการส่งเสริมการทำเกษตรผสมผสานทดแทนการปลูกข้าวโพดอาหารสัตว์ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย 4.04) ผลการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณด้วยวิธีแบบปกติพบ 3 ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความต้องการส่งเสริมการทำเกษตรผสมผสานทดแทนการปลูกข้าวโพดอาหารสัตว์ของเกษตรกรในภาพรวมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ได้แก่ สถานภาพการสมรส (t-value = 2.060*) ระยะเวลาการอาศัยอยู่ในชุมชน (t-value= -3.190*) และความรู้เกี่ยวกับเกษตรผสมผสานของเกษตรกร (t-value = 5.006*) โดยทั้ง 3 ตัวแปร สามารถพยากรณ์ความผันแปรของความต้องการส่งเสริมการทำเกษตรผสมผสานทดแทนการปลูกข้าวโพดอาหารสัตว์ที่ระดับ 38.20 (R2= 0.382)
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Aunjai Foundation. 2018. Turning corn stalks into biochar to reduce smoke in northern Thailand. Available: https://www.taejai.com/en/project/corncob (May 22, 2025). [in Thai]
Boriboon, N. 2022. Factors affecting farmers' decision making on Integrated farming in Kabinburi district, Prachinburi province. Master's Thesis in Agriculture, Agricultural Extension and Development, Sukhothai Thammathirat Open University. [in Thai]
Chankhum, N. 2022. The potential building of farmers in the new era with integrated farming in Banlamdaeng, Hantapao sub-district, Wongnoi district, Phranakhon siayuttha province. Journal of MCU Social Development 7(2): 1-11. [in Thai]
Cronbach, L. J. 1951. Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika 16(3): 297-334. Available: https://doi.org/10.1007/BF02310555. (May 22, 2025).
Department of Agriculture. 2024. Report summarizing the total number of corn growers for animal feed. Available: https://farmer.doae.go.th/farmer/report_act/reportProvince (June 21, 2025). [in Thai]
Jutaviriya, K. and P. Lapanun. 2014. Integrated agriculture: livelihood strategies of Isan farmers under globalization. Journal of Mekong Societies 10(3): 25-48. [in Thai]
Kittikongnapang, R. 2022. Mae Chaem, corn, smog, and major animal feed companies. Available: https://www.greenpeace.org/thailand/story/23579/food-agriculture-maechaem-haze-meat-industry-somkiat (May 25, 2025). [in Thai]
Likert, R. A. 1961. New patterns of management. McGraw-Hill Book company, New York.
MGR Online. 2017. Northern NSTDA conducts research on cattle feed from corn residues to reduce smog problems. Available: https://www.mgronline.com/smes/detail/9600000026640?utm_source=chatgpt.com (May 22, 2025). [in Thai]
Mingsamorn, C., N. Rungkawat, P. Kruekum and J. Poung-ngamchuen. 2023. Farmers’ practices of Integrated farming system patterns in Chaeson sub-district, Muangpan district, Lampang province. Journal of Agricultural Research and Extension 40(1): 161-171. [in Thai]
Poung-ngamchuen, J. and T. Buwjoom. 2022. Farmers’ attitude on tobacco growing for reducing smog from maize stubble burning, Mae Chaem district, Chiang Mai, Thailand. Journal of Agricultural Production 4(1): 13-27.
Poung-ngamchuen, J. and T. Buwjoom . 2023. The feasibility synthesis of growing hemp Instead of maize to reduce smog from maize stubble burning in northern Thailand. Universal Journal of Agricultural Research 11(2): 230-240. Available: https://doi.org/10.13189/ujar.2023.110202. (May 25, 2025). [in Thai]
Poung-ngamchuen, J. and W. Phromta. 2021. Tobacco growing for reducing smog effect from maize stubble burning in upper northern Thailand. Journal of MCU Social Science Review 10(3): 184-197. [in Thai]
Pasaboot, P., T. Lattirasuvan, T. Yothapakdee and P. Khonkaen. 2022. Critical success factors for sustainable integrated agriculture in Sajook and Sakiang villages in Khun Nan sub-district, Chalerm Prakiat district, Nan province. Journal of Humanities and Social Sciences Ubon Ratchathani Rajabhat University 13(1): 267-275. [in Thai]
Prathase, P., N. Montri, K. Maothong, K. Sakkayaroj and N. Khanmat. 2020. A study of attitudes and factors affecting decisions to practice Integrated farming: proposing guidelines for promoting Integrated farming in land reform areas. Land Reform Research and Development Group, Academic and Planning Division, Office of Agricultural Reform. Available: https://alro.go.th/uploads/org/research_plan/download/article/article_20201019094406.pdf (May 25, 2025). [in Thai]
Ridmahan, T., P. Saranrom and J. Khlibtong. 2019. Extension of maize production after rice in dry season in Wichian buri district Phetchabun province. Available: https://www.hu.ac.th/Conference/proceedings2020/index.html (May 25, 2025). [in Thai]
Rovinelli, R. J. and H. Ronald. 1977. On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Tijdschrift voor Onderwijsresearch 2(2): 49-60.
Siriwan, T. 2004. Factors affecting farmers' adoption of integrated farming and mixed cropping systems in Lampang. Research Report, Department of Agricultural Extension. [in Thai]
Slovin, E. 1960. Slovin’s formula for sampling technique. Available: https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=2771421 (May 22, 2025).
Sukkasem, K., P. Chimhad and D. Nunkam. 2022. The development of integrated agriculture according to sufficiency economy philosophy in the area of Wiang Sa sub-district, Wiang Sa district, Surat Thani province. Journal of MCU Nakhondhat 9(4): 260-277. [in Thai]
Thansettakij. 2025. Mae Chaem says no to burning: Buying 300 tons of corn husks to combat air pollution. Available: https://www.thansettakij.com/business/trade-agriculture/559822 (May 22, 2025). [in Thai]
Wisethom, S. 2025. The Office of Agricultural Economics went to Chiang Rai, Chiang Mai, and Nan to survey animal feed maize production areas, revealing 5 assistance measures to increase productivity and income for farmers. Available: https://www.khaosod.co.th/technologychaoban/techno-news/article_297119?utm_source=chatgpt.com (June 21, 2025). [in Thai]
Yamane, T. 1973. Statistics: An introductory analysis. 3rd Edition. Harper and Row Publication, New York.
