การประเมินผลสัมฤทธิ์โครงการผลิตและการแปรรูปสมุนไพรให้มีคุณภาพปลอดภัยสูงของเกษตรกรในจังหวัดฉะเชิงเทรา

บทคัดย่อ

     งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบทโครงการผลิตและการแปรรูปสมุนไพรให้มีคุณภาพปลอดภัยสูงของเกษตรกรในจังหวัดฉะเชิงเทรา และ 2) ประเมินผลสัมฤทธิ์โครงการผลิตและการแปรรูปสมุนไพรให้มีคุณภาพปลอดภัยสูงของเกษตรกรในจังหวัดฉะเชิงเทรา โดยมีประชากรที่ใช้ในการศึกษา คือ เกษตรกรผู้ปลูกพืชสมุนไพรของโครงการฯ จำนวน 45 คน ใช้แบบสอบถามรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการศึกษาพบว่า พื้นที่โครงการของจังหวัดฉะเชิงเทราเป็นพื้นที่ที่มีศักยภาพทางกายภาพในการปลูกพืชสมุนไพร ที่สอดคล้องกับความต้องการ จึงทำให้เกิดการขับเคลื่อนโครงการผลิตและการแปรรูปสมุนไพรให้มีคุณภาพปลอดภัยฯ ด้านการประเมินผลโครงการด้วย CIPP model พบว่า ภาพรวมการประเมินด้านประสิทธิภาพของโครงการอยู่ในระดับมาก (4.03) ด้านปัจจัยนำเข้า ประสิทธิภาพโครงการอยู่ในระดับมากที่สุด (4.23) มีการสนับสนุนงบประมาณ บุคลากร วัสดุอุปกรณ์ ส่งผลต่อการดำเนินโครงการ ด้านบริบทประสิทธิภาพโครงการอยู่ในระดับมาก (4.09) เป็นโครงการที่มีความจำเป็นและสอดคล้องกับนโยบายภาครัฐ ตอบโจทย์สภาพปัญหาและความต้องการของเกษตรกร เหมาะสมกับสภาพภูมิสังคมในปัจจุบัน ด้านกระบวนการดำเนินงาน ประสิทธิภาพโครงการอยู่ในระดับมาก (4.077) พบว่า มีการวางแผนการดำเนินงาน กระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้ การติดตามผล ควรปรับปรุงว่าการตรวจเยี่ยมแปลงเพาะปลูกของเกษตรกรอย่างต่อเนื่อง ด้านผลผลิต ประสิทธิภาพโครงการอยู่ในระดับมาก (3.75) และเกษตรกรมีความพึงพอใจระดับมาก (3.93) ด้วยมีผลการดำเนินงานและผลผลิตเป็นไปตามวัตถุประสงค์ของโครงการ ผลกระทบของโครงการ ประสิทธิภาพอยู่ในระดับมากที่สุด (4.29) เนื่องจากส่งผลต่ออาชีพและรายได้ของเกษตรกร รวมถึงคุณภาพชีวิตของเกษตรกรโดยเฉพาะการลดใช้สารเคมี จึงทำให้เห็นว่าโครงการทำให้เกิดการสร้างระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน รวมถึงเป็นการบูรณาการภาครัฐ เอกชน และสร้างชุมชนเพื่อความยั่งยืน เป็นต้นแบบการพัฒนาสมุนไพรคุณภาพสูงในพื้นที่ และสอดคล้องกับนโยบายเศรษฐกิจฐานชีวภาพของประเทศ