ผลของความเข้มข้นของสารพาโคลบิวทราโซลที่แตกต่างกันต่อการเจริญเติบโตและการพัฒนาหัวของมันเทศ (Ipomoea batatas L.)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
มันเทศเป็นพืชอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงและมีความต้องการบริโภคเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตามผลผลิตในประเทศไทยยังอยู่ในระดับต่ำ โดยเฉพาะในฤดูฝนที่พืชส่วนใหญ่มีการเจริญทางลำต้นมากกว่าการสร้างหัวสะสมอาหาร การใช้สารควบคุมการเจริญเติบโตอย่างพาโคลบิวทราโซล (PBZ) จึงเป็นแนวทางที่มีศักยภาพในการชะลอการเจริญเติบโตทางลำต้นและส่งเสริมการสะสมอาหารในหัว งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของสาร PBZ ต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตของมันเทศพันธุ์เบนิฮารุกะ วางแผนการทดลองแบบ Randomized complete block design กรรมวิธีที่ใช้ คือ การฉีดพ่น PBZ ในความเข้มข้นแตกต่างกัน 4 ระดับ ดังนี้ 0 (ควบคุม) 100 200 และ 300 มิลลิกรัมต่อลิตร ที่อายุ 45 วันหลังปลูก จำนวน 4 ซ้ำ ทำการทดลอง ณ แปลงทดลองสาขาวิชาพืชไร่ คณะผลิตกรรมการเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ผลการทดลองพบว่า การใช้ PBZ ส่งผลต่อการเจริญเติบโตและองค์ประกอบผลผลิตของมันเทศอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยการใช้ PBZ อัตรา 200 และ 300 มิลลิกรัมต่อลิตร สามารถชะลอความยาวเถาที่อายุ 60 วันหลังปลูกได้ ขณะที่ค่าความเข้มของสีใบเพิ่มขึ้นในทุกกรรมวิธีที่ใช้ PBZ นอกจากนี้ การใช้ PBZ อัตรา 200 มิลลิกรัมต่อลิตร ให้จำนวนหัวและน้ำหนักหัวต่อไร่สูงสุด 13,776.92 หัวต่อไร่ และ 1,607.32 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ รวมทั้งเพิ่มความกว้างและความยาวหัวอย่างมีนัยสำคัญ และการกระจายขนาดของหัวมันเทศ พบว่า การใช้ PBZ อัตรา 200 มิลลิกรัมต่อลิตร ส่งเสริมการเกิดหัวขนาดกลาง (2 - 5 เซนติเมตร) ได้มากและมีความสม่ำเสมอสูง ซึ่งเป็นช่วงขนาดที่ตรงกับความต้องการของตลาด สรุปได้ว่า การใช้ PBZ โดยเฉพาะที่อัตรา 200 มิลลิกรัมต่อลิตร มีศักยภาพสูงสุดในการชะลอการเจริญเติบโตและเพิ่มผลผลิตมันเทศ อย่างไรก็ตาม ควรมีการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับช่วงเวลาและความถี่ในการฉีดพ่น รวมถึงผลต่อคุณภาพหัวมันเทศ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Antonietta, M., D. Martinez and J. J. Guiamet. 2024. Delayed senescence and crop performance under stress: always a functional couple? Journal of Experimental Botany 75(14): 4244-4257. Available: https://doi.org/10.1093/jxb/erae174.
Aregheore, E. M. 2004. Nutritive value of sweet potato (Ipomoea batatas (L.) Lam) forage as goat feed: voluntary intake, growth and digestibility of mixed rations of sweet potato and batiki grass (Ischaemum aristatum var. indicum). Small Ruminant Research 51(3): 235–241.
Baninasab, B. and M. Shahgholi. 2012. Effect of paclobutrazol on vegetative growth, yield and fruit quality of ‘Keshmeshi Bovanat’ grape. Acta Horticulturae 931(53): 449-452.
Boonlertnirun, S., L. Sirikesorn and K. Boonlertnirun 2018. Effects of paclobutrazol on vegetative growth and tuber yield of sweet potato (Ipomoea batatas). RMUTSB Academic Journal 6(2): 114-123. [in Thai]
Dechdorn, D. 2019. Effect of Paclobutrazol and Glyphosate on growth, yield, and starch content of cassava (Manihot esculenta (L.) crantz). Master’s Thesis in Suranaree University of Technology, School of Agricultural Technology. [in Thai]
Desta, B. and Amare, G. 2021. Paclobutrazol as a plant growth regulator. Chemical and Biological Technologies in Agriculture 8:1. Available: https://doi.org/10.1186/s40538-020-00199-z.
Highland Research and Development Institute (Public Organization). 2021. Techniques for growing Japanese sweet potato in the rainy season. Available: https://hkm.hrdi.or.th/Knowledge/detail/499
Kamran, M., S. Ahmad, I. Ahmad, I. Hussain, X. Meng, X. Zhang, T. Javed, M. Ullah, R. Ding, P. Xu, W. Gu and Q. Han. 2020. Paclobutrazol application favors yield improvement of Maize under semiarid regions by delaying leaf senescence and regulating photosynthetic capacity and antioxidant system during grain-filling stage. Agronomy 10(2): 187. Available: https://doi.org/10.3390/agronomy10020187.
Kays, S. J. 1985. The physiology of yield in sweet potato. In: J. C. Bouwkamp (ed.), Sweet potato products: A natural resource for the tropics. CRC Press. Boca Raton: pp. 79-132.
Khalil, I. A. and H. Rahman. 1995. Effect of paclobutrazol on growth, chloroplast pigments and sterol biosynthesis of maize (Zea mays L.). Plant Science 105: 15-21.
Khunpon, B., S. Cha-umb, B. Faiyue, J. Uthaibutra and K. Saengnil. 2017. Influence of paclobutrazol on growth performance, photosynthetic pigments, and antioxidant efficiency of Pathumthani 1 rice seedlings grown under salt stress. Science Asia 43: 70–81.
Li, Y., Z. Chen, G. Zou, Q. Wang and W. Cheng. 2008. Effects of paclobutrazol on the yield and starch content of cassava. Guangxi Agricultural Sciences 39(3): 290-292.
Lin, K. H., F. H. Pai, S. Y. Hwang and H. F. Lo. 2006. Pre-treating paclobutrazol enhanced chilling tolerance of sweetpotato. Plant Growth Regulation 49: 249-262.
Lin, Y., Y. Li, H. Zhu, L. Tang and J. Xu. 2025. Comparative transcriptome and metabolome analysis of sweet potato (Ipomoea batatas (L.) Lam.) tuber development. Frontiers in Plant Science 15: 1511602. Available: https://doi.org/10.3389/fpls.2024.1511602.
Montilla, E. C., S. Hillebrand, D. Butschbach, S. Baldermann, N. Watanabe and P. Winterhalter. 2010. Preparative isolation of anthocyanins from Japanese purple sweet potato (Ipomoea batatas L.) varieties by high-speed countercurrent chromatography. Journal of Agricultural and Food Chemistry 58(18): 9899-9904.
Nomo, S. D., A., Shlebe, S., Rachmilevitch and A. Shalit Kaneh. 2024. The application of paclobutrazol to GA₃ treated seed tuber potato fields does not shorten the growth cycle or mitigate tuber elongation. Plants, 13(16): 2327. Available: https://doi.org/10.3390/plants13162327.
Pattanachatchai, N. 2014. Paclobutrazol: effects on canopy growth and chlorophyll content of Adenium obesum cv. Holland. Khon Kaen Agriculture Journal 42(1): 39-46. [in Thai]
Piphatwatthanakul, P., T. Boonkamjat and K. Saetiew. 2024. Effect of paclobutrazol on growth retarding in potted chrysanthemum (Dendranthema grandiflora). International Journal of Agricultural Technology 20(2): 731-748. [in Thai]
Promkhambut, A., B. Simma and A. Polthanee. 2014. Effect of paclobutrazol on growth and yield of cassava (Manihot esculenta Crantz). Khon Kaen Agriculture Journal Supplement 42(1): 485-492. [in Thai]
R Core Team, 2024. R: a language and environment for statistical computing. r foundation for statistical computing, Vienna, Austria. [online]. Available: https://www.R-project.org
Rademacher, W. 2000. Growth retardants: effects on gibberellin biosynthesis and other metabolic pathways. Annual Review of Plant Physiology and Plant Molecular Biology 51: 501-531.
Ran, T., G. Cao, L. Xiao, Y. Li, R. Xia, X. Zhao, Y. Qin, P. Wu and S. Tian. 2024. Effects of cadmium stress on the growth and physiological characteristics of sweet potato. BMC Plant Biology 24: 850. Available: https://doi.org/10.1186/s12870-024-05551-1.
Ribeiro, N. P., A. M. Fernandes, R. M. Silva, R. A. Pelvine and N. S. Assunção. 2021. Growth and yield of sweet potato in response to the application of nitrogen rates and paclobutrazol. Bragantia 80: e3821. Available: https://doi.org/10.1590/1678-4499.20200447.
Ruangsuriya, N. and K. Sungthongwises. 2023. Growth and yield response of sweet potato (Ipomoea batatas var. batatas) under acid sandy soil, northeast of Thailand. Agronomy Research 21(S3): 1541-1554.
Si, C. C., Y. Li, H. J. Liu, H. Y. Zhang, Y. Y. Meng, N. Wang and C. Y. Shi. 2023. Impact of paclobutrazol on storage root number and yield of sweet potato (Ipomoea batatas L.). Field Crops Research 300: 109011.
Teow, C. C., V. D. Truong, R. F. McFeeters, R. L. Thompson, K. V. Pecota and G. C. Yencho. 2007. Antioxidant activities, phenolic and beta-carotene contents of sweet potato genotypes with varying flesh colours. Food Chemistry 103(3): 829-838.
Teto, A. A., C. P. Laubscher, P. A. Ndakidemi and I. Matimati. 2016. Paclobutrazol retards vegetative growth in hydroponically-cultured Leonotis leonurus (L.) R. Br. Lamiaceae for a multipurpose flowering potted plant. South African Journal of Botany 106: 67-70.
Thongampai, P. 1986. Plant hormones and synthetic compounds: guidelines for utilization in Thailand. Bangkok: Dynamic Printing. [in Thai]
Tsegaw, T., S. Hammes and J. Robbertse. 2005. Paclobutrazol-induced leaf, stem and root anatomical modifications in potato. HortScience 40(5): 1343-1346.
Yeshitela, T., P. J. Robbertse and P. J. C. Stassen. 2004. Paclobutrazol suppressed vegetative growth and improved yield as well as fruit quality of ‘Tommy Atkins’ mango (Mangifera indica) in Ethiopia. New Zealand Journal of Crop and Horticultural Science 32: 281-293.
