การวิเคราะห์พื้นที่เสี่ยงภัยดินถล่มรูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินประเภทเกษตรกรรม พื้นที่ลุ่มน้ำแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

     ประเทศไทยมีลักษณะภูมิประเทศที่หลากหลาย โดยเฉพาะพื้นที่ลุ่มน้ำแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นพื้นที่ภูเขาและมีความลาดชันสูง ส่งผลให้มีความเสี่ยงต่อการเกิดดินถล่ม การเกิดดินถล่มมีสาเหตุมาจากหลายปัจจัย เช่น ปริมาณน้ำฝน การใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างไม่เหมาะสม เช่น การทำเกษตรกรรมบนพื้นที่สูง และการตัดไม้ทำลายป่า ซึ่งที่ผ่านมาดินถล่มได้ก่อให้เกิดความเสียหายต่อทรัพย์สิน และชีวิตของประชาชนมาอย่างต่อเนื่อง การศึกษาครั้งนี้ได้นำระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ มาประยุกต์ใช้ร่วมกับปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเกิดดินถล่ม ได้แก่ ปริมาณน้ำฝน ความลาดชัน การใช้ประโยชน์ที่ดิน ระดับความสูง ระยะห่างจากแหล่งน้ำ และระยะห่างจากรอยเลื่อน เพื่อจัดทำแผนที่พื้นที่เสี่ยงภัยดินถล่มในพื้นที่ลุ่มน้ำแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ผลการศึกษาพบว่า พื้นที่เสี่ยงภัยดินถล่มมากที่สุด มีพื้นที่ 52.69 ตารางกิโลเมตร หรือคิดเป็นร้อยละ 9.28 โดยส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ที่มีปริมาณน้ำฝนมากกว่า 1,200 มิลลิเมตรต่อปี ความลาดชันมากกว่า 45 เปอร์เซ็นต์ และการใช้ประโยชน์ที่ดินประเภทเกษตรกรรม โดยเฉพาะกลุ่มไม้ผล ไม้ยืนต้น พบพื้นที่ 286.14 ไร่ หรือคิดเป็นร้อยละ 0.68 โดยพื้นที่เสี่ยงภัยดินถล่มส่วนใหญ่กระจายตัวอยู่ในอำเภอแม่แตง อำเภอแม่ริม และอำเภอสะเมิง ตามลำดับ ซึ่งผลการวิเคราะห์หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำไปใช้สนับสนุนในการจัดทำแผนที่พื้นที่เสี่ยงภัย เพื่อให้ประชาชน สามารถเฝ้าระวัง และเตรียมความพร้อมรับมือกับภัยดินถล่มได้อย่างมีประสิทธิภาพ