การประเมินประสิทธิภาพของโมบายแอปพลิเคชันในการอ่านค่าปริมาตรเม็ดเลือดแดงอัดแน่น เทียบกับวิธีแมนนวลและเครื่องวิเคราะห์เซลล์เม็ดเลือดอัตโนมัติ

ผู้แต่ง

  • กีรติ จิตจันทร์ สาขาเทคนิคการแพทย์ คณะสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
  • วันวิสาข์ ตรีบุพชาติสกุล สาขาเทคนิคการแพทย์ คณะสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
  • นภาพร อภิรัฐเมธีกุล สาขาเทคนิคการแพทย์ คณะสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
  • ไชยวัฒน์ ไชยสมบูรณ์ สาขาเทคนิคการแพทย์ คณะสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
  • รัฐภูมิ วรานุสาสน์ สาขาวิศวกรรมไฟฟ้าและคอมพิวเตอร์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
  • ครรชิต คงรส ภาควิชาเทคนิคการแพทย์ คณะสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

คำสำคัญ:

ฮีมาโตคริต, แอปพลิเคชัน, เม็ดเลือดแดงอัดแน่น

บทคัดย่อ

การตรวจหาปริมาตรเม็ดเลือดแดงอัดแน่นหรือฮีมาโตคริต ยังเป็นที่นิยมใช้ในการตรวจคัดกรองภาวะโลหิตจางและติดตามการรักษาผู้ป่วยหลายกลุ่มโรค วิธีมาตรฐานในการตรวจคือวิธีไมโครฮีมาโตคริต ซึ่งสามารถทำได้ง่าย สะดวก ต้นทุนไม่สูง ใช้ปริมาณเลือดน้อย แต่วิธีนี้มีข้อจำกัดในกรณีคนตรวจวิเคราะห์ไม่ชำนาญในตำแหน่งของการอ่าน โดยเฉพาะผู้มีปัญหาสายตา และเมื่อมีการสั่งตรวจจำนวนมากอาจเกิดข้อผิดพลาดในการอ่านผลและการรายงานผลได้ ดังนั้นผู้วิจัยเล็งเห็นความสำคัญจึงได้นำแอปพลิเคชันที่พัฒนาขึ้น ช่วยในการอ่านค่าฮีมาโตคริต จากการศึกษาโดยใช้ตัวอย่างเลือดที่ปรับให้มีค่าฮีมาโตคริตให้อยู่ในช่วง 20-25%, 40-45% และ 60-65%  ประเมินความเที่ยงตรงในการอ่านค่าของแอปพลิเคชันพบว่ามีความแม่นยำของค่าฮีมาโตคริต ทั้ง 3 ช่วง เท่ากับ - 2.4%,- 2.1% และ - 2.2% มีค่า (%CV) เท่ากับ 0.9, 1.2 และ 0.8 ทดสอบกลุ่มตัวอย่าง 171 ราย เปรียบเทียบหาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ โดยใช้วิธีไมโครฮีมาโตคริต เครื่องวิเคราะห์เม็ดเลือดอัตโนมัติและการใช้แอปพลิเคชัน โดยโหมด Automatic และโหมด Manual การเปรียบเทียบทั้ง 3 วิธี มีค่าเท่ากับ 0.990, 0.990, 0.974, 0.973, 0.992 และ 0.981 แสดงให้เห็นว่ามีความสัมพันธ์กันสูง ผลการวิเคราะห์สหสัมพันธ์ภายในชั้น (ICC) มีความสอดคล้องกันในระดับสูง โดยมีค่าเท่ากับ 0.995, 0.995, 0.987, 0.986, 0.996 และ 0.990 (P < 0.001)  แอปพลิเคชันนี้สามารถตรวจวัดในสิ่งส่งตรวจที่มีความขุ่นและที่มีการแตกของเม็ดเลือดแดงได้ถึง 4+ ผลการประเมินความพึงพอใจในกลุ่มที่ได้ทดลองใช้แอปพลิเคชันนี้พบว่าการพึงพอใจอยู่ในเกณฑ์ดี (4.43 ± 0.64) แอปพลิเคชันนี้สามารถวัดค่าฮีมาโตคริตแทนวิธีมาตรฐานและเครื่องวิเคราะห์เม็ดเลือดอัตโนมัติในห้องปฏิบัติการที่มีเครื่องมือไม่พร้อมได้

เอกสารอ้างอิง

The Thai Society of Hematology. Self-interpretation of complete blood count results [Internet]. [cited 2023 Feb 28]. Available from: http://www.tsh.or.th/Knowledge/Details/34. (In Thai)

Erythrocytosis [Internet]. Cleveland Clinic; 2022 [cited 2025 Apr 8]. Available from: https://my-clevelandclinic-org.translate.goog/health/diseases/23468.

Bull BS, Fujimoto K, Houwen B, Klee G, van Hove L, van Assendelft OW, et al. International Council for Standardization in Haematology (ICSH) recommendations for “surrogate reference” method for the packed cell volume. Lab Hematol [Internet]. 2003 [cited 2022 Oct 2];9(1):1–9. Available from: https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=b450bdb0a58a54bae00e81f7e670b413e47a795c.

CLIA Acceptable Test Performance Criteria [Internet]. [cited 2023 Feb 27]. Available from: http://www.clinlabnavigator.com/clia-acceptable-test-performance-criteria.html.

Ngamman S. Evaluation of CBC analysis performance using Sigma metric of Sysmex XT2000i automated hematology analyzer at Charoenkrung Pracharak Hospital (Research report). Bangkok: Charoenkrung Pracharak Hospital; 2014. (In Thai)

Oosterhuis WP. Gross overestimation of total allowable error based on biological variation. Clin Chem 2011;57(9):1334-6. doi: 10.1373/clinchem.2011.165308. Available from: https://academic.oup.com/clinchem/article/57/9/1334/5620979?login=false.

Visual grading for serum and plasma. Color images [Internet]. [cited 2024 Feb 27]. Available from: www.liebertpub.com/bio.

Lipemic images – Browse stock photos, vectors, and videos [Internet]. Adobe Stock. [cited 2025 Feb 7]. Available from: https://stock.adobe.com/th/search?k=lipemic. (In Thai)

Asst. Prof. Surapong Kongsat and Thirachart Thamwong. Determining the content validity of questionnaires (IOC) [Internet]. 2008 [cited 2023 Feb 28]. Available from: https://www.mcu.ac.th/article/detail/14329. (In Thai)

Index of Item-Objective Congruence (IOC) [Internet]. [cited 2023 Feb 28]. Available from: https://www.sites.google.com/site/prapasara/26?tmpl=%2Fsystem%2Fapp%2Ftemplates%2Fprint%2F&showPrintDialog=1.

Gebretsadkan G. The comparison between microhematocrit and automated methods for hematocrit determination. Int J Blood Res Disord [Internet]. 2015 [cited 2022 Oct];2(1). Available from: https://clinmedjournals.org/articles/ijbrd/ijbrd-2-012.pdf.

Foxbith. 10 most popular programming languages in 2024 [Internet]. Bangkok: Foxbith; 2024 Feb 8 [cited 2024 Sep 7]. Available from: https://www.foxbith.com/blog/languages-for-software-development. (In Thai)

แสดงภาพรวมการทำงานของโปรแกรมประยุกต์ (แอปพลิเคชัน) บนอุปกรณ์เคลื่อนที่ สำหรับการวัดค่าค่าฮีมาโตคริต

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-27

รูปแบบการอ้างอิง

1.
จิตจันทร์ ก, ตรีบุพชาติสกุล ว, อภิรัฐเมธีกุล น, ไชยสมบูรณ์ ไ, วรานุสาสน์ ร, คงรส ค. การประเมินประสิทธิภาพของโมบายแอปพลิเคชันในการอ่านค่าปริมาตรเม็ดเลือดแดงอัดแน่น เทียบกับวิธีแมนนวลและเครื่องวิเคราะห์เซลล์เม็ดเลือดอัตโนมัติ. Health Sci Tech Rev [อินเทอร์เน็ต]. 27 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 13 มกราคม 2026];18(3):80-95. available at: https://li01.tci-thaijo.org/index.php/journalup/article/view/267586

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย