การยกระดับความปลอดภัยห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา ศูนย์วิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์ ตามมาตรฐาน ESPReL Checklist
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การยกระดับความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง โดยเฉพาะการทำงานในห้องปฏิบัติการ จุลชีววิทยา มีความเกี่ยวข้องกับเชื้อจุลินทรีย์ชนิดต่าง ๆ วัสดุติดเชื้อจากจุลินทรีย์ เพื่อเป็นการควบคุมให้เกิดความปลอดภัย ต่อผู้ปฏิบัติงานและสิ่งแวดล้อม และเกี่ยวข้องกับสารเคมี งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อสำรวจและประเมินสถานภาพความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์ จากการสำรวจความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการ โดยใช้แบบสำรวจ ESPReL Checklist ทั้ง 7 องค์ประกอบ และทำการประเมินก่อนการพัฒนา ครั้งที่ 1 และหลังการพัฒนา ครั้งที่ 2 ภายในระยะเวลา 6 เดือน พบว่าก่อนการดำเนินการพัฒนายกระดับการประเมินความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการ คิดเป็นร้อยละ 66.74 หลังการพัฒนายกระดับความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการ ครั้งที่ 2 พบว่ามีการเพิ่มประสิทธิภาพความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา เป็นร้อยละ 77.24 สูงกว่าก่อนการประเมินร้อยละ 10.5 เมื่อพิจารณาตามองค์ประกอบหลังการพัฒนายกระดับความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการ พบว่าองค์ประกอบที่ 6 การให้ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับด้านความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการ พบว่าได้มีระดับความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการที่ร้อยละ 100 มากที่สุด มีการเพิ่มประสิทธิภาพความปลอดภัยอย่างเห็นได้ชัด และองค์ประกอบที่ 5 ระบบการป้องกันและแก้ไขภัยอันตราย พบว่าได้มีระดับความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการที่ร้อยละ 34.00 น้อยที่สุด แสดงให้เห็นถึงการพัฒนาความปลอดภัยที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งผลจาการวิจัยครั้งนี้ สามารถนำมาพัฒนาเป็นห้องปฏิบัติการต้นแบบในการดำเนินการจัดการความปลอดภัย เพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติงานให้ผู้ที่ใช้สารเคมี อุปกรณ์ และเครื่องมือในห้องปฏิบัติการให้เป็นไปตามมาตรฐานความปลอดภัยต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Journal of TCI is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.). (2566). นโยบายและการขับเคลื่อนงานด้านความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการที่เกี่ยวข้องกับสารเคมี (พ.ศ. 2566-2570).
ปวีณา เครือนิล, ดวงกมล เชาวน์ศรีหมุด, เบญจพร บริสุทธิ์. (2556). การพัฒนาระบบการจัดการความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการโลหะและธาตุปริมาณน้อย. Bulletin of Applied Science, 2(2), 55-61.
พรเพ็ญ กํ่านารายณ์. (2558). ผลการสำรวจชี้บ่งอันตรายและวิเคราะห์ความเสี่ยงในห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์การแพทย์. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 23(4), 667–681.
วาทิศ วารายานนท์. (2566). การประเมินสภาพความปลอดภัยและแนวปฏิบัติที่ดีสำหรับห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ด้วย ESPReL Checklist และ BSL Checklis. Mahidol R2R e–Journal, 10(1), 1-15.
ศันสนีย์ ชีระพันธ์. (2555). ความปลอดภัยทางชีวภาพในห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา. วารสารกรมวิทยาศาสตร์บริการ, 60(190), 15-18.
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์, 2565. คู่มือความปลอดภัยห้องปฏิบัติการด้านชีวภาพกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ฉบับปรับปรุง.
คณะอนุกรรมการความปลอดภัยทางชีวภาพ มหาวิทยาลัยมหิดล. 2555. แนวปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยทางชีวภาพ มหาวิทยาลัยมหิดล. มหาวิทยาลัยมหิดล.
นันทนัช เมืองโคตร และ อรอนงค์ คล้ายชนที. 2568.การวิเคราะห์ผลการประเมินตนเองด้านความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยาคลินิก คณะสหเวชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยวารสารวิชาการ. วารสารวิชาการ ปขมท. 14(2).
กาญจณา ขันทกะพันธ์. 2568. การยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการเคมีวิเคราะห์ สาขาวิชาวิศวกรรมเคมีคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ตามมาตรฐาน ESPReL. วารสารวิชาการ ปขมท., 14(2), e2056. สืบค้นจาก https://so19.tci-thaijo.org/index.php/CUASTJournal/article/view/2056
โครงการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัย ห้องปฏิบัติการวิจัยในประเทศไทย. (2558). คู่มือการประเมินความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการ (พิมพ์ครั้งที่ 2, ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม). สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
ศูนย์ความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2560. องค์ประกอบของการบริหารจัดการด้านความปลอดภัยด้วย ESPReL Checklist. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
โครงการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัย ห้องปฏิบัติการวิจัยในประเทศไทย. (2555). ความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการพัฒนาอย่างไร. สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
กาญจนา สุรีย์พิศาล. 2564. การยกระดับความปลอดภัยห้องปฏิบัติการเคมี L-210 มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุรีตามมาตรฐานความปลอดภัยห้องปฏิบัติการวิจัยในประเทศไทย. วารสาร Mahidol R2R e–Journal, 8(1), 49–62.
รัตนา ใจบุญ. (2022). การวิเคราะห์ผลการประเมินตนเองด้านความปลอดภัยในห้องปฏิบัติการโภชนาการคณะวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยพะเยา. คณะวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยพะเยา.
