การประเมินประสิทธิภาพของสูตรวัสดุปลูกจากวัสดุทางการเกษตรในท้องถิ่นต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตของผักสลัดกรีนโอ๊ค
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินคุณสมบัติของวัสดุปลูกและศึกษาอิทธิพลของวัสดุปลูกที่มีองค์ประกอบต่างกันต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตของสลัดกรีนโอ๊ควางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (CRD) จำนวน 4 ซ้ำ ประกอบด้วย 11 ทรีตเมนต์แต่ละทรีตเมนต์มีส่วนผสมที่มีองค์ประกอบต่างกัน ประกอบด้วย ดิน ขุยมะพร้าว แกลบดิบ แกลบเผา ปอเทืองหมัก กระถินหมัก แหนแดงแห้ง มูลไก่ มูลโค และมูลแพะ จากการศึกษาพบว่า วัสดุปลูกมีค่าความเป็นกรด-ด่างอยู่ในช่วง 6.4 - 8.0 และค่าการนำไฟฟ้า 0.18 - 1.84 เดซิซีเมนต์ต่อเมตร ซึ่งเหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของพืช วัสดุปลูกที่มีส่วนประกอบของปอเทืองหมัก กระถินหมัก หรือแหนแดงแห้ง ร่วมกับมูลสัตว์ มีปริมาณอินทรียวัตถุอยู่ในระดับสูงถึงสูงมาก (3.32 - 6.70 เปอร์เซ็นต์) ไนโตรเจนทั้งหมดอยู่ในระดับต่ำถึงปานกลาง (0.20 - 0.38 เปอร์เซ็นต์) ขณะที่ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ (217 - 521 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม) และโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ (1,009 - 2,633 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม) อยู่ในระดับสูงมาก วัสดุปลูกที่มีส่วนผสมของดิน ขุยมะพร้าวแกลบดิบ แกลบเผา ปอเทืองหมัก และมูลแพะ ในอัตราส่วน 1:1:1:1:1:1 โดยปริมาตร และวัสดุปลูกที่มีส่วนผสมของดิน ขุยมะพร้าว แกลบดิบ แกลบเผา กระถินหมัก และมูลแพะในอัตราส่วน 1:1:1:1:1:1 โดยปริมาตร สามารถส่งเสริมการเจริญเติบโตและให้ผลผลิตสูงอย่างสม่ำเสมอทั้ง 2 รอบในการปลูก
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Abad, M., Noguera, P., & Bures, S. (2001). National inventory of organic wastes for use as growing media for ornamental potted plant production: case study in Spain. Bioresource Technology, 77(2), 197–200. doi: 10.1016/S0960-8524(00)00152-8
Andriolo, J. L., Luz, G. L., Witter, M. H., Godoi, R. S., Barros, G. T., & Bortolotto, O. C. (2005). Growth and yield of lettuce plants under salinity. Horticultura Brasileira, 23(4), 931–934. doi: 10.1590/S0102-05362005000400014
Akter, N., Cammarisano, L., & Ahamed, M. S. (2026). Interactive effects of electrical conductivity and light intensity on growth, yield, and nutrient dynamics of hydroponic lettuce. Scientific Reports, 16, 14803. doi: 10.1038/s41598-026-44508-2
Aurdal, S. M. (2025). The persistent challenge of alternatives to peat in container-based horticulture: A historical review of the field of growing media. Frontiers in Horticulture, 4, 1657037. doi: 10.3389/fhort.2025.1657037
Ayers, R. S., & Westcot, D. W. (1985). Water quality for agriculture (FAO Irrigation and Drainage Paper No. 29). Rome, Italy: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
Azeez, J. O. & Van Averbeke W. (2010). Nitrogen mineralization potential of three animal manures applied on a sandy clay loam soil. Bioresource Technology, 101(14), 5645–5651. doi: 10.1016/j.biortech.2010.01.119
Barrett, G. E., Alexander, P. D., Robinson, J. S., & Bragg, N. C. (2016). Achieving environmentally sustainable growing media for soilless plant cultivation systems – A review. Scientia Horticulturae, 212, 220–234. doi: 10.1016/j.scienta.2016.09.030
Barrow, N. J., & Hartemink, A. E. (2023). The effects of pH on nutrient availability depend on both soils and plants. Plant and Soil, 487, 21–37. doi: 10.1007/s11104-023-05960-5
Black, C. A. (1965). Methods of soil analysis: Part 2. Chemical and microbiological properties. Madison, WI: American Society of Agronomy.
Bray, R. H., & Kurtz, L. T. (1945). Determination of total, organic and available forms of phosphorus in soils. Soil Science, 59, 39–46. doi: 10.1097/00010694-194501000-00006
Carlile, W. R., Cattivello, C., & Zaccheo, P. (2015). Organic growing media: Constituents and properties. Vadose Zone Journal, 14(6), 1–13. doi: 10.2136/vzj2014.09.0125
Cherr, C. M., Scholberg, J. M. S., & McSorley, R. (2006). Green manure approaches to crop production: A synthesis. Agronomy Journal, 98(2), 302–319. doi: 10.2134/agronj2005.0035
Cottenie, A. (1980). Soil and plant testing as a basis of fertilizer recommendations (FAO Soil Bulletin 38/2). Rome, Italy: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
Cruz, P. S. (1997). Aquaculture feed and fertilizer resource atlas of the Philippines. Rome, Italy: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
Dalias, P., & Christou, A. (2020). Nitrogen supplying capacity of animal manures to the soil in relation to the length of their storage. Nitrogen, 1(1), 52–66. doi: 10.3390/nitrogen1010006
Fageria, N. K., & Zimmermann, F. J. P. (1998). Influence of pH on growth and nutrient uptake by crop species in an oxisol. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 29(17–18), 2675–2682. doi: 10.1080/00103629809370142
Ferrarezi, R. S., Lin, X., Gonzalez Neira, A. C., Zambon, F. T., Hu, H., Wang, X., Huang, J.-H., & Fan, G. (2022). Substrate pH influences the nutrient absorption and rhizosphere microbiome of plants. Frontiers in Plant Science, 13, 856937. doi: 10.3389/fpls.2022.856937
Gruda, N. S. (2019). Increasing sustainability of growing media constituents and stand-alone substrates in soilless culture systems. Agronomy, 9(6), 298. doi: 10.3390/agronomy9060298
Havlin, J. L., Tisdale, S. L., Nelson, W. L., & Beaton, J. D. (2014). Soil Fertility and Fertilizers: An Introduction to Nutrient Management (8th ed.). Upper Saddle River, NJ: Pearson.
Hue, N. V., & Silva, J. A. (2000). Organic soil amendments for sustainable agriculture: Organic sources of nitrogen, phosphorus, and potassium. In J. A. Silva & R. Uchida (Eds.), Plant nutrient management in Hawaii's soils: Approaches for tropical and subtropical agriculture (pp. 133-144). Honolulu, HI: College of Tropical Agriculture and Human Resources, University of Hawaii at Manoa.
Jongnarongchai, P. (2023). Development of planting production with vermicompost for green oak lettuce and Chinese kale (Master's thesis). Bangkok, Thailand. Thammasat University (in Thai).
Kaewmorrakot, T., Onthong, J., & Pengnoo, A. (2013). Nutrient compositions and release of shallot waste, goat dung and bone meal. Journal of Yala Rajabhat University, 8(2), 130-145 (in Thai).
Kim, M. J., Moon, Y., Tou, J. C., Mou, B., & Waterland, N. L. (2016). Nutritional value, bioactive compounds and health benefits of lettuce (Lactuca sativa L.). Journal of Food Composition and Analysis, 49, 19–34. doi: 10.1016/j.jfca.2016.03.004
Land Development Department. (2010). Manual of chemical soil analysis. Accessed April 15, 2026. Retrieved from https://www.ldd.go.th/PMQA/2553/Manual/OSD-03.pdf (in Thai).
Liu, G., & Hanlon, E. (2012). Soil pH range for optimum commercial vegetable production (EDIS Publication No. HS1207). UF/IFAS Extension. doi: 10.32473/edis-hs1207-2012
Marschner, P. (2012). Marschner's mineral nutrition of higher plants (3rd ed.). San Diego, CA: Academic Press. doi: 10.1016/C2009-0-63043-9
Bureau of Nutrition, Department of Health. (2018). Thai food composition table. Accessed April 15, 2026. Retrieved from https://nutrition2.anamai.moph.go.th/th/thai-food-composition-table?reload=1 (in Thai).
Penn, C. J., & Camberato, J. J. (2019). A critical review on soil chemical processes that control how soil pH affects phosphorus availability to plants. Agriculture, 9(6), 120. doi: 10.3390/agriculture9060120
Resh, H. M. (2022). Hydroponic food production: A definitive guidebook for the advanced home gardener and the commercial hydroponic grower (8th ed.). Boca Raton, FL: CRC Press.
Raviv, M., & Lieth, J. H. (Eds.). (2008). Soilless culture: Theory and practice. Amsterdam, Netherlands: Elsevier.
Rhoades, J. D., Kandiah, A., & Mashali, A. M. (1992). The use of saline waters for crop production (FAO Irrigation and Drainage Paper No. 48). Rome, Italy: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
Savvas, D., & Gruda, N. (2018). Application of soilless culture technologies in the modern greenhouse industry – A review. European Journal of Horticultural Science, 83(5), 280–293. doi: 10.17660/eJHS.2018/83.5.2
Sims, J. T., & Sharpley, A. N. (Eds.). (2005). Phosphorus: Agriculture and the environment (Agronomy Monograph No. 46). Madison, WI: American Society of Agronomy, Crop Science Society of America, and Soil Science Society of America. doi: 10.2134/agronmonogr46
Sonneveld, C., & Voogt, W. (2009). Plant nutrition of greenhouse crops. Dordrecht, Netherlands: Springer.
Tayyab, M., Islam, W., Arafat, Y., Pang, Z., Zhang, C., Lin, Y., Waqas, M., Lin, S., Lin, W. & Zhang, H. (2018). Effect of sugarcane straw and goat manure on soil nutrient transformation and bacterial communities. Sustainability, 10(7), 2361. doi: 10.3390/su10072361
Tumphithak, W., Pimratch, S., & Thammapat, P. (2025). Influence of different potting mixes on vitamin E and phenolic compound of green oak lettuce. Prawarun Agricultural Journal, 22(2), 89–95 (in Thai).
U.S. Department of Agriculture, Agricultural Research Service. (2022). FoodData Central: Green leaf lettuce, raw. Accessed April 15, 2026. Retrieved from https://fdc.nal.usda.gov/food- details/2346391/nutrients
Weil, R. R., & Brady, N. C. (2017). The nature and properties of soils (15th ed.). Boston, MA: Pearson.
Zhu, Y., Merbold, L., Leitner, S., Pelster, D. E., Okoma, S. A., Ngetich, F., Onyango, A. A., Pellikka, P., & Butterbach-Bahl, K. (2020). The effects of climate on decomposition of cattle, sheep and goat manure in Kenyan tropical pastures. Plant and Soil, 451, 325–343. doi: 10.1007/s11104-020-04528-x