อิทธิพลของระบบการเลี้ยงแบบกึ่งขังกึ่งปล่อยและแบบปล่อยตามธรรมชาติต่อการติดพยาธิภายในทางเดินอาหารในแพะเนื้อ: กรณีศึกษาเกษตรกรรายย่อย

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบอิทธิพลของระบบการเลี้ยงแบบกึ่งขังกึ่งปล่อยและแบบปล่อยตามธรรมชาติต่อการติดพยาธิภายในทางเดินอาหารของแพะเนื้อ โดยใช้เกษตรกรรายย่อยเป็นกรณีศึกษา การดำเนินการวิจัยทำโดยเก็บตัวอย่างอุจจาระจากแพะเนื้อเพศเมียพันธุ์ลูกผสม อายุ 1-1.5 ปี จากฟาร์มเกษตรกรรายย่อย จำนวน 74 ตัว (กลุ่มกึ่งขังกึ่งปล่อย 17 ตัว และกลุ่มปล่อยตามธรรมชาติ 57 ตัว) เพื่อนำมาตรวจสอบปริมาณไข่พยาธิและโอโอซิสต์ของโปรโตซัวในตัวอย่างอุจจาระด้วยวิธีแม็คมาสเตอร์ (McMaster technique) ผลการศึกษาพบว่าระบบการเลี้ยงมีอิทธิพลต่อชนิดและความชุกของพยาธิที่พบในตัวอย่างมูลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P < 0.05) โดยกลุ่มเลี้ยงแบบปล่อยตามธรรมชาติมีความชุกของไข่พยาธิกลุ่ม Strongyle-type eggs และโอโอซิสต์ของกลุ่ม Coccidia (Eimeria spp.) สูงกว่ากลุ่มเลี้ยงแบบกึ่งขังกึ่งปล่อย (ร้อยละ 98.25 เทียบกับ ร้อยละ 70.59 และร้อยละ 100.00 เทียบกับ ร้อยละ 94.74 ตามลำดับ) นอกจากนี้ยังพบว่ามีค่าไข่พยาธิและโอโอซิสต์ของโปรโตซัวต่อกรัมอุจจาระสูงกว่า 3.58 เท่า ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าระบบการเลี้ยงแบบปล่อยตามธรรมชาติมีความเสี่ยงต่อการติดพยาธิภายในทางเดินอาหารของแพะเนื้อมากกว่าระบบการเลี้ยงแบบกึ่งขังกึ่งปล่อย ดังนั้นจึงควรให้ความสำคัญกับการจัดการฟาร์มที่เหมาะสมและโปรแกรมถ่ายพยาธิที่สอดคล้องกับระบบการเลี้ยง