การใช้ชีวภัณฑ์ชนิดผงจากดินขาวสำหรับย่อยฟางข้าวและควบคุมโรคขอบใบแห้งในระบบการปลูกข้าวอินทรีย์
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
ต้นแบบชีวภัณฑ์ชนิดผงสำหรับย่อยฟางข้าวและควบคุมโรคขอบใบแห้งของข้าวประกอบด้วย Bacillus subtilis, Aspergillus sp., Azotobacter sp., Saccharomyces cerevisiae และ Trichoderma sp. ซึ่งได้นำมาประเมินประสิทธิภาพการย่อยสลายตอซังฟางข้าวและศึกษาประสิทธิภาพของชีวภัณฑ์ต้นแบบชนิดผง ในการควบคุมโรคขอบใบแห้งพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 เปรียบเทียบกับน้ำหมักชีวภาพของเกษตรกรที่ผลิตจากเศษผัก และน้ำชีวภัณฑ์ที่มีจำหน่ายเป็นการค้า โดยศึกษาวิจัยในสภาพไร่นา จังหวัดปทุมธานี ระหว่างช่วงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2558 ถึงเดือนมกราคม พ.ศ. 2559 (ฤดูปลูก 1) และช่วงเดือนเมษายนถึงกรกฎาคม พ.ศ. 2559 (ฤดูปลูก 2) โดยวางแผนการทดลองแบบ randomized complete block design (RCBD) ผลการทดลองพบว่า การใช้ชีวภัณฑ์ต้นแบบชนิดผงส่งผลให้ดินในนาข้าวมีค่าอัตราการย่อยสลายและค่าครึ่งชีวิตสูงกว่ากรรมวิธีควบคุมอย่างแตกต่างกันทางสถิติ (p = 0.05) นอกจากนี้ผลิตภัณฑ์ชีวภาพยังมีประสิทธิภาพส่งเสริมให้ต้นข้าวมีความสูงของต้น จำนวนรากแขนง น้ำหนักสด น้ำหนักแห้ง จำนวนต้นต่อกอ จำนวนเมล็ดต่อรวง และมีประสิทธิภาพในการควบคุมโรคขอบใบแห้ง ซึ่งแตกต่างทางสถิติกับกรรมวิธีควบคุม (p = 0.05) จัดเป็นผลกระทบเชิงบวกของผลิตภัณฑ์ชีวภาพสูตรผง ในการย่อยสลายตอซังฟางข้าวและควบคุมโรคขอบใบแห้งอย่างยั่งยืน
คำสำคัญ : ชีวภัณฑ์ชนิดผง; ย่อยฟางข้าว; โรคขอบใบแห้ง
Article Details
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ข้อความที่ปรากฏในแต่ละเรื่องของวารสารเล่มนี้เป็นเพียงความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่มีความเกี่ยวข้องกับคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หรือคณาจารย์ท่านอื่นในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผู้เขียนต้องยืนยันว่าความรับผิดชอบต่อทุกข้อความที่นำเสนอไว้ในบทความของตน หากมีข้อผิดพลาดหรือความไม่ถูกต้องใด ๆ
เอกสารอ้างอิง
กองนโยบายและแผนพัฒนาการเกษตร สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร, เลื่อนปลูกนาปีสู้ภัยแล้ง สศก. เผยไม่กระทบผลผลิตนาปี ระบุ GDPเกษตร อาจลดลงไม่มาก, แหล่งที่มา : http://www.oae.go.th/ewt_news.php?nid=20182&filename=index, 9 สิงหาคม 2558.
จตุพร บุณณดากุล, วิลาวรรณ์ เชื้อบุญ และดุสิต อธินุวัฒน์, 2555, เชื้อผสมหลายสายพันธุ์เพิ่มประสิทธิภาพการใช้ธาตุอาหารในดินและส่งเสริมการเจริญเติบโตข้าวหอมมะลิอินทรีย์, น. 104-115, การประชุมวิชาการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ครั้งที่ 10, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต, ปทุมธานี.
จิระเดช แจ่มสว่าง และวรรณวิไล อินทนู, 2542, การใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาควบคุมโรคพืช, โครงการเกษตรกู้ชาติ, ภาควิชาโรคพืช คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน, นครปฐม, 90 น.
ฉันฐิสา เกศมณี, 2540, การศึกษาปริมาณการปล่อยแก๊สเรือนกระจกจากกระบวนการอุตสาหกรรมการผลิต, วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี, กรุงเทพฯ.
ดุสิต อธินุวัฒน์, ปาริชาติ สถิตธรรมพนา และจตุพร บุณณดากุล, 2555, ประสิทธิภาพแบคทีเรียปฏิปักษ์ Bacillus subtilis สายพันธุ์ TU-Orga1 ในการส่งเสริมการเจริญเติบโตและควบคุมโรคขอบใบแห้งและใบขีดโปร่งแสงของข้าว, น. 117-118, การประชุมวิชาการ “ธรรมศาสตร์วิจัย ก้าวไกล สู่สากล”, หอประชุมกองทัพเรือ, กรุงเทพฯ.
ปาริชาติ สถิตธรรมพนา, วิลาวรรณ์ เชื้อบุญ และดุสิต อธินุวัฒน์, 2555, ลักษณะและประสิทธิ ภาพของแบคทีเรียที่มีประโยชน์ควบคุมเชื้อ Xanthomonas oryzae pv. oryzae สาเหตุโรคขอบใบแห้งของข้าว, น. 116-127, การประชุมวิชาการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ครั้งที่ 10, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต, ปทุมธานี.
พากเพียร อรัญนารถ, นงรัตน์ นิลพานิชย์ และรัศมี ฐิติเกียรติพงศ์, 2552, ประสิทธิภาพของสารป้องกันกำจัดโรคพืชบางชนิด, ว.วิทย.กษ. 40 (พิเศษ 1): 51-54.
อรพินท์ สุริยพันธุ์, โยอิชิ อุเอฮารา และวิศิษฐ์ โชลิตกุล, 2531, ผลของการใช้อินทรียวัตถุที่มีต่อสมบัติทางเคมีของดินและผลผลิตของข้าวโพดในดินชุดปากช่อง, น. 71-78, เอกสารวิชาการอินทรียวัตถุกับการเกษตรในดินไร่, กรมวิชาการเกษตร, กรุงเทพฯ.
Boonnadakul, C., Somsook, S., Anurugsa, B. and Athinuwat, D., 2012, Efficacy of rice stubble degrading microorganisms, fungal antagonist and N-fixing bacterium for enhancing growth and yield of organic rice, Mol. Plant Microbe Interact. 25: 1104-1117.
Faithfull, N.T., 2002, Methods in Agricultural, Chemical Analysis: A Practical Handbook, CABI Publishing, Wallingford, 266 p.
Kevin, K., 2005, Fungi Biology and Applications Edited, John Wiley & Sons, Ltd., New Jersey.
Schneider-Müller, S., Kurosaki, F. and Nishi, A., 1994, Role of salicylic acid and intracellular Ca2+ in the induction of chitinase activity in carrot suspension culture, Physiol. Mol. Plant Pathol. 45: 101-109.
Singh, P. and Bhargava, S.C., 1994, Changes in growth and yield components of Brassica napus in response to Azotobacter inoculation at different rates nitrogen application, J. Agric. Sci. 122: 241-247.