แบบจำลองพื้นที่การใช้ประโยชน์ร่วมกันของกระทิงและช้างป่าในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
การศึกษาแบบจำลองพื้นที่การใช้ประโยชน์ร่วมกันของกระทิง (Bos gaurus) และช้างป่า (Elephas maximus) ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการกระจายและพื้นที่การใช้ประโยชน์ร่วมกันของกระทิงและช้างป่า โดยใช้แบบจำลอง maximum entropy (MaxEnt) ในการประเมินพื้นที่การกระจายของกระทิงและช้างป่าที่ได้จากการลาดตระเวนของเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่า ปี พ.ศ. 2555-2559 ผลการศึกษาพบว่าปัจจัยแวดล้อมที่มีอิทธิพลต่อการกระจายของสัตว์ป่าประกอบด้วยระยะห่างจากแหล่งโป่ง ประเภทการใช้ประโยชน์ที่ดิน ปริมาณน้ำฝนของเดือนที่สูงสุด ระยะห่างจากทุ่งหญ้า ระยะห่างจากหมู่บ้าน ความลาดชัน และระยะห่างจากแหล่งน้ำ มีค่าเฉลี่ยร้อยละความสำคัญ 41.50, 13.50, 8.10, 6.95, 6.85, 5.40 และ 4.30 ตามลำดับ ส่วนปัจจัยที่เหลือมีความสำคัญลดลงมาตามลำดับ เมื่อพิจารณาพื้นที่การกระจายของสัตว์ป่า พบว่าพื้นที่การกระจายของกระทิงและช้างป่ามีขนาดพื้นที่ 486.21 และ 399.57 ตารางกิโลเมตร ตามลำดับ ส่วนพื้นที่การใช้ประโยชน์ร่วมกันของกระทิงและช้างป่ามีขนาดพื้นที่ 315.92 ตารางกิโลเมตร รวมพื้นที่การกระจายของสัตว์ป่าทั้งหมด 2 ชนิด มีขนาดพื้นที่ 569.86 ตารางกิโลเมตร สำหรับพื้นที่การใช้ประโยชน์ร่วมกันของกระทิงและช้างป่าส่วนใหญ่อยู่ทางทิศเหนือของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว
คำสำคัญ : สัตว์ป่า; การกระจาย; เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว
Article Details
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ข้อความที่ปรากฏในแต่ละเรื่องของวารสารเล่มนี้เป็นเพียงความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่มีความเกี่ยวข้องกับคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หรือคณาจารย์ท่านอื่นในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผู้เขียนต้องยืนยันว่าความรับผิดชอบต่อทุกข้อความที่นำเสนอไว้ในบทความของตน หากมีข้อผิดพลาดหรือความไม่ถูกต้องใด ๆ
เอกสารอ้างอิง
นริศ ภูมิภาคพันธ์, 2553, นิเวศวิทยาและการจัดการสัตว์ป่า, ภาควิชาชีววิทยาป่าไม้ คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
นิรันดร์รัตน์ ป้อมอิ่ม, 2558, การแพร่กระจายและสถานภาพการอนุรักษ์พลับพลึงธาร (Crinum thaianum J. Schulze) ในประเทศไทย, วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
เบญจรัตน์ พรหมเพ็ญ, 2553, แบบจำลองถิ่นอาศัยของกระทิง (Bos gaurus H. Smith) ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ, วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
พิเชฐ นุ่นโต, ชุติอร ซาวีนี, มัทนา ศรีกระจ่าง และชิษนุวัฒน์ มณีศรีขำ, 2561, เสียงคน เสียงช้างป่า : แนวโน้มการตอบสนองของชุมชนต่อการจัดการปัญหาความขัดแย้งระหว่างคนกับช้างป่าในประเทศไทย, กองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น, กรุงเทพฯ.
รองลาภ สุขมาสรวง, 2536, นิเวศวิทยาของช้างป่า (Elephas maximus Linnaeus, 1758) ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง จังหวัดอุทัยธานี และตาก, วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
ศุภกร อินทรประสิทธิ์, รองลาภ สุขมาสรวง และประทีป ด้วงแค, 2560, ความมากมายและการเลือกกินเหยื่อของหมาใน (Cuon alpinus) ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง จังหวัดอุทัยธานี, ว.สัตว์ป่าเมืองไทย 24(1): 63-74.
ศุภกิจ วินิตพรสวรรค์, 2546, การประยุกต์ใช้ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์เพื่อวิเคราะห์การแพร่กระจายของช้างป่า (Elephas maximus Linnaeus, 1758) ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ, วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, 2560, ชนิดพันธุ์ที่ถูกคุมคามของประเทศไทย : สัตว์มีกระดูกสันหลัง, บริษัท เท็กซ์ แอนด์ เจอร์นัล พับลิเคชั่น จำกัด, กรุงเทพฯ.
สุชาติ โภชฌงค์, 2558, การประเมินถิ่นที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมของสัตว์ป่าชนิดสำคัญในกลุ่มผืนป่าภูเขียว-น้ำหนาว, รายงานโครงการวิจัย, ส่วนสารสนเทศด้านอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช, กรุงเทพฯ.
อัจฉรา เพชรดี, 2543, อุปนิสัยการกินอาหารของเสือโคร่งในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งจากการวิเคราะห์มูล, วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
อุทิศ กุฏอินทร์, 2550, ข้อมูลพื้นฐานเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว, สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า, กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช, กรุงเทพฯ.
IUCN, 2018, The Iucn Red List of Threatened Species, Available Source: http://www.iucnredlist.org/details/3812/0, November 5, 2018.
Liu, C., Berry, P.M., Dawson, T.P. and Pearson, R.G., 2005, Selecting thresholds of occurrence in the prediction of species distributions, Ecography 28: 385-393.
Phillips, J.S. and Dudik, M., 2008, Modeling of species distributions with maxent: New extensions and a comprehensive evaluation, Ecography 31: 756-769.
Trisurat, Y. and Toxopeus, A.G., 2011, Modeling Species Distribution, pp. 171-197, In Trisurat, Y., Shrestha, R.P. and Alkemade, R. (Eds.), Book Modeling Species Distribution, Hershey.
Trisurat, Y. and Bhumpakphan, N., 2018, Effects of land use and climate change on Siamese Eld's Deer (Rucervus eldii siamensis) distribution in the transboundary conservation area in Thailand, Cambodia, and Lao PDR., Front. Environ. Sci. 6: 1-15.
Trisurat, Y., Alkemade, R. and Verburg, P., 2010, Projecting land use change and its consequences for biodiversity in Northern Thailand, Environ. Manage. 45: 626-639.
Trisurat, Y., Kanchanasaka, B. and Kreft, H., 2014, Assessing potential effects of land use and climate change on mammal distribution in Northern Thailand, Wildlife Res. 41: 522-536.
WorldClim, 2016, Global Climate Data, Available Source: https://worldclim.org, November 30, 2016.
