ผลของแคลเซียมซิลิเกตจากอุตสาหกรรมซีเมนต์ต่อการเจริญเติบโตและการตอบสนองกระบวนการทางสรีรวิทยาของข้าวเหนียวพันธุ์ กข-แม่โจ้ 2 ภายใต้สภาวะขาดน้ำ
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความเครียดที่เกิดจากการขาดน้ำเป็นอีกหนึ่งผลกระทบที่สำคัญต่อการเจริญเติบโตและกระบวนการทางสรีรวิทยาของข้าวเหนียว ซึ่งจะส่งผลต่อปริมาณและคุณภาพของผลผลิต งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาผลของผลแคลเซียมซิลิเกตจากอุตสาหกรรมซีเมนต์ร่วมกับการให้น้ำที่ต่างกันต่อการเจริญเติบโตและกระบวนการทางสรีรวิทยาของข้าวเหนียวพันธุ์ กข-แม่โจ้ 2 โดยวางแผนการทดลองแบบ 3 x 5 factorial in CRD ประกอบด้วย 2 ปัจจัย คือ การให้น้ำ 3 ระดับ ได้แก่ การให้น้ำ 100, 50 และ 25 เปอร์เซ็นต์ ของความชื้นที่ระดับดินอิ่มตัวด้วยน้ำ และปริมาณของแคลเซียมซิลิเกต 5 อัตรา ได้แก่ 0, 50, 150, 300 และ 400 กิโลกรัมต่อไร่ ผลการทดลองพบว่าการให้ระดับน้ำที่ลดลงส่งผลให้ข้าวเหนียวพันธุ์ กข-แม่โจ้ 2 มีการเจริญเติบโต (ความสูง ความกว้างใบ ความยาวใบ และจำนวนต้นต่อกอ) อัตราการเปิดปิดปากใบ และอัตราการคายน้ำลดลง ขณะที่อัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงเพิ่มขึ้น การลดระดับการให้น้ำลง 50 เปอร์เซ็นต์ ร่วมกับการใช้แคลเซียมซิลิเกต 400 กิโลกรัมต่อไร่ ส่งผลให้การเจริญเติบโต คือ ความสูง ความยาวใบ และจำนวนต้นต่อกอ สูงกว่าสิ่งทดลองที่ไม่ใส่แคลเซียมซิลิเกต อีกทั้งยังส่งผลให้มีอัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงสูงมากที่สุด และยังมีแนวโน้มลดการคายน้ำเมื่อเปรียบเทียบกับการให้ระดับน้ำ 50 เปอร์เซ็นต์ ร่วมกับไม่ใส่แคลเซียมซิลิเกต ดังนั้นจึงสามารถใช้แคลเซียมซิลิเกตจากผลพลอยได้ของอุตสาหกรรมซีเมนต์เพื่อทดแทนปุ๋ยซิลิกอนที่มีราคาแพงกว่าได้และสามารถช่วยบรรเทาความเครียดที่เกิดจากการขาดน้ำของต้นข้าว
Article Details
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ข้อความที่ปรากฏในแต่ละเรื่องของวารสารเล่มนี้เป็นเพียงความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่มีความเกี่ยวข้องกับคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หรือคณาจารย์ท่านอื่นในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผู้เขียนต้องยืนยันว่าความรับผิดชอบต่อทุกข้อความที่นำเสนอไว้ในบทความของตน หากมีข้อผิดพลาดหรือความไม่ถูกต้องใด ๆ
เอกสารอ้างอิง
บุญสม เตชะภิญญาวัฒน์, 2548, สรีรวิทยาของพืช, พิมพ์ครั้งที่ 4, สำนักพิมพ์จามจุรีโปรดักท์, กรุงเทพฯ, 252 น.
บุญหงษ์ จงคิด, 2547, ข้าวและเทคโนโลยีการผลิต, สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ, 184 น.
ปิยะ ดวงพัตรา, 2554, สารปรับปรุงดิน, พิมพ์ครั้งที่ 2, สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ, 256 น.
มานัส ลอศิริกุล, นันทิยา หุตานุวัตร, นพมาศ นามแดง, สุกัญญา คลังศิริกุล และประสิทธิ์ กาญจนา, 2558, ศักยภาพในการให้ผลผลิตข้าวเหนียวพื้นเมืองโดยใช้ปุ๋ยชีวภาพและน้ำหมักชีวภาพในพื้นที่นาดินทรายปนร่วนของเกษตรกร ฤดูนาปรังปี 2555, แก่นเกษตร 43(1): 39-52.
ยงยุทธ โอสถสภา, 2552, ธาตุอาหารพืช, พิมพ์ครั้งที่ 3, สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ, 529 น.
วารสารแม่โจ้ปริทัศน์, 2555, ข้าวเหนียวหอมต้นเตี้ยไม่ไวต่อช่วงแสงสายพันธุ์แม่โจ้ 2, 4: 12-16.
ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวขอนแก่น, กข-แม่โจ้ 2, แหล่งที่มา : http://kknrsc.ricethailand.go.th/index.php/e-library/varieties/311-rd-maejo-2, 7 สิงหาคม 2562.
สถาบันวิจัยข้าว, 2547, คำแนะนำการใช้ปุ๋ยเคมีในนาข้าวตามค่าวิเคราะห์ดิน, กรมวิชาการเกษตร, กรุงเทพฯ, 41 น.
สมชาย ชคตระการ, พักตร์เพ็ญ ภูมิพันธ์ และอรประภา เทพศิลปวิสุทธิ์, 2560, ผลของการใช้วัสดุเหลือทิ้งจากอุตสาหกรรมผลิตซีเมนต์ต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1, ว.วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 25(1): 66-74.
เวธนี วัฒนเดชเสรี, สมชาย ชคตระการ, พักตร์เพ็ญ ภูมิพันธ์ และพฤกษ์ ชุติมานุกูล, 2561, ผลของซิลิกอนจากอุตสาหกรรมซีเมนต์ต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตของข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 ภายใต้ระดับการให้น้ำที่แตกต่างกัน, Thai J. Sci. Technol. 8(1): 31-42.
Emadian, S.F. and Newton, R.J., 1989, Growth enhancement of loblollypine (Pinus taeda L.) seedlings by silicon, Plant Physiol. 134: 98-103.
Gong, H.J., Zhu, X.Y., Chen, K.M., Wang, S. and Zhang, C.L., 2005, Silicon alleviates oxidative damage of wheat plants in pots under drought, Plant Sci. 169: 313-321.
Hattori, T., Sonobe K., Araki, H., Inanaga, S., An, P. and Morita, S., 2008, Effects of silicon on photosynthesis of young cucumber seedling under osmotic stress, J. Plant Nutr. 31: 1446-1458.
Kumar, S., Dwivedi, S.K., Singh, S.S., Bhatt, B.P., Mehta, P., Elanchezhian, R., Singh, V.P. and Singh, O.N., 2014, Morphophysio logical traits associated with reproductive stage drought tolerance of rice (Oryza sativa L.) genotypes under rain-fed condition of eastern Indo-Gangetic Plain, Ind. J. Plant Physiol. 19(2): 87-93.
Ma, J.F. and Takahashi, E., 2002, Soil Fertilizer and Plant Silicon Research in Japan, Elsevier Science, Amsterdam.
Maisura, M.A.C., Lubis, I., Junaedinand, A. and Ehara, H., 2014, Some physiological character responses of rice under drought conditions in a paddy system, J. Int. Soc. Southeast Asian Agric. Sci. 20: 104-114.
Serraj, R., Kumar, A., McNally, K.L., Slamet-Loedin, I., Bruskiewich, R., Mauleon, R., Cairns, J. and Hijmans, R.J., 2009, Improvement of drought resistance in rice, Adv. Agron. 103: 41-98.
Raven, J.A., 1983, The transport and function of silicon in plants, Biol. Rev. Camb. Philos. Soc. 58: 179-207.
Wang, Y., Zhang, B., Jiang, D. and Chen, G., 2019, Silicon improves photosynthetic performance by optimizing thylakoid membrane protein components in rice under drought stress, Environ. Exp. Bot. 158: 117-124.
Zhang, C., Li, X., He, Y., Zhang, J., Yan, T. and Liu, X., 2017, Physiological investigation of C4-phosphoenolpyruvate-carboxylase-introduced rice line shows that sucrose metabolism is involved in the improved drought tolerance, Plant Physiol. 115: 328-342.