จริยธรรมการใช้ AI ในการเขียนผลงานวิชาการ
1. นโยบายการใช้ AI สำหรับวารสารและบรรณาธิการ
1.1 บรรณาธิการและบุคลากรของวารสารสามารถใช้ Generative AI เทคโนโลยีที่มี AI ช่วยสนับสนุน และเครื่องมืออัตโนมัติที่ผ่านการประเมินความเสี่ยงและได้รับอนุมัติ เพื่อสนับสนุนงานธุรการและงานบรรณาธิการ เช่น การตรวจสอบเอกสาร การจัดรูปแบบบทความ การค้นหาวรรณกรรม การตรวจสอบความซ้ำซ้อน และการคัดเลือกผู้ทรงคุณวุฒิ
1.2 การใช้ AI ต้องอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของมนุษย์ โดยบรรณาธิการและบุคลากรต้องตรวจสอบความถูกต้อง ความครบถ้วน ความเหมาะสม และอคติที่อาจส่งผลต่อความเป็นธรรมก่อนนำผลลัพธ์ไปใช้
1.3 ห้ามใช้ AI ทดแทนวิจารณญาณหรือการตัดสินใจทางวิชาการของบรรณาธิการ รวมถึงห้ามใช้ AI วินิจฉัยการประพฤติผิดทางจริยธรรมโดยไม่มีการพิจารณาของบรรณาธิการ
1.4 บรรณาธิการต้องรับผิดชอบต่อการตัดสินใจขั้นสุดท้ายและเนื้อหาที่นำไปใช้ในกระบวนการดำเนินงานของวารสารฅ
1.5 บรรณาธิการและบุคลากรต้องรักษาความลับของต้นฉบับ รายงานผลการประเมิน และข้อมูลที่เกี่ยวข้อง โดยห้ามนำข้อมูลดังกล่าวเข้าสู่ระบบ AI ที่ไม่ได้รับอนุมัติให้ประมวลผลข้อมูลลับ
1.6 หากมีการใช้ AI ในสาระสำคัญนอกเหนือจากขอบเขตที่กำหนด ต้องเปิดเผยการใช้งานตามหลักเกณฑ์ของวารสารและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
2. นโยบายการใช้ AI สำหรับผู้ทรงคุณวุฒิ
2.1 ผู้ทรงคุณวุฒิสามารถใช้ AI เพื่อสนับสนุนการจัดทำรายงานผลการประเมิน เช่น การปรับปรุงภาษา ไวยากรณ์ และการจัดโครงสร้างข้อคิดเห็น
2.2 ห้ามใช้ AI ทดแทนวิจารณญาณทางวิชาการ หรือมอบหมายให้ AI ประเมินต้นฉบับและจัดทำข้อเสนอแนะทางวิชาการแทนผู้ทรงคุณวุฒิ
2.3 ผู้ทรงคุณวุฒิต้องรักษาความลับของต้นฉบับและข้อมูลในกระบวนการประเมิน โดยห้ามนำต้นฉบับ ภาพ ตาราง ข้อมูลเสริม หรือข้อมูลลับเข้าสู่ระบบ AI สาธารณะ แม้จะปิดการใช้ข้อมูลเพื่อฝึกโมเดลหรือลบข้อมูลระบุตัวบุคคลแล้วก็ตาม
2.4 ผู้ทรงคุณวุฒิต้องรับผิดชอบต่อข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะทั้งหมดที่ส่งให้บรรณาธิการ
2.5 ผู้ทรงคุณวุฒิต้องตรวจสอบความถูกต้องและความเหมาะสมของผลลัพธ์จาก AI ก่อนนำไปใช้
2.6 ผู้ทรงคุณวุฒิต้องเปิดเผยการใช้ AI ในรายงานผลการประเมินหรือแจ้งบรรณาธิการตามหลักเกณฑ์ของวารสาร
3. นโยบายการใช้ AI สำหรับผู้ประพันธ์
3.1 ผู้ประพันธ์สามารถใช้ AI สนับสนุนการเตรียมต้นฉบับ เช่น การตรวจสอบภาษาและไวยากรณ์ การแปลภาษา การปรับโครงสร้างข้อความ การค้นหาและทบทวนวรรณกรรม และการสร้างภาพประกอบเชิงอธิบาย
3.2 ห้ามใช้ AI สร้างข้อมูลเท็จ ปลอมแปลงหรือบิดเบือนผลการวิจัย แก้ไขหลักฐานจากการทดลองให้เกิดความเข้าใจผิด สร้างเอกสารอ้างอิงที่ไม่มีอยู่จริง หรือกระทำการที่ละเมิดจริยธรรม ทรัพย์สินทางปัญญา และสิทธิส่วนบุคคล
3.3 ผู้ประพันธ์ต้องตรวจสอบความถูกต้องและความเหมาะสมของเนื้อหา ข้อมูล ผลการวิจัย และเอกสารอ้างอิงที่ได้จาก AI พร้อมแก้ไขข้อผิดพลาด และรับผิดชอบต่อเนื้อหาทั้งหมดของบทความ
3.4 AI ไม่สามารถมีสถานะเป็นผู้ประพันธ์หรือผู้ร่วมประพันธ์ได้ เนื่องจากไม่สามารถรับผิดชอบต่อผลงานหรืออนุมัติต้นฉบับฉบับสุดท้ายได้
3.5 ผู้ประพันธ์ต้องเปิดเผยชื่อเครื่องมือ AI รุ่นหรือเวอร์ชัน (หากทราบ) วัตถุประสงค์ และขอบเขตการใช้งานตามข้อกำหนดของวารสาร หากใช้ AI ในกระบวนการวิจัย ต้องอธิบายในส่วนวิธีดำเนินการวิจัยให้สามารถตรวจสอบและทำซ้ำได้ตามความเหมาะสม และต้องเปิดเผยการสร้างหรือแก้ไขภาพด้วย AI ทั้งนี้ หากไม่มีการใช้ AI ต้องยืนยันการไม่ใช้ตามข้อกำหนดของวารสาร
แหล่งอ้างอิง: แนวทางของศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (Thai-Journal Citation Index Centre: TCI)