การกำกับติดตามการบังคับใช้กฎหมายสิ่งแวดล้อมทางทะเลกรณีน้ำมันรั่วไหลจากเรือเดินสมุทรในท่าเรือหลักของไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การรั่วไหลของน้ำมันจากเรือยังคงเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมที่สำคัญในท่าเรือขนาดใหญ่ โดยเฉพาะในประเทศที่กำลังพัฒนาศักยภาพทางทะเล งานวิจัยนี้ศึกษาการติดตามกำกับดูแลการบังคับใช้กฎหมายกรณีน้ำมันรั่วไหลในท่าเรือหลักของไทย ท่าเรือมาบตาพุด ท่าเรือสัตหีบ และท่าเรือแหลมฉบัง เน้นความสัมพันธ์ระหว่างการบังคับใช้กฎหมายกับการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้ในกระบวนการปฏิบัติงานและประสิทธิผลของการปฏิบัติการ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ขั้นที่ 1 เก็บข้อมูลเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้างจากผู้เชี่ยวชาญและผู้บริหารหน่วยงานที่มีส่วนได้เสียแบบเฉพาะเจาะจง 11 ท่าน พบว่าการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ เช่น ดาวเทียม ยานไร้คนขับ และปัญญาประดิษฐ์ รวมทั้งการจัดการข้อมูลดิจิทัลและการบูรณาการระบบเฝ้าระวังแบบเรียลไทม์ มีผลต่อการติดตามกำกับดูแลการบังคับใช้กฎหมาย ในขั้นที่ 2 ทำการประเมินเชิงปริมาณในการรับรู้ประสิทธิผลการกำกับดูแลกรณีน้ำมันรั่วไหลจากกลุ่มตัวอย่างในขั้นที่ 1 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณา พบว่ากลไกการเฝ้าระวังและตอบสนองน้ำมันรั่วไหลต่ออุบัติเหตุการเดินเรือได้รับการประเมินว่ามีประสิทธิผลในระดับสูง แต่มีประสิทธิผลลดลงในกรณีข้อขัดข้องทางเทคนิคและความผิดพลาดจากผู้ปฎิบัติงาน และมีระดับต่ำในกรณีการสอบสวนและการดำเนินคดี การศึกษาชี้ให้เห็นว่าเทคโนโลยีตรวจจับและติดตามสมัยใหม่และการจัดการข้อมูลดิจิทัลเป็นปัจจัยสำคัญต่อการบรรลุเจตนารมย์ของกฎหมาย ดังนั้น จึงต้องพัฒนานโยบายพร้อมแนวทางบูรณาการกับการขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่และการใช้ข้อมูลดิจิทัลทางกฎหมายตามมาตรฐานสากล ตลอดจนเสริมสร้างสมุทราภิบาลและการพัฒนาทางทะเลอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ใน Journal of SciTech-ASEAN ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ใน Journal of SciTech-ASEAN ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ Journal of SciTech-ASEAN หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจาก Journal of SciTech-ASEAN ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
Al-Qassim, M. (2023). Environmental enforcement technology adoption: Marin environment in the Kingdom of Bahrain. Doctoral dissertation. Brunel University London. https://bura.brunel.ac.uk/handle/2438/25984
Purohit, B. K., Tewari, S., Prasad, K. S. N. V., Talari, V. K., Pandey, N., Choudhury, P., & Panda, S. S. (2024). Marine oil spill clean-up: A review on technologies with recent trends and challenges. Regional Studies in Marine Science, 80, 103876. https://doi.org/10.1016/j.rsma.2024.103876
De Kerf, T., Sels, S., Samsonova, S., & Vanlanduit, S. (2024). A dataset of drone-captured, segmented images for oil spill detection in port environments. Scientific Data, 11, 1180. https://doi.org/10.1038/s41597-024-03993-8
Department of Legal Treaties, Ministry of Foreign Affairs. (2005). United Nations Convention on the Law of the Sea 1982. Bangkok: Erawan Publication. (in Thai)
Ebisi, E. A., Guo, Y, & Soomro, Z. A. (2025). Environmental conservation and corporate social responsibility (CSR): insights from Nigerian oil and gas industry using stakeholder and environmental justice theories. Administrative Sciences, 15(7), 275. https://doi.org/10.3390/admsci15070275
Govindarajan, S. K., Mishra, A., & Kumar, A. (2021). Oil spill in a marine environment: Requirements following an offshore oil spill. Rud. Geol. Naft. Zb. 36 (4), 1–9. https://doi.org/10.17794/rgn.2021.4.1
Hadavand, M., Azadbakht, F., & Ghazanfari, H. (2022). The International Maritime Organization and Civil Liability for Offshore Oil Pollution. Int. Studies Journal (ISJ) 18(4), 161–177. https://doi.org/10.22034/isj.2022.306679.1610
Jumphot, S. (2017). Protection and Preservation of the Marine Environment. Faculty of Law. Thammasat University. Bangkok: Winyuchon Publication House. (in Thai)
Marine Department. (2021). Safety Measures, Prevention, and Elimination of Water Pollution from Oil, Chemicals, and Hazardous Substances at Port Facilities. Marine Department Announcement No. 134/ 2021. (in Thai)
Marine Department. (2024). Marine Transportation Statistics FY2023 (Waterway Transport Statistics). Planning Division, Marine Department, July 2024, 14-19. (in Thai)
Siraphum, K., & Nannapasorn, I. (2021). Enforcement of Environment Law of Thai-Maritime Enforcement Command Center under International Laws and Standards: Marine Oil Spills from Ships. Proceedings 20th Conference on Environmental Engineering, Science and Management, Environmental Engineering Association of Thailand, May 12-14, 2021. (pp. 123-124). (in Thai). Hotel Pullman Khon Kaen Raja Orchid, Khon Kaen. https://www.eeat.or.th/.../20th-national-environmental
Siraphum, K., & Nannapasorn, I. (2022). Monitoring and Enforcement of Marine Environmental Law for Sustainable Development Goals. Proceedings of 5th SHSRNNIC. October 21, 2022. Via Zoom online program. (in Thai). https://www.shsrn-conf.com/history
Siraphum, K., Nannapasorn, I., Seree, T., & Piyarat, P. (2025). A Study on Guidelines for Developing an Integrated Technology System for Marine Environmental Management in Thailand. Proceedings Conference on EEAT2025 (Environmental Innovation and Technology to Practicability for Green Development), Environmental Engineering Association of Thailand, December 15, 2025, 77-83. (in Thai). Hotel Tk Palace and Convention, Bangkok. https://www.eeat.or.th/eeat-conference-footer/eeat2025
Subcommittee on Knowledge Management for National Maritime Interest. (2019). The Sea and Oceans and National Maritime Interests. Bangkok: National Security Council. 11-29. (in Thai)
United Nations Environment Programme (UNEP). (2019). Guidelines for the development of marine pollution contingency plans. Nairobi, UNEP AHEG 2019, 3, INF 7, 18-22 Nov 2019
