การถ่ายทอดเทคโนโลยีแบบมีส่วนร่วมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่ปลูกในนา หลังการเก็บเกี่ยวข้าว บ้านจำปา อำเภอสว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาข้อมูลการผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ วิเคราะห์ปัญหา ข้อจำกัดและออกแบบการถ่ายทอดเทคโนโลยี ดำเนินการถ่ายทอดเทคโนโลยี และติดตามและประเมินผลการถ่ายทอดเทคโนโลยี พื้นที่ศึกษาบ้านจำปา อำเภอสว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร ผู้ให้ข้อมูลได้แก่ เกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จำนวน 12 ราย ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์หลังฤดูทำนาเพื่อสร้างรายได้ตามนโยบายของรัฐบาล ไม่มีการรวมกลุ่มอย่างเป็นทางการ และใช้สารเคมึในการกำจัดศัตรูพืช ปัญหาหลักของการผลิต คือ ปริมาณผลผลิตต่ำและต้นทุนการผลิตสูง เกษตรกรต้องการการถ่ายทอดเทคโนโลยีผ่านการฝึกอบรม การบรรยาย สาธิต ฝึกปฏิบัติ และการเรียนรู้ผ่านแปลงเรียนรู้ การประเมินผลหลังจากการถ่ายทอดเทคโนโลยี พบว่า เกษตรกรมีความรู้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และ 0.01 ผลการประเมินทัศนคติต่อโครงการในภาพรวมอยู่ระดับสูงมาก และค่าคะแนนทุกประเด็นอยู่ในระดับสูงถึงสูงมาก เกษตรกรทั้ง 12 ราย ยอมรับการใช้เทคโนโลยีการผลิตใหม่ทั้งหมด ยกเว้นการใส่ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน ซึ่งมีเพียงเกษตรกรร้อยละ 8.33 เท่านั้น เนื่องจากเป็นเทคโนโลยีที่ต้องอาศัยความเข้าใจและการสนับสนุนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง การวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่า การถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตผ่านหลักสูตรที่มีการวางแผนและมีส่วนร่วมจากเกษตรกร สามารถเพิ่มศักยภาพ แก้ไขปัญหาและสร้างการยอมรับเทคโนโลยีของเกษตรกรในพื้นที่ได้ อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีที่มีความซับซ้อนหลายขั้นตอน จำเป็นต้องมีวิธีการถ่ายทอดและการสนับสนุนที่จริงจังและต่อเนื่อง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารเกษตรพระจอมเกล้า
เอกสารอ้างอิง
Atchariyamontree, A. (2017). Participatory action research and demonstration plots for non-toxic indigenous vegetable production of Choe Lae community farmer group, Mae Taeng District, Chiang Mai Province. Journal of Community Development and Life Quality, 5(1), 118-128. (in Thai).
Bandiera, O., & Rasul, I. (2006). Social networks and technology adoption in northern Mozambique. The Economic Journal, 116(514), 869-902.
Boonruang, A., & Choenkwan, S. (2022). Development for vegetable production and supply to modern trade stores of the commercial vegetable growers group in Sa Kaeo Sub-District, Khon Kaen Province. Area Based Development Research Journal, 14(2), 103–121. (in Thai).
Chaipiriyakit, A., Fongmul, S., Kruekum, P., Jeerat, P., Vetchasitniraphai, N., & Khamtavee, T. (2019). Factors affecting adoption of corn planting technology of farmers in Phawo sub-district, Mae Sot district, Tak province. Journal of Agricultural Production, 1(1), 43-53. (in Thai).
Columbia University School of Professional Studies. (2023). The Eisenhower Matrix. Retrieved from: https://sps.columbia.edu/sites/default/files/2023-08/Eisenhower%20Matrix.pdf.
Conley, T. G., & Udry, C. R. (2010). Learning about a new technology: Pineapple in Ghana. American Economic Review, 100(1), 35-69.
Department of Agricultural Extension. (2013). Agricultural Extension Officer's Operations Manual for Agricultural Technology Transfer. Ministry of Agriculture and Cooperatives. (in Thai).
Faculty of Medicine Ramathibodi Hospital. (2015). Basic Statistics Manual, Mahidol University. Retrieved from: https://www.rama.mahidol.ac.th/ceb/sites/default/files/public/pdf/Short_Course/2015/(12)%20Manual%20Basic_statistics.pdf. (in Thai).
Hayden, J., Rocker, S., Phillips, H., Heins, B., Smith, A., & Delate, K. (2018). The importance of social support and communities of practice: Farmer perceptions of the challenges and opportunities of integrated crop–livestock systems on organically managed farms in the Northern U.S. Sustainability, 10(12), 4606. https://doi.org/10.3390/su10124606.
Joshi, A., Kale, S., Chandel, S., & Pal, D. K. (2015). Likert scale: Explored and explained. British Journal of Applied Science & Technology, 7(4), 396–403. https://doi.org/10.9734/BJAST/2015/14975.
Kirkpatrick, J. D., & Kirkpatrick, W. K. (2016). Part 1: Basic of evaluation. In K. Luecker (Ed.), Kirkpatrick’s Four Levels of Training Evaluation, pp. 1-36. ATD press.
Kittikongnapang, R. (2022). Changes in Forest Areas and Maize Cultivation Areas in the Upper Northern Region of Thailand from 2002 to 2022. Retrieved from: https://www.greenpeace.org/static/planet4-thailand-stateless/2022/09/78e30562-not-so-amazing-maize_compressed.pdf. (in Thai).
Kuhaswonvetch, S., Luenam, L., & Thanmatiwat, D. S. (2024). Participative learning in the community on planning the water management for agriculture in Kopho Subdistrict, Pakphli District, Nakhonnayok Province. King Mongkut’s Agricultural Journal, 42(3), 352–362. (in Thai).
Loeng, S. (2018). Various ways of understanding the concept of andragogy. Cogent Education, 5(1), 1-15.
Maleehuan, P., & Panpakdee, C. (2023). Technology transfer of participatory biological pest management of vegetable growers’ group, Krasang Subdistrict, Krasang District, Buri Ram Province. Journal of Community Development and Life Quality, 12(2), 128-140. (in Thai).
National Health Service. (2009). Service Improvement and Redesign Tools - Cause and Effect (Fishbone). Retrieved from: https://aqua.nhs.uk/wp-content/uploads/2023/07/qsir-cause-and-effect-fishbone.pdf.
Nindam, T., Kaveeta, R., & Mungkung, N. (2018). Sustainability of farmers’ career in Krathum Baen District, Samut Sakhon Province. Dusit Thani College Journal, 12(3), 517–531.
Office of Agricultural Economics (2022). Agricultural Statistics of Thailand 2022. Retrieved from: https://www.oae.go.th/assets/portals/1/ebookcategory/95_yearbook2565/. (in Thai).
Office of Agricultural Economics (2023). Agricultural Statistics of Thailand 2023. Retrieved from: https://www.oae.go.th/assets/portals/1/files/jounal/2567/statistic2566.pdf. (in Thai).
Phatikae, A., & Pathumcharoenwattana, W. (2018). Action Research for Promoting Learning to Solve Product Management Problems of Farmers. Department of Lifelong Education, Faculty of Education, Chulalongkorn University, Bangkok. (in Thai).
Promtee, S., Seerasarn, N., & Keowan, B. (2022). Extension guidelines of maize production for farmers in Kabinburi District, Prachinburi Province. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(10), 333–347.
Pompranee, P. (2015). Development of innovation and knowledge of agriculture appropriate technology by sufficiency economy philosophy transfer to farmers in the community, Nakhon Pathom. Journal of Community Development Research Humanities and Social Sciences, 8(1), 134-149. (in Thai).
Srithithong, K. (2021). Extension of Dry-Season Maize Production for Farmers in Kamphaeng Phet Province. Master’s Thesis. Sukhothai Thammathirat Open University. (in Thai).
Sseguya, H., Robinson, D. S., Mwango, H. R., Flock, J. A., Manda, J., Abed, R., & Mruma, S. O. (2021). The impact of demonstration plots on improved agricultural input purchase in Tanzania: Implications for policy and practice. PLOS ONE, 16(1), 1-16.
Subroengsakul, T., Keowan, B., & Sanserm, S. (2019). Extension of maize cultivation in the dry season according to the management of agricultural economic zones for important agricultural products in Prompiram District, Phitsanulok Province. In Proceeding of the 9th STOU National Research Conference, pp. 1229-1243. Sukhothai Thammathirat Open University. (in Thai).
Suk-ueng, K., & Pa-lha, C. (2021). Maize farmers’ decisions in Nanoi district, Nan province. Journal of Social Development, 23(1), 103-107. (in Thai).
Taranart, R. (2024). Amount of Burning in Northern Agricultural Areas under the Control of the Private Sector and Farmers. Retrieved from: https://www.ocsc.go.th/?attachment_id=88782. (in Thai).
Tongduan, S., Isarangkool Na Ayutthaya, S., & Borisutdhi, Y. (2024). Technology transfer for off-season Mahachanok mango production of Nong Bua Fruit Tree and Mango Community Enterprise, Kalasin Province, Thailand. Area Based Development Research Journal, 16(3), 208–223.
Woolson, R. F. (2004). Wilcoxon signed-rank test. In R. D. Berdan (Ed.), Encyclopedia of Clinical Trials. John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/9780471462422.eoct979.
