นโยบายการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI Policy)

วารสารเกษตรพระจอมเกล้าอนุญาตให้ใช้เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับการตีพิมพ์ได้ตามความเหมาะสม อย่างไรก็ตาม การใช้ AI ต้องไม่ทดแทนวิจารณญาณทางวิชาการ ความคิดสร้างสรรค์ และความรับผิดชอบของมนุษย์ โดยผู้ใช้ AI มีหน้าที่ตรวจสอบความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือ และความเหมาะสมของผลลัพธ์ รวมทั้งเปิดเผยการใช้ AI ตามข้อกำหนดของวารสาร และต้องรับผิดชอบต่อเนื้อหาและผลงานทั้งหมดที่นำไปใช้

วารสารกำหนดแนวทางการใช้ AI สำหรับผู้เกี่ยวข้องในกระบวนการตีพิมพ์ ดังนี้

           1. วารสารและบรรณาธิการ (Publisher and Editors)

           2. ผู้ทรงคุณวุฒิ (Reviewers)

           3. ผู้เขียน (Authors)

แนวทางการใช้ AI สำหรับแต่ละฝ่ายมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

 

นโยบายการใช้ AI สำหรับวารสารและบรรณาธิการ (Journal and Editors)

วารสารเกษตรพระจอมเกล้าอนุญาตให้หัวหน้าบรรณาธิการ กองบรรณาธิการ และบุคลากรของวารสารใช้ Generative AI เครื่องมือช่วยการทำงานด้วย AI และเครื่องมืออัตโนมัติ เพื่อสนับสนุนงานธุรการและงานบรรณาธิการได้ โดยเครื่องมือต้องผ่านการประเมินความเสี่ยงและได้รับอนุมัติตามข้อกำหนดของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้

  1. 1. การใช้ AI เพื่อสนับสนุนงานวารสาร: สามารถใช้ AI ช่วยตรวจสอบความครบถ้วนของเอกสารและข้อมูลกำกับบทความ (Metadata) จัดรูปแบบบทความ สืบค้นวรรณกรรมเพื่อประกอบการแนะนำผู้เขียน ตรวจสอบความซ้ำซ้อนของต้นฉบับและรายการอ้างอิง ร่างจดหมายแจ้งผลการพิจารณา และค้นหาหรือแนะนำผู้ทรงคุณวุฒิ
  2. 2. การตรวจสอบผลลัพธ์จาก AI: บรรณาธิการและบุคลากรต้องตรวจสอบความถูกต้อง ความครบถ้วน ความเหมาะสม และอคติที่อาจส่งผลต่อความเป็นธรรม ก่อนนำผลลัพธ์จาก AI ไปใช้
  3. 3. การตัดสินใจทางวิชาการ: ห้ามใช้ AI ทดแทนวิจารณญาณหรือการตัดสินใจทางวิชาการของบรรณาธิการ รวมถึงห้ามใช้ผลจาก AI เพียงอย่างเดียวในการวินิจฉัยว่ามีการประพฤติผิดจริยธรรมหรือไม่ โดยปราศจากการตรวจสอบและพิจารณาของบรรณาธิการ
  4. 4. การรักษาความลับ: ต้องรักษาความลับของต้นฉบับที่ยังไม่เผยแพร่ รายงานผลการประเมิน และข้อมูลที่เกี่ยวข้อง ห้ามป้อนหรืออัปโหลดข้อมูลดังกล่าวเข้าสู่ระบบ AI ที่ไม่ได้รับอนุมัติให้ใช้กับข้อมูลที่เป็นความลับ
  5. 5. ความรับผิดชอบ: บรรณาธิการยังคงเป็นผู้รับผิดชอบต่อการตัดสินใจขั้นสุดท้าย และเนื้อหาที่นำผลลัพธ์จาก AI มาใช้ในการดำเนินงานของวารสาร
  6. 6. การเปิดเผยการใช้ AI: หากมีการใช้ AI ในสาระสำคัญนอกเหนือจากขอบเขตการใช้งานที่วารสารกำหนด ต้องเปิดเผยการใช้งานตามหลักเกณฑ์ของวารสารและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

ที่มา: เรียบเรียงและดัดแปลงจากศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (TCI)

 

นโยบายการใช้ AI สำหรับผู้ทรงคุณวุฒิ (Reviewers)

วารสารเกษตรพระจอมเกล้าอนุญาตให้ผู้ทรงคุณวุฒิใช้ AI เพื่อสนับสนุนการจัดทำรายงานผลการประเมินได้ในขอบเขตที่เหมาะสม โดยผู้ทรงคุณวุฒิต้องเป็นผู้ประเมินและรับผิดชอบต่อข้อคิดเห็นทางวิชาการด้วยตนเอง ดังนี้

  1. 1. การใช้ AI เพื่อช่วยจัดทำรายงาน: สามารถใช้ AI ช่วยปรับภาษา ตรวจสอบไวยากรณ์ หรือจัดโครงสร้างข้อคิดเห็นในรายงานผลการประเมินได้
  2. 2. การประเมินบทความด้วยตนเอง: ห้ามใช้ AI ทดแทนวิจารณญาณทางวิชาการของผู้ทรงคุณวุฒิ หรือมอบหมายให้ AI ประเมินต้นฉบับและจัดทำข้อเสนอแนะทางวิชาการแทนผู้ทรงคุณวุฒิ
  3. 3. การรักษาความลับของต้นฉบับ: ห้ามป้อนหรืออัปโหลดต้นฉบับทั้งหมดหรือบางส่วน ภาพ ตาราง ข้อมูลเสริม หรือข้อมูลที่เป็นความลับจากกระบวนการประเมินเข้าสู่ระบบ AI สาธารณะหรือบริการภายนอกที่ไม่ได้รับอนุมัติให้ใช้กับข้อมูลดังกล่าว ไม่ว่าจะใช้บัญชีส่วนบุคคลหรือบัญชีผู้ใช้ทั่วไปก็ตาม
  4. 4. การตรวจสอบผลลัพธ์: ต้องตรวจสอบความถูกต้องและความเหมาะสมของข้อความที่ AI สร้างหรือปรับปรุงก่อนนำมาใช้ในรายงานผลการประเมิน
  5. 5. ความรับผิดชอบต่อรายงาน: ผู้ทรงคุณวุฒิต้องรับผิดชอบต่อข้อคิดเห็น ข้อเสนอแนะ และเนื้อหาทั้งหมดในรายงานที่ส่งให้บรรณาธิการ แม้จะใช้ AI ช่วยจัดทำบางส่วนก็ตาม
  6. 6. การเปิดเผยการใช้ AI: ต้องเปิดเผยการใช้ AI ในแบบฟอร์มประเมินต้นฉบับหรือรายงานผลการประเมิน หรือแจ้งให้บรรณาธิการทราบ ตามหลักเกณฑ์ที่วารสารกำหนด

ข้อควรระวัง: การปิดประวัติการสนทนา ปิดการนำข้อมูลไปใช้ฝึกโมเดล หรือลบข้อมูลส่วนบุคคล ไม่ถือเป็นการอนุญาตให้ป้อนต้นฉบับหรือข้อมูลลับเข้าสู่ระบบ AI ที่ไม่ได้รับอนุมัติ

ที่มา: เรียบเรียงและดัดแปลงจากศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (TCI)

 

นโยบายการใช้ AI สำหรับผู้เขียน (Authors)

วารสารเกษตรพระจอมเกล้าอนุญาตให้ผู้เขียนใช้ AI เพื่อสนับสนุนการเตรียมต้นฉบับและการดำเนินการวิจัยได้ตามความเหมาะสม โดยผู้เขียนต้องตรวจสอบผลลัพธ์จาก AI และรับผิดชอบต่อความถูกต้อง ความสมบูรณ์ และเนื้อหาทั้งหมดของบทความ ดังนี้

  1. 1. การใช้ AI เพื่อสนับสนุนการจัดทำต้นฉบับ: สามารถใช้ AI ช่วยตรวจสอบภาษาและไวยากรณ์ แปลภาษา ปรับโครงสร้างข้อความ สืบค้นและทบทวนวรรณกรรม รวมถึงสร้างภาพหรือสื่อประกอบเชิงอธิบายได้ตามความเหมาะสม
  2. 2. ห้ามใช้ AI สร้างหรือบิดเบือนข้อมูลวิจัย: ห้ามใช้ AI สร้างข้อมูลหรือผลการวิจัยเท็จ ปลอมแปลงหรือบิดเบือนข้อมูล และห้ามสร้างหรือแก้ไขภาพจากการสังเกตหรือการทดลองในลักษณะที่ทำให้หลักฐานหรือผลการวิจัยเปลี่ยนแปลงหรือทำให้เข้าใจผิด
  3. 3. ห้ามใช้ AI ในลักษณะที่ผิดจริยธรรม: ห้ามใช้ AI สร้างรายการอ้างอิงที่ไม่มีอยู่จริง ลอกเลียนผลงานผู้อื่น ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา หรือละเมิดสิทธิและความเป็นส่วนตัวของบุคคลอื่น
  4. 4. ตรวจสอบความถูกต้องก่อนนำไปใช้: ผู้เขียนต้องตรวจสอบข้อมูล เนื้อหาทางวิชาการ ผลการวิจัย และรายการอ้างอิงที่ได้จาก AI พร้อมแก้ไขข้อผิดพลาดที่พบก่อนนำไปใช้ในต้นฉบับ
  5. 5. AI ไม่สามารถเป็นผู้เขียนได้: ห้ามระบุ AI เป็นผู้เขียนหรือผู้ร่วมประพันธ์ เนื่องจาก AI ไม่สามารถรับผิดชอบต่อผลงาน รับรองความถูกต้องและความสมบูรณ์ของเนื้อหา หรืออนุมัติต้นฉบับฉบับสุดท้ายได้
  6. 6. เปิดเผยการใช้ AI อย่างโปร่งใส: ผู้เขียนต้องเปิดเผยการใช้ AI ตามข้อกำหนดของวารสาร โดยระบุชื่อเครื่องมือและรุ่นหรือเวอร์ชัน (หากทราบ) วัตถุประสงค์ และขอบเขตการใช้งาน พร้อมรายละเอียดเพิ่มเติมตามความเหมาะสม
  7. 7. กรณีใช้ AI ในกระบวนการวิจัย: หาก AI เป็นส่วนหนึ่งของระเบียบวิธีวิจัย ผู้เขียนต้องอธิบายรายละเอียดในส่วนวิธีดำเนินการวิจัย (Materials and Methods หรือ Methodology) ให้เพียงพอต่อการตรวจสอบย้อนหลังและการทำซ้ำได้ตามความเหมาะสม
  8. 8. กรณีสร้างหรือแก้ไขภาพด้วย AI: ต้องเปิดเผยการใช้ AI ในคำอธิบายภาพหรือส่วนอื่นตามที่วารสารกำหนด เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจลักษณะการสร้างหรือปรับแก้ภาพอย่างถูกต้อง
  9. 9. กรณีไม่ได้ใช้ AI: ผู้เขียนต้องยืนยันการไม่ใช้ AI ตามข้อกำหนดของวารสาร หากวารสารกำหนดให้มีการยืนยันดังกล่าว

ที่มา: เรียบเรียงและดัดแปลงจากศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (TCI)