การพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าวด้วยเทคโนโลยีพร้อมใช้บนพื้นที่สูงในอำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าวบนพื้นที่สูงโดยใช้เทคโนโลยีพร้อมใช้ในพื้นที่อำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยเปรียบเทียบการจัดการแปลงข้าวระหว่างชุดเทคโนโลยีของกรมการข้าวที่ดำเนินการโดยนักวิจัยกับวิธีปฏิบัติของเกษตรกร การทดลองดำเนินการทั้งในสภาพข้าวไร่และข้าวนาสวน จำนวน 6 แปลง แปลงละ 2 ซ้ำ ผลการวิเคราะห์ดินพบว่าเป็นดินเหนียวและดินร่วนเหนียวปนทราย มีค่าความเป็นกรด-ด่างตั้งแต่กรดอ่อนจนถึงกรดจัดมาก และมีอินทรียวัตถุระดับปานกลางถึงสูง การเปรียบเทียบการจัดการปุ๋ย พบว่า แปลงที่นักวิจัยจัดการให้ผลผลิตสูงกว่าแปลงเกษตรกร โดยมีความแตกต่างด้านการแตกกอ และความสูงระหว่างระบบนิเวศข้าวไร่ และข้าวนาสวน ผลผลิตข้าวในแปลงสาธิตมีค่าเฉลี่ย 372.2 - 492.5 กิโลกรัมต่อไร่ โดยมีน้ำหนัก 1,000 เมล็ด 31.5 - 38.8 กรัม และความยาวรวง 25.7 -30.8 เซนติเมตร ขณะที่แปลงเกษตรกรให้ผลผลิต 276.0 - 460.8 กิโลกรัมต่อไร่ น้ำหนัก 1,000 เมล็ด 29.8 - 37.0 กรัม และความยาวรวง 25.3 - 29.6 เซนติเมตร สำหรับพันธุ์บือแหม่ชาถ่าในสภาพนาสวน พบว่าให้ผลผลิตสูงกว่าแปลงเกษตรกรทุกพื้นที่ โดยเฉพาะพื้นที่ T2 ที่ให้ผลผลิตสูงสุด 674 กิโลกรัมต่อไร่ เนื่องจากมีความยาวรวงมากกว่า T1 ประมาณ 3 เซนติเมตร แม้ว่าจำนวนรวงต่อตารางเมตรจะน้อยกว่า ดังนั้น การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าวในพื้นที่สูงจำเป็นต้องอาศัยวิธีการและเทคโนโลยีที่เหมาะสมกับแต่ละพื้นที่และระบบนิเวศของข้าว เพื่อให้ได้ผลผลิตสูงสุด
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Aquaculture Department. 1986. Soil sampling and preparation for laboratory analysis. Southeast Asian Fisheries Development Center, Iloilo. 18 p.
Bashour, I.I. and A.H. Sayegh. 2007. Methods of Analysis for Soils of Arid and Semi-arid Region. Food and Agriculture Organization of the United Nations. Rome. 128 p.
Bray, R.A. and L.T. Kurtz. 1945. Determination of total organic and available form of phosphorus in soil. Soil Science. 59: 39 - 45.
Chapman, H.D. 1965. Cation. Exchange Capacity. pp 891-913. In: C.A. Black, (ed.). Methods of Soil Analysis. Part II. Chemical and Microbiological Properties. American Society of Agronomy Inc. and Soil Science Society of American Inc., Madison, Wisconsin.
Department of Agricultural Extension. 2022. Learning center for increasing agricultural product production efficiency in Mae Hong Son province. Department of Agricultural Extension, Bangkok. 9 p. (in Thai)
Department of Agriculture. 2005. Recommendations for using fertilizers for economic crops. Academic document number 8/2005, Department of Agriculture, Bangkok. 121 p. (in Thai)
Hasthanon, Y. and C. Khanarik. 1998. Manual for Mixing Chemical Fertilizers for Personal Use. Department of Agriculture, Bangkok. (in Thai)
International Rice Research Institute. 1990. World Rice Statistics 1990. International Rice Research Institute, Los Baños. 320 p.
Klodpeng, T. 1985. Methods of analytical soil physics. Department of Soil Science and Conservation. Faculty of Agriculture, Chiang Mai University, Chiang Mai. 205 p. (in Thai)
Osotsapa Y, A. Wongmanirote and C. Hongprayoon. 2011. Fertilizers for Sustainable Agriculture. 2nd ed. Kasetsart University Press, Bangkok. (in Thai)
Pang Mapha District Agriculture Office. 2021. Rice farmer registration operations for the year 2021. Annual Report. Department of Agricultural Extension, Mae Hong Son. 25 p. (in Thai)
Praisittirit, E. 2021. Personal Communication, January 5, 2021
Pratt, P.E. 1965. Potassium. pp. 1022-1030. In: C.A. Black, (ed.). Methods of Soil Analysis. Part II. Chemical and Microbiological Properties. American Society of Agronomy Inc. and Soil Science Society of American Inc., Madison, Wisconsin.
Punyatuy, S., S. Meepunya, S. Chanbut, J. Ancheta, V. Kibthong, A. Yojai, S. Chaiboontha, N. Pradit, P. Tongsomboon, S. Jaikawin. and P. Kanghae. 2018. Food security survey of ethnic groups in Chiang Mai, Chiang Rai, Mae Hong Son and Nan pp. 241-254. In: The Proceedings of The Upper Northern Rice Research Center and the Lower North Conference. The Imperial Phukaew Hill Resort Hotel, Phetchabun. (in Thai)
Rice Department. 2007. Rice diseases and their prevention and control. Rice Department, Bangkok. 68 p. (in Thai)
Rice Department. 2022. Knowledge about rice RD 21 (RD21). Rice Department, Bangkok. 2 p. (in Thai)
Seeloy-ounkaew, T., S. Panyatui and S. Jaikawin. 2019. Land use, variety of rice varieties and their suitability for rice production in Mae Hong Son province. Journal of Agricultural Research and Promotion 36 (3): 23-33. (in Thai)
Sreethong, T., C.T. Prom-u-thai, B. Rerkasem, B. Dell and S. Jamjod. 2017. Effect of water saving on yield, yield components and rice grain quality. Khon Kaen Agriculture Journal 49(3): 451-460. (in Thai)
Walkley, A. and I.A. Black. 1934. An examination of Degtjareff method for determining soil organic matter and a proposed modification of the chromic acid titration method. Soil Science 37: 29-35.
