ไม้กลายเป็นหินสกุล Agathoxylon ในเส้นทางศึกษาธรรมชาติแหล่งซากดึกดำบรรพ์ไม้กลายเป็นหินภูปอ อำเภอคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์ ประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาเปรียบเทียบลักษณะทางกายวิภาคศาสตร์ของไม้กลายเป็นหินในมหายุคมีโซโซอิก ณ แหล่งซากดึกดำบรรพ์ไม้กลายเป็นหินภูปอ อำเภอคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์ มีวัตถุประสงค์เพื่อจำแนกชนิดไม้กลายเป็นหินที่พบในเส้นทางศึกษาธรรมชาติ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาแหล่งซากดึกดำบรรพ์ให้กลายเป็นแหล่งอนุรักษ์ซากดึกดำบรรพ์และแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติของอุทยานธรณีกาฬสินธุ์ ตัวอย่างทั้งหมด 7 ตัวอย่าง ศึกษาด้วยวิธีการตัดแผ่นหินบาง เพื่อศึกษากายวิภาคของเนื้อไม้ พบไม้กลายเป็นหิน 1 สกุล คือ Agathoxylon พบวงปีชัดเจนและไม่พบวงปี ผนังเทรคีดบางและหนา หลุมผนังเซลล์ 1 – 2-seriate เซลล์เรย์ 1 – 2-seriate ปลายเซลล์เรียบ และมี cross-field pits แบบ araucarioid 4 – 12 รอยเว้า การตรวจสอบและวิเคราะห์วงปีของไม้กลายเป็นหินสกุล Agathoxylon ช่วยคาดการณ์สภาพอากาศบรรพกาลได้ พบว่าตัวอย่างที่ศึกษามีทั้งที่พบวงปีและไม่พบวงปี บ่งบอกว่าต้นไม้เหล่านี้ผ่านการเผชิญกับสภาพอากาศชื้นโดยมีฤดูแล้งสลับกันในช่วงกลางถึงปลายยุคจูแรสซิก หรือการแปรผันของวงปีอาจเกิดจากการแทนที่ที่ไม่สมบูรณ์ของแร่ธาตุระหว่างที่เกิดกระบวนการกลายเป็นหิน หรือจากผลกระทบอื่น ๆ ทางธรณีวิทยา ในขณะที่การค้นพบไม้กลายเป็นหินสกุล Xenoxylon จากการศึกษาก่อนหน้าสนับสนุนสมมติฐานสภาพอากาศที่เย็นและเปียก การศึกษานี้อาจเป็นส่วนช่วยในการพัฒนาแหล่งซากดึกดำบรรพ์ไม้กลายเป็นหินภูปอให้เป็นแหล่งท่องเที่ยงเชิงอนุรักษ์ ส่งผลดีต่อเศรษฐกิจท้องถิ่น นอกจากนี้ยังช่วยเพิ่มคุณค่าการเรียนรู้และอุทยานธรณีกาฬสินธุ์ให้ได้รับการยอมรับในฐานะศูนย์กลางการท่องเที่ยวและการวิจัยระดับชาติและนานาชาติ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Benyasuta, P. (2003). Petrified wood of northeastern Thailand and its implication on biodiversity and the ecosystem during the Cenozoic Era [Ph.D. dissertation, Suranaree University of Technology].
Boonchai, N. (2008). The study of the biodiversity and comparative anatomy of petrified wood in the area of the Northeastern Research Institute of Petrified Wood and Mineral Resources, Thailand [Master's thesis, Suranaree University of Technology].
Boonchai, N., Suteethorn, S., Sereeprasirt, W., & Philippe, M. (2020). Xenoxylon, a boreal fossil wood in the Mesozoic redbeds of Southeast Asia: Potential for the stratigraphy of the Khorat group and the palinspatic reconstruction of Southeast Asia. Journal of Asian Earth Sciences, 189, Article 104153. https://doi.org/10.1016/j.jseaes.2019.104153
Boura, A., Bamford, M., & Philippe, M. (2021). Promoting a standardized description of fossil tracheidoxyls. Review of Palaeobotany and Palynology, 295, Article 104525. https://doi.org/10.1016/j.revpalbo.2021.104525
Boureau, É. (1950). Contribution à l'étude paléoxylologique de l'Indochine: I. Présence du Xenoxylon latiporosum Cramer, Gothan, dans le lias du Centre-Annam. II. Présence du Ficoxylon saurinii n. sp. dans le terrain rouge du Cambodge. Imprimerie française d'outre-mer.
Carling, P., Boonchai, N., Philippe, M., & Meshkova, L. (2017). A preliminary investigation of fossil wood from Lower Mekong Basin of southeast Asia. Global Geology, 20(3), 2–14. https://doi.org/10.3969/j.issn.1673-9736.2017.03.01
Carlquist, S. (2013). Comparative wood anatomy: Systematic, ecological, and evolutionary aspects of dicotyledon wood. Springer.
Cartenì, F., Deslauriers, A., Rossi, S., Morin, H., De Micco, V., Mazzoleni, S., & Giannino, F. (2018). The physiological mechanisms behind the earlywood-to-latewood transition: A process-based modeling approach. Frontiers in Plant Science, 9, Article 991. https://doi.org/10.3389/fpls.2018.00991
Cuny, G., Liard, R., Deesri, U., Liard, T., Khamha, S., & Suteethorn, V. (2014). Shark faunas from the Late Jurassic—Early Cretaceous of northeastern Thailand. Paläontologische Zeitschrift, 88(3), 309–328. https://doi.org/10.1007/s12542-013-0203-1
Deesri, U., Suteethorn, V., Suteethorn, S., Sila, S., Manitkoon, S., & Cuny, G. (2022, November 7-11). A disarticulated skeleton of a hybodont shark from the Jurassic of Thailand [Conference presentation]. The 6th International Palaeontological Congress, Khon Kaen, Thailand.
Department of Mineral Resources. (2007). Geology of Thailand [in Thai]. Ministry of Natural Resources and Environment.
Google Earth Pro. (2022). Phu Por fossil site, 16°55'16.66"N, 103°40'48.98"E, elevation 3,000 ft [Digital map]. Retrieved May 15, 2024, from Google Earth Pro software.
IAWA Committee. (2004). IAWA list of microscopic features for softwood identification. IAWA Journal, 25(1), 1–70. https://doi.org/10.1163/22941932-02501001
Kloster, A. C., & Gnaedinger, S. C. (2018). Coniferous wood of Agathoxylon from the La Matilde Formation (Middle Jurassic), Santa Cruz, Argentina. Journal of Paleontology, 92(4), 546–567. https://doi.org/10.1017/jpa.2018.10
Manitkoon, S., Deesri, U., Khalloufi, B., Nonsrirach, T., Suteethorn, V., Chanthasit, P., Boonla, W., & Buffetaut, E. (2023). A new basal neornithischian dinosaur from the Phu Kradung Formation (Upper Jurassic) of northeastern Thailand. Diversity, 15(7), Article 851. https://doi.org/10.3390/d15070851
Martin, J. E., Suteethorn, S., Lauprasert, K., Tong, H., Buffetaut, E., Liard, R., Salaviale, C., Deesri, U., Suteethorn, V., & Claude, J. (2018). A new freshwater teleosaurid from the Jurassic of northeastern Thailand. Journal of Vertebrate Paleontology, 38(6), Article e1549059. https://doi.org/10.1080/02724634.2018.1549059
Oh, C., Philippe, M., & Kim, K. (2015). Xenoxylon synecology and palaeoclimatic implications for the Mesozoic of Eurasia. Acta Palaeontologica Polonica, 60(1), 245–256. https://doi.org/10.4202/app.00040.2013
Philippe, M. (2011). How many species of Araucarioxylon? Comptes Rendus Palevol, 10(2–3), 201–208. https://doi.org/10.1016/j.crpv.2011.01.001
Philippe, M., & Bamford, M. K. (2008). A key to morphogenera used for Mesozoic conifer-like woods. Review of Palaeobotany and Palynology, 148(2–4), 184–207. https://doi.org/10.1016/j.revpalbo.2007.08.003
Philippe, M., Daviero-Gomez, V., & Suteethorn, V. (2009). Silhouette and palaeoecology of Mesozoic trees in Thailand. In E. Buffetaut, G. Cuny, V. Suteethorn, & H. Tong (Eds.), Mesozoic terrestrial ecosystems of Thailand (Geological Society, London, Special Publications, Vol. 315, pp. 85–96). Geological Society of London. https://doi.org/10.1144/SP315.6
Philippe, M., Jiang, H.-R., Kim, K., Oh, C., Gromyko, D., Harland, M., Paik, I. S., & Thévenard, F. (2009). Structure and diversity of the Mesozoic wood genus Xenoxylon in Far East Asia: Implications for terrestrial palaeoclimates. Lethaia, 42(4), 393–406. https://doi.org/10.1111/j.1502-3931.2009.00167.x
Philippe, M., Suteethorn, V., & Buffetaut, É. (2011). Révision de Brachyoxylon rotnaense Mathiesen, description de B. serrae n. sp. et conséquences pour la stratigraphie du Crétacé inférieur d'Asie du Sud-Est [Revision of Brachyoxylon rotnaense Mathiesen, description of B. serrae n. sp. and consequences for the stratigraphy of the Lower Cretaceous of Southeast Asia]. Geodiversitas, 33(1), 25–32. https://doi.org/10.5252/g2011n1a2
Philippe, M., Suteethorn, V., Lutat, P., Buffetaut, E., Cavin, L., Cuny, G., & Barale, G. (2004). Stratigraphical and palaeobiogeographical significance of fossil wood from the Mesozoic Khorat Group of Thailand. Geological Magazine, 141(3), 319–328. https://doi.org/10.1017/S001675680400891X
Philippe, M., Thévenard, F., Nosova, N., Kim, K., & Naugolnykh, S. (2013). Systematics of a palaeoecologically significant boreal Mesozoic fossil wood genus, Xenoxylon Gothan. Review of Palaeobotany and Palynology, 193, 128–140. https://doi.org/10.1016/j.revpalbo.2013.01.004
Racey, A., & Goodall, J. G. (2009). Palynology and stratigraphy of the Mesozoic Khorat Group red bed sequences from Thailand. In E. Buffetaut, G. Cuny, V. Suteethorn, & H. Tong (Eds.), Mesozoic terrestrial ecosystems of Thailand (Geological Society, London, Special Publications, Vol. 315, pp. 69–83). Geological Society of London. https://doi.org/10.1144/SP315.5
Samathi, A., Chanthasit, P., & Sander, P. M. (2019). A review of theropod dinosaurs from the Late Jurassic to mid-Cretaceous of Southeast Asia. Annales de Paléontologie, 105(3), 201–215. https://doi.org/10.1016/j.annpal.2019.07.001
Santisuk, T. (2006). Forests of Thailand [in Thai]. Forest and Plant Conservation Research Office, Department of National Parks, Wildlife and Plant Conservation.
Tong, H., Naksri, W., Buffetaut, E., Suteethorn, V., Suteethorn, S., Deesri, U., Sila, S., Chanthasit, P., & Claude, J. (2015). A new primitive eucryptodiran turtle from the Upper Jurassic Phu Kradung Formation of the Khorat Plateau, NE Thailand. Geological Magazine, 152(1), 166–175. https://doi.org/10.1017/S001675681400049X
Vozenin-Serra, C., & Privé-Gill, C. (1991). Les terrasses alluviales pléistocènes du Mékong (Cambodge). I–Bois silicifiés homoxylés récoltés entre Stung-Treng et Snoul [The Pleistocene alluvial terraces of the Mekong (Cambodia). I–Silicified homoxylous woods collected between Stung-Treng and Snoul]. Review of Palaeobotany and Palynology, 67(1–2), 115–132. https://doi.org/10.1016/0034-6667(91)90029-H
Whitmore, T. C., & Page, C. N. (1980). Evolutionary implications of the distribution and ecology of the tropical conifer Agathis. New Phytologist, 84(2), 407–416. https://doi.org/10.1111/j.1469-8137.1980.tb04763.x
Zhou, Y., Yi, Y., Liu, H., Song, J., Jia, W., & Zhang, S. (2022). Altitudinal trends in climate change result in radial growth variation of Pinus yunnanensis at an arid-hot valley of southwest China. Dendrochronologia, 71, Article 125914. https://doi.org/10.1016/j.dendro.2021.125914
